Tractatus I: PRIMUS DE VIRTUTIBUS THEOLOGICIS

Quaestio I: Quid sit SIMONIA, et quotuplex

Quid sit SIMONIA, et quotuplex.

SIMONIA est studiosa voluntas emendi, aut vendendi rem spiritualem, vel spirituali adnexam. Ita D. Thom. hic, et D. Bonavent. p. p. centil. sect. 30. et in opusc. Declaratio terminorum Theol. et in speculo animae, cap. 2.

DOCET autem S. Doctor in 4. dist. 25. dub. 2. cur vendentes res spirituales Simoniaci potius, quam Gezitae vocentur; nam Giezi vendidit gratiam miraculorum; Simon autem eam emere voluit.

RESPONDET, id fieri, quia hic mercari voluit gratiam novi testamenti, tempore gratiae revelatae, et maiorem gratiam voluit emere, et pactum inire.

IDEO observat S. Doctor locis adductis, et com eo D. Thom. ac caeteri, spirituale triplex hic distingui. Primum per essentiam, ut sunt gratia, et dona S. Spiritus, ac virtutes supernae. Secundum spirituale causaliter, ut sunt Sacramenta, ad causandam gratiam instituta. Similiter officia Ecclesiastica. Tertium spirituale effectu, ut sunt actus gratiarum, ordinum, et officiorum Ecclesiae.

ADNEXUM etiam spirituale est tripliciter. Primum antecedenter, ut ornamenta sacra, vasa, templa, et sacramentalia quaelibet. Item Ius patronatus, praesentationes, electiones, renunciationes, collationes, quae omnia antecedenter ad beneficia Ecclesiastica referuntur. Secundum comitantes, ut est labor ipse in administratione sacrorum, aut officiorum Ecclesiasticorum subeundus. Tertium adnexum consequenter, ut est ius percipiendi fructus, et redditus Ecclesiae, propter spirituale ministerium, et officium.

Per emptionem, et venditionem intelligitur a Theologis quivis contractus, non gratuitus, quo res spiritualis pretio compensatur; sive illud sit munus, quod a manu dicitur, ut pecunia, quae manu accipitur; sive sit munus ab obsequio, ut servitium, auxilium, etc. sive sit munus a lingua, ut humana laudatio, vel deprecatio ad acquirendum humanum favorem, iuxta can. Salvator, 1. quaest. 3. et D. Thom. art. 5. et D. Bonavent. in speculo, loco cit. Tanner. disp. 5. quaest. 8. dubio 2.

Peccatum hoc est Religioni oppositum, et ex genere mortale.

Probatur a S. Doctore primo. Quia vendere ea, quorum non habemus dominium, est iniustitia; sed Simoniacus vendit spiritualia, quorum non habet dominium, sed tantum administrationem, ut prima Cor. 4. dicitur: Sic nos existimet homo, ut ministros Christi, et dispensatores Mysteriorum Dei. Ideo Matth. 10. praecipit: Gratis accepistis, gratis date.

Deinde probatur a S. Doctore in 4. dub. cit. ex 4. Reg. 5. et Actorum 8. ubi damnatur in Simone, et Giezi; et in Concilio Chalcedonensi cap. 2. et extra de Simonia, 1. quaest. 1. ut notat S. Bonavent. in 4. dist. 25. quaest. 4.

Probatur tertio a D. Bonavent. ibidem: Omnis aestimans, inaestimabile donum Dei pecunia possideri, peccat graviter: Simoniacus autem sic aestimat: Ergo. Est Argumentum D. Petri Act. 8. et addit, hunc saepe errare in fide, quia gratiam credit non esse gratiam.

Hinc arguit. Nulla maior est perversio, quam contrarium tractare, quasi alterum contrarium, sed Simoniacus tractat spiritualia Dei, ut sua vendibilia, et corporalia: Ergo.

Probatur quarto a S. Doctore: Sicuti filio attribuitur sapientia; Ita Spiritui Sancto bonitas; sed qui filio attribueret insipientiam, graviter erraret: Ergo et qui tribuit Spiritui Sancto avaritiam; sed taliter aestimat Simoniacus tractans Spiritum Sanctum, qui est donum ab origine liberale amoris, quasi avaritia vendat dona sua, ut dixit B. Petrus Act. 8. Ergo.

Probatur quinto a S. Doctore in corpore, ex Micheae 3. ubi graviter Dominus reprehendit hoc vitium, dicens: Principes eius in muneribus iudicabant, et sacerdotes eius in mercede docebant, et Prophetae eius in pecunia diuinabant. Propter hoc, causa vestri, Sion quasi ager arabitur.

Ponitur autem in genere Sacrilegii ab Azorio lib. 9. c. 17. quaesito 8. et Tanner. dub. 2. etsi alii etiam a Sacrilegio utrumque distinguant, Caietanus q. 99. art. 1. Valentia quaest. 16. puncto 4. cum D. Bonavent. loco cit. Centiloquii.

Est autem unicum peccatum, ut ait S. Doctor in corpore, etsi cum eo coniungi possit infidelitas credens, dona Dei vendibilia, et rei spirituali, quae omne pretium excedit, et gratiae Dei pretium convenire temporale.

Vocatur autem a D. Bonavent. loco cit. speculi, iniustitia contra Deum, quatenus id, quod est supra omne pretium temporale, contra Divinam voluntatem venditur. In quo non videtur ponere Simoniam Iniustitiam propriam; manent enim haec semper sub Dei libero dominio, et sicuti gratiam Dei prodigere, non est specialis iniustitia, ita et vendere, ut notavit Tanner. num. 25. etsi iniustitiam specialem aestiment eam Sotus lib. 9. de Iust. quaest. 5. art. 1. et Valentia loco cit.

Aliqua sibi obiicit primo, nam Saul, et Hieroboam pretium exhibere voluerunt prophetis ob prophetiae donum.

Respondet S. Doctor, non legi unquam prophetas illos aliquid recepisse; sed illi ignoranter exhibebant, ut solebant exhibere etiam ariolis.

Obiicit secundo: Apostolus prima Corinth. 9. arguit: Si nos vobis spiritualia seminavimus, magnum est, si carnalia vestra metamus.

Respondet S. Doctor, dare spiritualia, ob finem recipiendi temporalia, esse Simoniam: Attamen dare spiritualia, et recipere sustentationem ad labores in spiritualibus, non esse Simoniam; sicuti autem Medicus, aut Advocatus ob laborem potest recipere mercedem; Ita etiam et celebrans Missam.

Obiicit tertio. Regnum caelorum, quod est spiritualissimum, emitur.

Respondetur illud emi actibus virtutum, non autem pecunia.

Obiicit quarto: Qui dat temporalia, ut recipiat spiritualia, plus ea aestimat: hoc ergo non deordinatur.

Respondet S. Doctor, inordinari, dum inaestimabile pecunia aestimatur.

Primo. Simonia in tria genera dividitur, Mentalem, Conventionalem, et Realem: Mentalis est, quae nullo signo extra exprimitur, sed mente sola concipitur, ne sequatur opus; quod si mente perversa fiat commutatio rei spiritualis, iam non est amplius pure mentalis.

Conventionalis est, quae verbis iam, vel signis exprimitur, sed nec re ipsa est adhuc executioni mandata, sive ex neutra parte, sive ex altera; vel quia alter dat tantum temporale; alter vero spirituale solum promittit; vel e contra, quia alter dat spirituale, alter temporale promittit, ut docent Navar. cap. 23. num. 103. Valentia num. 5. Tanner. n. 28. Zuadius, Sotus de Iustitia lib. 9. quaest. 8. art. 1. et Caietanus quaest. 100. art. 6. dicant, in posteriori sensu esse Simoniam realem.

Realis Simonia est, quando perversa illa voluntas exprimitur, et executioni re ipsa mandatur.

Deinde dividitur a D. Bonavent. in 4. dist. 25. dub. 6. litt. et aliis locis citatis, et aliis TT. in eam, quae iure naturali, et Divino prohibita est; et in prohibitam solo iure positivo humano, sive qua res sint temporales, quae aliquando sunt permutabiles, sive qua utrinque sint spirituales, ut accidit, dum beneficia illicite permutantur, quae tamen non est proprie Simonia.

Tertio dividitur in Veram, et Praesumptam in foro exteriori.

Quaestio II: Quomodo ex parte obiecti cognoscatur Simonia

Duplici ex capite oriri potest contentio: an sit Simonia; primo ex parte obiecti, dum dubitatur: an sit res spiritualis, et de hoc est quaestio nunc. Secundo ex parte actus, et de hoc erit quaest. 3.

Dubitatur primo: an vendere officium seu operam docendi Theologiam, sit Simonia.

Respondetvr cum D. Bonav. in 4. dist. 25. quaest. 4. ad 4. nec officium docendi, nec laborem docendi Theologiam vendere, esse Simoniacum. Indicatur a D. Thom. art. 3. ad 3. sequuntur Durandus in 4. dist. 25. quaest. 3. Richardus ibi, Caietanus q. 100. art. 3. Nauar. manu. cap. 23. num. 100. Sotus lib. 9. de Iustitia, quaest. 8. art. 1. Victoria relect. de sim. Valentia quaest. 16. puncto 2. Suarez Tom. 1. de Relig. lib. 3. c. 8. quaest. 8. dub. 2. num. 36. Fagundez de contract. lib. 5. cap. 18. 23. etsi Altisiodor lib. 3. sum. tract. 21. tit. de Simonia, cap. 3. Alens. 2. part. quaest. 187. memb. 4. art. 3. et alii apud Sylvestrum V. Doctor, quaest. 11. simpliciter negent, licitum esse omnem illam scientiam pretio docere.

Quod saltem de Theologia asserunt Paludanus 4. dist. 25. quaest. 5. Innocentius in cap. Quia nonnulli de magistris.

Dices. Doctrina Theologica est donum Dei, Ephes. 4. Quosdam dedit Doctores.

Respondetur, doceri scientiam, quae est ordinarie acquisita; haec enim est, quae proprie docetur. Aliud tamen dicendum de doctrina fidei, de qua dicitur Matth. 10. Gratis accepistis, gratis date. Similiter cap. Prohibeas, vetitum est Episcopis aliquid recipere pro licentia data magistris docendi etiam Grammaticam, ut dicunt alii; sed oppositum magis astruo cum Fagundez num. 16. et aliis, cum sit eiusdem rationis materia cum docere: Imo docere etiam pretio, ait Suarez num. 11. si tamen condignum tantum accipitur.

Dubitatur secundo: an possit aliquid ex his, quae spiritualibus antecedenter adnexa sunt, vendi absque Simonia.

Respondetur, posse ea, quae pretio sunt aestimabilia, abstrahendo a consecratione, seu ordine, quem habent ad rem spiritualem posse vendi, ut imagines, ornamenta, vasa sacra, quae sunt patenae, et Calices tantum, ut ait Fagundez num. 21. quae si prophanis vendantur, debent confringi; secus si Ecclesiasticis ad usus sacros. Ita ex communi, Durandus 4. dist. 25. quaest. 3. Sylvester V. Simonia, quaest. 12. Sotus lib. 9. de Iustitia, quaest. 7. art. 2. ad 2. Nauar. manu. cap. 23. num. 108. Valentia quaest. 16. puncto 2. Sà, Tannerus disp. 5. quaest. 8. dub. 2. num. 44. ait tamen Fagundez de contract. lib. 5. cap. 19. num. 19. vendere vasa sacra, etiam ut materiam, alteri Ecclesiae absque necessitate, esse sacrilegium, non tamen simoniam, quia non venduntur ut sacra.

Ex relatis excipiuntur aliqua, ut venditio officii cuiuslibet administratoris Ecclesiae, ut Oeconomi, Aduocati, aut Sacristani, cap. Saluator, 1. quaest. 3. ut notant Valentia puncto 2. et 5. Tannerus 46.

Caetera autem huius generis non sunt vendibilia, ut Iuspatronatus, ut ait D. Bonauent. dub. 5. dist. 25. ut ius praesentandi, etc. Agni Dei, reliquiae; potest tamen pro advectione pretium sumi.

Quoad Agnos Dei, vetitum est, etiam ratione materiae solius, e Gregor. XIII. sub excom. ipso facto, eos pingere, et vendere, pictosque tenere. At Filliucius tract. 14. cap. 6. ait, extra Urbem id non recipi: Imo et Agnos albos ratione laboris, etc. licere, aiunt multi apud Dianam part. 3. tract. 6. resol. 12. Subscribit Caramuel lib. 2. num. 867. nec abnuit Bassaeus 3. num. 4.

Quaeres tertio: an pro labore, et onere comitante res spirituales, liceat pretium accipere.

Respondetur primo cum D. Bonauent. 4. dist. 25. quaest. 4. et in dubiis litt. posse; puta si ad missam longius sit meandum, et plus expendendum. Ita omnes concedunt apud Bassaeum.

Similiter pro obligatione ministrandi iusmodi spiritualia. Ita Innocentius cap. Quoniam, Nauar. num. 103. Valentia punct. 2. Tanner. num. 49. est enim aliquid distinctum a spiritualibus; Ita tamen, nisi positiuo iure vitentur, erit enim Simonia praesumpta.

Hinc putat Valentia, nec pro Ordinatione, nec pro Dimissoriis, nec pro cera, aut membrana posse aliquid accipi, propter Concilium Trident. sess. 21. cap. 1. de Reformat.

Pro labore autem, et onere intrinsece spectante ad ministerium, aliqui negant, ut Durandus dist. 25. quaest. 3. Gabriel quaest. 2. Victoria relect. de Simonia, part. 2. num. 20. Sotus lib. 9. de Iustitia, quaest. 6. art. 1. Caietanus quaest. 100. art. 2. Nauar. cap. 23. num. 101. Valentia puncto 2. Tanner. num. 50. Malder tract. 9. cap. 3. dub. 6. Filliucius cap. 3. quaest. 11. Reginaldus lib. 23. dub. 228. Lessius lib. 1. de Iustitia, lib. 2. c. 13. dub. 8. Suarez Tom. 1. de Relig. lib. 4. de sim. cap. 21. Fagundez de contract. lib. 5. cap. 21.

Asserunt e regione D. Bonauent. loco cit. Altisiodor. lib. 3. tract. 21. cap. 2. Adrianus quodl. 9. Maior in 4. dist. 25. quaest. 6. Marsil. quaest. 25. et plerique Canonistae cum Glossa in cap. significatum, de praebendis, nec omnino improbat Suarez 3. part. Tom. 3. disp. 86. sect. 7. Tanner. disp. 50. Bassaeus 3. Vide Syluium quaest. 100. art. 2. Layman lib. 4. tract. 10. morab. 41. Lessium lib. 2. cap. 35. dub. 8.

Enim vero S. Doctor ad 4. rationem affert, et argumentum oppositum resoluit; ait enim, posse pro labore ministerii sacri ordinario sumi pretium in ordine ad sustentationem decentem, ut spiritualibus incumbere possimus; non autem ponendo finem in hoc pretio, ut detur ob laborem simpliciter, spirituali rei adnexum. Quare etiam pro labore intrinseco poterit accipi pretium, veluti pro labore ordinario celebrandi missam, ut ait S. Doctor; alioqui simoniace plurimi acciperent pretium e missae labore, cum non nisi ordinarium expendant nullo alio incomodo, quod est falsum, et huc refert id prima Corinth. 9. Si nos spiritualia vobis seminauimus, non magnum est, si temporalia metamus? Idem absolute asserit in speculo animae, cap. 1.

Quo fit, ut augmentum laboris intrinseci augere etiam valeat pretium, veluti si sacerdos sit ita corpulentus, ut difficile iter suscipiat. Ita probabile censent multi apud Malderum supra, quibus adhaeret Bonacina quaest. 6. part. 3. et probabile censet Fagundez cap. 21. num. 2.

Ex dictis ruit etiam argumentum aduersum, nempe laborem illum, utpote intrinsecum, imbibere naturam rei spiritualis.

Respondetur enim separari ratione finis intenti assumendi pretium, pro ut est labor noster ordinatus ad Deo ministrandum. Vae innumeris sacerdotibus, si illa opinio esset vera! accipitur enim pretium rei, non ut est labor spiritualis, sed ut onerosus, ut vidit etiam Tannerus num. 50.

Dubium quartum est: an beneficia Ecclesiastica iure naturae, absque Simonia vendi queant. Suppono, tria esse in beneficio. Primum est Titulus, seu officium spirituale. Secundum vis percipiendi fructus. Tertium fructus ipsi.

Quoad primum, officium illud spirituale vendere, est Simonia horrenda. Ita communiter DD. apud Molinam Tom. 2. dub. 340. Fagundez de contract. lib. 5. cap. 19. num. 23. Tannerum num. 51. Bassaeum 4. num. 3. Venditur enim res spiritualis pro temporali contra omne ius, indispensabileque est etiam a Papa.

QUOAD ius percipiendi fructus,

Dico primo, posse illud ius locari. Manet enim ius adhuc in titulo fundatum in actu primo; vetatur tamen fieri locatio ultra triennium; sed hoc non est in usu. Ideo Valentia puncto 2. ait, posse locari durante vita locantis.

NULLO tamen modo potest ius illud cum eo titulo connexum vendi. Ita communiter Theologi cum D. Bonavent. in 4. dist. 25. dubiis litt. D. Thom. quaest. 100. art. 4. Valentia loco cit. Tannerus num. 53. qui ait, esse contra ius naturale. Contra Nauar. num. 108. Butrium cap. ex parte 1. de offic. deleg. Turrecrem. in cap. 1. de Simonia, ubi Panormit. quoad beneficia simplicia. Vide, quae de collatione beneficiorum discussa habes tom. 4. disp. 17. de conscient. quaest. 10. ad prop. 22. ab Alex. VII. damnatam.

AN vero possit Pontifex in hoc dispensare.

Prima opinio est, posse fieri a Papa, quia tota prohibitio, ne beneficia vendantur in ordine ad commodum temporale, est Ecclesiastica. Ita Suarez Tom. 1. de Relig. lib. 4. de sim. cap. 24. Iulius Clarus lib. 5. receptarum, §. Simonia, Nauar. num. 108. Ugolinus Tab. 1. cap. 3. §. 5. Carbo de restit. quaest. 60. Parisius de resignat. benefic. lib. 14. quaest. 3. Garzia de benefic. part. 1. cap. 2. Et est communis Canonistarum, eamque sequitur Tanner. num. 54. dicens, posse hoc ius materialiter acceptum vendi ex causa a Pontifice summo, et adducit Lessium lib. 2. cap. 35. dub. 2. et alios; Fagundez num. 26. cap. 10. dicit, id fieri posse a Pontifice, si separet ius fructuum a titulo spirituali, quod idem est, ac materialiter vendere. Haec mihi videtur D. Bonavent. locis adductis, qui ubique constanter ait, separato spirituali, posse temporale vendi.

SECUNDA sententia negat, id fieri posse. Ita Victoria relect. de sim. num. 44. Valentia quaest. 16. puncto 2. Soto lib. 9. de Iust. quaest. 5. art. 2. Syluester V. sim. quaest. 12. Couar. reg. pec. 2. part. lib. 8. et plurimi alii apud Garciam. At Suarez, atque Fagundez num. 17. eam tenent casu, quo Pontifex non separet a spirituali beneficio ius emolumenti, quae non posse separari ait Bassaeus num. 5. quia venditur ius ad fructus.

AT quoad fructus potest Pontifex de eis disponere, imponere pensionem, etc. non sine iure eos percipiendi, nec dando simul spiritualem titulum. Ita communiter apud Victorium num. 50. Valentiam, et alios, et constat ex canonibus, et praxi. Vide Concil. Trident. sess. 24. cap. 13. de Reform.

QUOD dixi de beneficiis, idem dic de pensionibus, quae dantur propter titulum spiritualem, non de iis, quae mutantur temporali. Ita Valentia, et Tanner. post Sotum, et Victoriam: Sunt autem temporales, ut Sacristae, pulsatores campanarum, etc. Spirituales, quae dantur Clericis, ut Clerici sunt, et imponunt obligationem habitus clericalis, et tonsurae ex Constitutione Sixti V.

AD beneficia reducuntur etiam Praestimonia, quae sunt portiones quaedam abstractae a redditibus beneficiorum, et designatae, ut per modum sustentationis, et adiutorii conferantur iuvenibus ad studia paragenda, ut eo modo possint erudiri, et Ecclesiae inservire, ut ait Suarez lib. 4. de horis canonicis, cap. 12. Fagundez num. 19. Haec cum beneficiis computanda, probabilior pars censet apud Suarez Tom. 1. de Relig. cap. 25. num. 4. ubi ait, ita declaratum a Pio V. in quodam motu proprio. Vide Malderum de Simonia, disp. 12. et 13. Reginaldum lib. 23. cap. ult. Fagundez cap. 20.

QUAERES quinto: an sit Simonia rem spiritualem cum spirituali commutare.

RESPONDETUR, non esse Simoniam, si non adsit aliquod temporale connexum. Ita Valentia puncto 3. Fagundez num. 58. et alii. Sic de precibus usus pius inolevit. Sic et Bassaeus 4. num. 4.

PERMUTATIO autem beneficiorum, ubi temporalia spiritualibus adnexa sunt, positivo iure vetita est, si absque legitima authoritate fiat cap. Quaesitum: cap. Cum olim de rerum permutatione, et hoc sensu loquitur D. Bonavent. in speculo animae, cap. 2. dicens, permutando spiritualia beneficia absque superioris authoritate, contrahitur Simonia secundum iura: repugnat enim iuri Canonico relato, imo et iuri naturae, quia priora persona non potest alteri conferre beneficium. Vide Doctores in Bassaeo 5. num. 8.

QUOD si fiat mutatio, vel transactio, seu pactum, dando spirituale pro temporali, vel e contra, tanquam pretium resignationis, vel permutationis, erit simonia, iure naturae vetita, ut ait Tanner. n. 60. post D Bonavent. loco citato.

POTEST tamen resignare beneficium, reservata sibi pensione moderata, authoritate superioris. Ita Lessius dub. 15. Vide Tannerum num. 62. et Bassaeum num. 9.

QUAERES sexto: an possit vendi Iuspatronatus, adnexus Ecclesiae.

RESPONDETUR, simpliciter esse Simonia eum vendere praecise Iuspatronatus, per accidens vero posse, ut cum venditur oppidum, cui adnexum est. Ita S. Bonavent. in 4. dist. 25. dub. 5. litt. et quaest. 3. quem communiter sequuntur Molina Tom. 2. de Iustitia, dub. 340. Nauar. tract. 2. consil. tit. de Simonia, consil. 87. Gregorius Lopez lib. 5. tit. 5. partita 5. Couar. lib. 1. variar. cap. 5. Menoch de praesumpt. lib. 3. praesumpt. 90. num. 25. Garcia de benefic. part. 5. cap. 9. Suarez Tom. 1. de relig. lib. 4. cap. 28. Rodriquez Tom. 2. qq. regul. quaest. 122. Paulus Citadinus de Iure patr. part. 9. qui tamen addit, quod si in venditione Castri exprimatur Iuspatronatus, venditio est nulla, et citat Geminianum, qui tamen oppositum dicit cum Baldo leg. fin. Cod. de edict. D. Adriani. Vide Fagundez cap. 19. num. 16.

PRAENOTANDUM ait S. Doctor quaest. 3. quod spirituale dicitur tripliciter. Uno modo quod est spirituale pure, ut gratia, virtutes, et dona; et haec nec de facto, nec de iure vendi possunt, imo si quis ea habens, vellet vendere, non solum non acquireret amplius, sed etiam quod haberet, amitteret. Qui enim acquirit Simoniace, restitutioni tenetur. Itaque qui non modo ex sacramentis, donis Sancti Spiritus, Sacerdotio, et Ecclesiae beneficio pretium accipit, sed et ut rite ea operetur, vult recompensari, puta pro Sacramentis rite administrandis, tenetur restitutioni, quia ex Iustitia Religionis tenetur ea rite conficere, atque ministrare, ut notat Fagundez lib. 5. cap. 18. num. 9. et idem dic de operibus virtutum, quibus tenemur ex iustitia, ut notat Molina Tomo primo de Iustitia, tract. 2. dub. 89. et alii, neque ob ea, ad quae tenemur ex voto, ut ait Molina disp. 93. neque ob ea, ad quae tenemur ex praecepto, ut ait idem Molina ibidem, et alii. Tandem res sacrae, et religiosae valide nequeunt vendi.

QUARE vendens mala fide, tenetur ad pretium rei, et ad interesse ante omnem sententiam, ut ait Molina disp. 340. Ratio est, quia fraus non debet cuique patrocinari, cap. sedes Apostolica, de rescriptis: cap. ex litteris, de dolo.

ALIA sunt spiritualia (ait S. Doctor) quia licet corporalia sint in se, adiunguntur tamen spiritualibus, ut Sacramenta Ecclesiae; et haec vendi de iure; sed tamen potest vendi res corporalis adiuncta; qua venditur consequenter etiam res spiritualis. Sic Episcopus Simoniacus, pretio comparato, confert potestatem ministerialem per aliquod Sacramentum, seu signum exterius dispensatam, cui inseparabiliter est adiuncta, nam eo ipso quod confert valide Sacramentum, confert etiam potestatem spiritualem inseparabiliter adiunctam, esto contra ius; confertur enim Character, et consequenter Ordinis potestas. Ideo prohibetur venditio Ordinis Simoniaca 1. quaest. 1. a Calixto, Gregorio, et Leone Pontificibus, qui, quoad gratiam Sancti Spiritus, non necessario connexam cum Charactere, declarant eam non conferri recipienti Simoniace, tametsi conferatur potestas.

ALIA sunt spiritualia adiuncta rebus corporalibus, quae tamen sunt temporales, ut Calix consecratus, vel Iuspatronatus, quia ibi consecratio iniuncta est augmento, et Iuspatronatus fundo, et hoc facto potest vendi, quia venditur valide, non tamen de iure, quia illicite venditur, sed tamen cum eo, cui adiunctum est, transit in dominium ementis; etsi non vendatur consecratio calicis, sed calix. Sic et fundus vendi potest, cui adnexum est Iuspatronatus; sed non ipsum Iuspatronatus de iure, quin committatur Simonia. Itaque, qui vasa vendit sacra (et sunt ea sola, quae consecrantur, nempe calices, et patenae, ut docent Archiepiscopus Bracar. p. p. deu. disp. 23. in cap. liceat, Sanchez summa, lib. 2. cap. 43. et alii apud Fagundez lib. 5. de contract. cap. 19. num. 20.), est Simoniacus; similiter qui vendit Iuspatronatus, quia sunt res spirituales. Si tamen vendatur res adnexa, ut castrum, vel ager, non erit Simonia, ut dixi supra.

QUAESTIO ingens est: Utrum vendi, et emi queant Commendae, non quidem clericales, quae dantur veluti in titulum beneficii; hae enim spirituales sunt, ut probat Suarez lib. 4. de simon. cap. 27. Fagundez cap. 20. num. 7. sed commendae militares, quae dantur militibus aliquorum ordinum.

CERTUM est, militias, quae sunt Religiones, esse spirituales, ut est Religio equitum S. Ioannis Melitensium, et hi gaudent beneficio fori.

CAETERI vero de Alcantara, de Calatrava, non sunt religiones, neque gaudent foro. Itaque dare pecuniam, ut admittatur ad eos ordines, non erit Simonia. Ita Diana Tract. 2. de dub. Regul. resol. 64. Fagundez loco cit. num. 9. et alii apud eos; at pro habitu Melitensium pecuniam recipere, erit frauida Simonia, et multo magis pro religionibus regularium. Ita DD. apud Bassaeum 3. num. 9.

HINC etiam sequitur, Commendas eorum Ordinum, qui non sunt religiones, absque Simonia vendi posse. Ita communiter apud Fagundez num. 10. cit. At Commendae religionis Melitensium spirituales sunt, neque potest vendi ad eas iurisdictio.

MULTO magis Simoniacum erit vendere iurisdictiones ad audiendas confessiones, ad absolutionem accipiendam, ad Indulgentias. Similiter ad licentias laborandi in die festo, non ieiunandi. Pariter iurisdictionem Ecclesiasticam in foro externo. Tandem omnis actus iurisdictionis Ecclesiasticae est materia Simoniae, ut notat cum aliis Bassaeus 3. num. 12. Ita Doctores apud Fagundez cap. 22. cum D. Bonaventura in confessionali, cap. 5. particula 49.

POTEST tamen Pontifex pro dispensationibus aliquid recipere. Vide Suarez Tom. 2. de Religione, lib. 6. de voto, cap. 27. Lessius Tom. 1. lib. 2. cap. 40. dub. 10. Sanchez lib. 4. Decal. cap. 46. ubi docent sanum esse consilium in dispensationibus votorum aliquam iniungere commutationem, quia communiter raro tales dispensationes sunt sufficientes. Addit Fagundez num. 11. si causae sint apertae, et sufficientes, nullam esse faciendam commutationem.

Quaestio III: Quo pacto committatur Simonia ex parte ipsius actus commutationis

Quo pacto committatur Simonia ex parte ipsius actus commutationis.

QUAESTIO prima esse potest, an quomodocumque accipere temporale pro spirituali, sit Simonia, vel e contra.

RESPONDETUR, non esse, nisi quando temporale accipitur, tanquam pretium rei Spiritualis, vel e contra; quando vero commutatur, ut propter motivum, vel solum ob compensationem gratuitam, non accidit Simonia, saltem in foro conscientiae. Ita ex mente D. Thom. quaest. 100. art. 1. et D. Bonaventurae locis allatis quaestionibus praecedentibus, praecipue in 4. dist. 25. in dubiis, litt. et q. 4. caeteri, Sylvest. V. Simonia, quaest. 3. Caietanus V. Simonia, Navar. c. 23. num. 100. Valentia quaest. 16. puncto 3. Fagundez de contract. lib. 5. cap. 18. et sequent. Tanner. disp. 5. q. 8. dub. 3. Ratio constat ex dictis quaest. 1.

ERIT tamen Simonia in casibus, iure expressis.

Ex dictis habes, non esse Simoniam Sacerdotum accipere aliquod stipendium pro Missis, aliisque ministeriis spiritualibus; accipiunt enim solum ex gratitudine; ex iustitia vero accipiunt, quatenus talia ministeria sunt onerosa, ut notat Valentia loco cit. Tannerus num. 68. qui ita incidunt in sensum D. Bonavent. quaest. 2. relati, licere pro labore intrinseco pretium sacrorum accipere.

HABES etiam posse impendi aliquas donationes Ecclesiae sub onere ministrandi Missas, quia spirituale tunc est tantum motivum, nec est emptio. Vide Syluestrum V. Simonia, quaest. 17.

NEQUE erit Simonia ex metu conferre alicui aliquid spirituale, nihil enim alienum accipit, sed sua tantum servat, eoque tanquam mero motivo inductus, dat spirituale, ut docent Victoria num. 24. Valentia loco cit. Tannerus num. 74. Putat tamen Valentia, fore Simoniam, si ex metu amittendi futurum bonum, detur spirituale; addit tamen Tannerus non esse verum, quando ex mero motiuo id praestat, nisi forte secundum praesumptionem fit Simonia, ideo S. Doctor dist. 25. dub. 6. unam causam Simoniae ponit timorem male humiliantem.

AN vero sit Simonia, conferre beneficium ob consanguinitatem, negant Tanner. 2. 2. cum S. Thom. quaest. 100. art. 5. Navar. num. 101. Sotus quaest. 7. art. 5. Victoria num. 27. Valentia loco cit. nisi adsit expectatio alterius commodi, tanquam pretii, quamvis dicant, aliter peccari posse in acceptione personarum.

S. BONAVENTURA loco cit. asserit, esse Simoniam, sicuti etiam dare ob honores acquirendos, et famam popularem, si tamen haec in pretium computentur, sive dentur immediate conferenti, puta beneficium sine collateralibus, sunt enim bona omnia temporalia, quae spiritualibus nequeunt compensari, et ita S. Doctor non recedit a caeteris; Grave autem dubium hic oritur: Utrum liceat aliquando pacisci de restituendo temporali pro beneficio spirituali.

PRIMA opinio est in foro quidem externo praesumi Simoniam, per se tamen in foro conscientiae posse fieri, modo temporale non petatur, tanquam pretium rei spiritualis, nec eiusmodi pactum specialiter iure positivo prohibeatur, ut accidit in commutatione beneficiorum; tunc enim esset Simonia saltem iuris positivi. Ita Tannerus disp. 5. de Resignast. 8. dub. 3. num. 76. Suppl. Gabriel in 4. dist. 25. quaest. 2. Caietanus quaest. 10. art. 3. et in summa, v. Simonia, Sotus lib. 9. de Iustitia, quaest. 6. art. 1. Nauar. manuali, cap. 23. num. 101. Valentia quaest. 16. puncto 3. quem probabilem ait Diana p. p. Tract. 16. resol. 49. ubi refert etiam Suarez Tom. 1. de Relig. lib. 4. ex Nauar. non esse Simoniam, si aliquid detur pro labore suscepto, eundo, et redeundo ad beneficii collatorem, vel in compensationem alicuius damni, quod ea de causa patitur, sed cavendum monet, ne Simonia hic pallietur.

IDEM Diana part. 6. tract. 7. miscell. resol. 42. refert Coelestinum in Compend. Theol. moral. tract. 17. cap. 4. num. 3. ubi docet, non esse Simoniam deducere in pactum, titulo gratitudinis, promissum ratione beneficii collati; non tamen licere, si debito iustitiae exigatur pactum gratitudinis. Subscribit Ghilinus in pract. resol. casuum, consc. verbo beneficium, num. 7.

TAMEN Diana in praxi hanc sententiam non recipit.

IGITUR tale pactum esse Simoniacum, docet Syluius in resol. variis, v. Simonia 2. comb. 2. nam contractus, et pactum non est ex mera gratitudinis causa, dum in pactum deducitur. Idem censet Bonacina Tom. 1. disp. 1. de Simonia, quaest. 5. puncto 1. num. 7. Filliucius Tom. 3. tract. 45. cap. 10. num. 24. Vide Raphaelem de la Torre 2. 2. quaest. 100. art. 6. dub. 3.

HAEC sententia videtur declarata cap. finali extra de pactis, ubi dicitur: In spiritualibus omnis pactio, omnisque conventio cessare debet, et cap. quaesitum extra de rerum permutatione, dnotatur huiusmodi pacta continere semper labem Simoniae. Vide et cap. Tua nos, et Simonia, et cap. quem Pio I. quaest. 2.

D. BONAVENTURA in speculo animae, cap. 2. Transactionem spiritualis beneficii esse Simoniam affirmat, et ait: Transactio autem est de quacunque re spirituali non gratuita pactio.

HIC subtilissime rationem habet, quam sumit Syluius, nempe, Transigere, et pacisci, repugnare gratuito; et ideo primam sententiam sequitur, quae mihi admodum probatur; non enim percipio qua ratione stent simul pactum huiusmodi, et sincera redditio ex mera grati animi exhibitione; Ideo omnes pactiones Simoniacae declarantur, 1. quaest. 1. cap. ordinationes: cap. sunt nonnulli: cap. statuimus decretum: cap. si quis a Simoniacis, ut notat D. Bonavent. in confessionali, cap. 5. particula 47. et post eum alii apud Bassaeum 8. et seqq. ubi tamen ait posse pacisci, sed suspense ad consensum Praelati.

Quaestio IV: De Poenis Simoniacorum

DE singulis speciebus Simoniae agendum est.

SIMONIA quidem mentalis nullam poenam subit, nisi aeternam coram Deo; est communis sententia apud Valentiam puncto 6. qui addit, hoc verum esse, etiamsi mentalis ad actum exteriorem provenerit dandi, et recipiendi, patet ex cap. mandato, quod est ultimum extra de Simonia, contra Adrianum quodl. 9. Sotum lib 9. de Iustitia, quaest. 8. art. 1. Aragon. quaest. 100. art. 6. dicentes, talem Simoniacum teneri ad restitutionem: Nam neque temporale, quod per eam acquiritur, est restituendum, nec beneficium aequisitum resignandum, nisi forte constet, temporale illud non nisi ab invito datum esse ad redimendam vexationem, ut notat etiam Tannerus n. 44. Bassaeus loco cit.

CONVENTIONALIS Simonia primo obligat ad restitutionem, sive temporalis, sive spiritualis, modo id restitui possit, ut beneficium; nam Sacramentum restitui non potest, ut notat D. Bonavent. 4. dist. 25. quaest. 4.

PROBATUR. Omnis enim contractus Simoniacus, seu conventionalis, seu realis, est nullus, saltem iure positivo cap. Presbyter: cap. si quis Episcopus 1. quaest. 1. cap. de hoc: cap. Adrianus, de Simonia, ut refert S. Doctor in confessionali, cap. 5. et extrav. Detestabile, eodem titulo.

PROBABILE tamen simul esse, ait Tanner. num. 86. nullam Simoniam conventionalem, excepta ea, quae confidentiz dicitur, inducere ipso facto ullas poenas iuris positivi. Idem censent Nauar. n. 104. Couar. in Clementina si furiosus, part. 1. §. 1. Lessius lib. 2. cap. 35. dub. 27. etsi contrarium dixerint Sotus, et Caietanus.

EST autem Simonia confidentiae, qua quis cum aliquod, cui beneficium Ecclesiasticum confert, aut resignat, aut quem ad id praesentat, aut eligat, aut quoquomodo curando, ut aliquid praedictorum fiat, promovet, saltem tacite paciscitur (sine pacto enim saltem tacito Simonia non accidit, ut post Nauarrum num. 107. ait Lessius dub. 16. num. 95. Tannerus 96.) ut illud idem beneficium sibi, aut alteri resignet, aut pensionem ex eo, aut fructus, eorumve partem alteri praestet.

ITIDEM, si admittas aliquod ius accessus, regressus, aut ingressus. Accessum ad beneficium procurat Praelatus, qui volens alteri beneficium, puta nepoti, ei dat ius, sed interim defert alieno donec nepos ad aetatem congruam veniat, ad quam perveniens, propria authoritate beneficium adeat. Regressum habet, si resignet beneficium, cum iure illud recipiendi, si ille praemoriatur, vel fiat Episcopus, aut si pensionem non solveret: Ingressum dicitur habere, qui priusquam possessionem beneficii adeat, alteri resignat servato iure illud adeundi, si ille praemoriatur, vel Episcopus erectus, aut fiat religiosus. Has retrocessiones reprobat Concil. Trident. sess. 25. cap. 7.

HAEC Simonia infert contrahentibus anathema Papale; Secundo privationem beneficii; Tertio privationem aliorum beneficiorum ante obtentorum; Quarto inhabilitatem ad omnia beneficia; Quinto collatio talis beneficii, Simoniace collati, Papae soli reservatur. Ita Pius V. extr. intolerabili. Vide Nauar. num. 100.

AD has poenas subeundas requiritur, ut tam sit acceptum beneficium, ut monent Lessius lib. 2. c. 35. dub. 26. Filliucius tract. 45. cap. 13. quaest. 5. Suarez cap. 43. num. 13. et alii ap.

NOTA, hanc Simoniam, iure tantum Ecclesiastico vetitam, solam inducere ipso facto poenas iuris positivi. Quod si postea impleta fuerit pactio, retrotrahuntur poenae ad tempus pacti. Aliqui tamen haec in solo foro soli concedunt, ut Navar. c. 25. num. 104. Henriquez de excom. cap. 19. Itidem valere solum post sententiam docent Lessius loco cit. Sanchez lib. 9. de matrim. disp. 30.

Aduerte etiam has inhabilitates incurri etiam quando examinatores ad paroecias aliquid ex examine ab incurrandis accipiunt ut notat Lessias cap. 34. dub. 26. et 27.

SIMONIA realis in ordinibus sacris has poenas subit. Primo ordinans est excommunicatus. Secundo suspensus a conferendis ullis ordinibus, etiam prima tonsura. Tertio suspensus ab omni actu Pontificali. Quarto interdictus ab ingressu Ecclesiae. Quinto si contra haec adhuc agat, suspensus est ab administratione suae Ecclesiae, et perceptione omnium fructuum beneficiorum. Sexto a solo Rom. Pontifice potest absolui, etsi delictum sit occultum, Extrau. Cum detestabile. Sixti V. Vide Lessium lib. 2. cap. 35. dub. 24.

QUI ordinem sic susceperit, Primo excommunicatus est ipso facto. Secundo suspensus ab executione suorum ordinum. Tertio ministrans fit irregularis. Deinde per Bullam Sixti ipso facto privatur omnibus dignitatibus, et beneficiis, et fit inhabilis ad illa. Quarto absolutio, et dispensatio reservatur Papae; si autem casus sit occultus, seposita Bulla Sixti, posset dispensare, et absolvere, Episcopus e Concil. Trident. Vide Dianam 4. part. tract. 4. resol. 157.

QUI beneficium confert, vel procurat alteri simonia reali eligendo, praesentando, postulando, vel instituendo, est ipso facto excommunicatus. Nomine beneficii intellige Abbatiam, Prioratum, Rectoratum, Guardianatum, Prouincialatum, Generalatum, etc. ut docent Portel. V. Simonia, Suarez tract. 5. disp. 52. sect. 4. Sigismundus a Bononia part. 2. cap. 1. disp. 55. Diana loco cit. resol. 156. Bassaeus V. Simonia 6. num. 2. Alii tamen nomen beneficii restringunt, quippe in materia odiosa, ad prouentualia. Ita Azor 3. part. lib. 12. cap. 21. quaestio 6. Bonacina disp. 1. quaest. 7. §. 2. et alii qui beneficium sic, adit: Primo est ipso facto excommunicatus, Secundo talis collatio est nulla, nullumque ius tribuit; tamen si Simonia pro institutione commissa sit, electio non est irrita. Tertio fit inhabilis ad idem beneficium, etsi Simonia est publica, et deducta ad forum externum a solo Papa iure potest reddi habilis. Si vero occulta, censent aliqui, eam tolli ab Episcopo. Eandem a confessariis mendicantibus auferri posse docent Croufers ad c. 7. Reg. min. sect. 28. Bassaeus V. Simon. 6. num. 2.

SIMONIA realis circa religionis ingressum, Primo inducit anathema. Secundo conuentui, seu Capitulo suspensionem, si consenserint. Tertio admissi sunt inhabiles ad monasterium. Hae tamen poenae incurruntur secuta professione, non autem si ante eam Simonia retractetur, ita Filliucius cap. 13. Reginaldus lib. 23. n. 173. Suarez cap. 56. num. 7. Bassaeus cit. num. 3.

NOTA ex communi sententia excommunicationem, quae contra Simoniacos in ordine, vel beneficio infligitur, incurri etiam ob Simoniam, solo iure humano vetitam, ut in permutatione beneficii sine superioris authoritate, reservatio pensionis sine authoritate Papae, etc. Ita DD. in Bassaeo. Tamen oppositum docent alii cum Diana part. 4. tract. 4. resol. 155. Vide Tanncrum num. 95.

OMNEM Simoniam absolui posse a confessariis Mendic. docet noster Croufers lect. 28. quia Pontifices post Sixtum reservantem, dicunt eum, qui potest absolvere ab haeresi, posse etiam a quibusvis reservatis.

ADDUNT aliqui, poenas iure statutas habere locum in Sacramento ordinis, atque in beneficiis, et ingressu Religionis: Quare in aliis Sacramentis conferendis, in consectationibus, dispensationibus, et in pensione vendenda dicunt eas non incurri, sicuti nec in permutatione supra dicta, quia nullo iure exprimitur: Sic Tannerus. Potest autem in Simoniaco scienter beneficiato solus Papa dispensare.

RESTITUTIO quoque instat Simoniace accepti. Ita DD. cum D. Bonauent. in 4. loco cit.

Acceptum pro re spirituali restituendum est iure diuino, etsi res spiritualis non sit tradita. Hanc restitutionem faciendam ei, qui tradidit, docent aliqui apud Bassaeum 7. ex cap. veniens de Simonia, ante iudicis sententiam.

VERA tamen sententia est, restituendum Ecclesiae. Ita D. Thom. quaest. 100. art. 6. ad 4. et quaest. 32. art. 7. et Doctores omnes ante Sotum cum D. Bonauent. Allegantur sententiam Canonistae, cap. de hoc; et cap. Audivimus, de sim.

Ad cap. Veniens, dico eo casu eum dedisse absque culpa. Itaque non rite Valentia, et alii dicunt dominium rei temporalis non primari dominio, sed solum spirituali. Sane uterque, mala fide agens, est aequalis.

SI beneficium iam sit traditum, et Simonia utrinque completa, aliqui cum Soto docent restituendum danti ante sententiam, sed post eam Ecclesiae.

VERA tamen sententia, ut dixi, est restituendum etiam ante sententiam. Ita D. Thom. supra, et D. Bonaventura.

PRETIUM Simoniace, sed non iniuste acceptum, non est restitutioni obnoxium iure naturali diuino, quia restitutio debetur violatae iustitiae: at Simonia est irreligiositas.

PRETIUM vero, pro re spirituali acceptum, est contra iustitiam: Ideo tenetur, tametsi Nauar. n. 103. Syluester quaest. 20. Caietanus V. simon. dicant non teneri ad restituendum.

RES spiritualis, Simoniace acquisita, non est iure diuino dimittenda; puta beneficium. Ita communiter apud Bassaeum 7. num. 3.

Iure autem Ecclesiastico res spiritualis non est restituenda, nisi sit beneficium Ecclesiasticum. Caetera autem spiritualia, vel dimitti nequeunt, ut Sacramenta, nisi quoad usum, ut in Ordinibus, ut ait S. Doctor supra, vel non sunt dimittenda ante sententiam.

TAMEN quoad pretium, est iure positivo restituendum.

NOTA etiam fructus restituendos, vel Ecclesiae, vel aerario Apostolico, vel in pios usus; vel successori, ubi usus est, fructus vacantis beneficii huic dati, Less. num. 174. Tannerus 92. et alii.

ETIAM qui bona fide acquisivit sibi ab alio Simoniace obtento, tenetur restitutioni (excipe fructus bona fide consumptos) ex D. Thom. ad 3.

EXCIPIUNT, si ille ex malitia hunc eis bonis oneravit, ut restituere cogeretur; tunc enim lex non obligauit.

Tractatus I: PRIMUS DE VIRTUTIBUS THEOLOGICIS

Proemium I: Prooemium

Disputatio I: DE FIDE

Quaestio I: Quid FIDES significet, et quid sit

Quaestio II: Quodnam sit FIDEI obiectum

Quaestio III: An obiectum FIDEI sit aliquod complexum

Quaestio IV: An FIDEI obiectum possit esse falsum

Quaestio V: An obiectum FIDEI possit esse evidens scientifice

Quaestio VI: An FIDES sit de his, de quibus habetur visio in via

Quaestio VII: An articuli FIDEI sint evidenter credibiles

Quaestio VIII: An credibilia recte per articulos sint disposita

Quaestio IX: Utrum articuli FIDEI, decursu temporum, creverint

Quaestio X: Utrum FIDES creverit quoad lumen

Quaestio XI: An Fides creverit certitudine

Quaestio XII: An Fidei articuli exponendi sint auctoritate aliqua, quae sit infallibilis magistra, et quae sit

Quaestio XIII: Quae sint notae verae Ecclesiae, apud quam stat authoritas exponendi FIDEM

Quaestio XIV: Quidnam sit necessario credendum, necessitate medii

Quaestio XV: Quae sint credenda necessitate praecepti

Quaestio XVI: An teneamur FIDEM confiteri, et quando

Quaestio XVII: An liceat de FIDE disputare, et quando

Quaestio XVIII: An Fides sit in Intellectu

Quaestio XIX: An Fides perficiatur per Charitatem, tanquam per formam

Quaestio XX: An certum sit, FIDEM sine CHARITATE manere

Quaestio XXI: An, et quomodo FIDES sit VIRTUS

Quaestio XXII: An FIDES sit UNA VIRTUS

Quaestio XXIII: An FIDES sit prima Virtutum

Quaestio XXIV: An FIDES sit certior quacumque scientia; vel habitu quocumque intellectivo

Quaestio XXV: An quis certo scire possit, se FIDEM habere

Quaestio XXVI: In quibusnam sit FIDES

Quaestio XXVII: An FIDES sit Donum DEI substantialiter

Quaestio XXVIII: Utrum differentia FIDEI, et aliorum actuum naturalium a supernaturalibus moralibus proveniat semper ex obiecto

Quaestio XXIX: De FIDEI effectibus

Quaestio XXX: De DONO INTELLECTUS

Dubitatio I: An INTELLECTUS sit donum Spiritus Sancti

Dubitatio II: Utrum DONUM INTELLECTUS possit esse simul cum FIDE

Dubitatio III: An DONUM INTELLECTUS consistat in contemplatione Creatoris, et Creaturae

Dubitatio IV: Utrum DONUM INTELLECTUS insit omnibus habentibus gratiam, et an his solis

Dubitatio V: Qua sit necessitas, et utilitas DONI INTELLECTUS

Dubitatio VI: Utrum* **DONO INTELLECTUS** *respondeat sexta beatitudo, scilicet Beati mundo corde, etc.

Dubitatio VII: An* **DONO INTELLECTUS** *respondeat, inter fructus Spiritus Sancti, Fides

Quaestio XXXI: De Dono Scientiae

Dubitatio I: An* **SCIENTIA** *sit donum Spiritus Sancti

Dubitatio II: An scientia sit de rebus Divinis

Dubitatio III: An donum scientiae sit speculativum

Dubitatio IV: An Dono Scientiae respondeat tertia Beatitudo: Beati, qui lugent, etc.

Disputatio II: De Infidelitate

Quaestio I: Quid, et quale peccatum sit INFIDELITAS

Quaestio II: An opera omnia Infidelium sint peccata

Quaestio III: Utrum infideles possint compelli ad FIDEM audiendam

Quaestio IV: An cogi queant Infideles ad FIDEM nostram, sufficienter propositam, amplectendam

Quaestio V: An Infideles non baptizati, cogi queant ad relinquendos errores, vel ritus, rationi naturali contrarios

Quaestio VI: An permittendi sint ritus Infidelium

Quaestio VII: An liceat cum infidelibus pacisci de eorum ritibus tolerandis

Quaestio VIII: An Infideles, non baptizati, possint retinere potestatem supra Fideles, et an possint ea privari

Disputatio III: De Haeresi

Quaestio I: Quid sit HAERESIS

Quaestio II: An dubitans de articulis FIDEI sit haereticus

Quaestio III: An, qui actu opinativo mero assentitur articulo FIDEI, sit haereticus

Quaestio IV: An, et Quae Ignorantia excuset ab Haeresi

Quaestio V: Qua pertinacia ad HAERESIM requiratur

Quaestio VI: An, ut quis censeatur Haereticus, necesse sit, ut fuerit baptizatus, et fidelis

Quaestio VII: Utrum Ecclesia cogere possit haereticos ad FIDEM Catholicam recipiendam

Quaestio VIII: De alio medio, quo utitur Ecclesia contra haereticos prohibendo eorum Libros

Quaestio IX: An teneamur haereticorum conversationem vitare

Quaestio X: Quae excommunicatio haereticis infligatur

Quaestio XI: De aliis Poenis spiritualibus haereticorum

Quaestio XII: De poenis temporalibus Haereticorum

Disputatio IV: De Spe

Quaestio I: Quid sit SPES

Quaestio II: Quodnam sit obiectum materiale SPEI

Quaestio III

Quaestio IV: An SPE certo obiectum exhibeatur, et speretur

Quaestio V: An Spes sit Virtus

Quaestio VI: An SPES sit Virtus Theologica

Quaestio VII: An aliquando SPES sit informis

Quaestio VIII: An SPES oriatur ex meritis

Quaestio IX: An Spes praecedat Charitatem

Quaestio X: Quodnam sit SPEI subiectum proximum

Quaestio XI: Utrum SPES maneat in Beatis

Quaestio XII: An detur praeceptum sperandi in DEUM

Dubitatio VI: Utrum* DONO INTELLECTUS *respondeat sexta beatitudo, scilicet Beati mundo corde, etc.

Dubitatio VII: An* DONO INTELLECTUS *respondeat, inter fructus Spiritus Sancti, Fides

Dubitatio I: An* SCIENTIA *sit donum Spiritus Sancti

Quaestio XVII: An omnia dona gratuita sint CHARITATE diligenda

Quaestio XVIII: An irrationalia ex CHARITATE sint diligenda