Palladium theologicum, Tomus quintus: De virtutibus

An certum sit, FIDEM sine CHARITATE manere.

Ex dictis liquet, manere Fidem sine Charitate. Id vero altius probandum contra haereticos sectarios, qui distinctionem illam fidei formatae, et informis, subsannant, ut Lutherus, et eius asseclae.

DEFINITUM est autem in C. Trident. sess. 6. cap. 15. et can. 28. veram fidem Theologicam in peccatore manere informem.

PROBATUR primo a D. Bonau. ad 12. Ioannis illis verbis: Verumtamen, et ex Principibus multi crediderunt in eum: sed non confitebantur; dilexerunt enim magis gloriam hominum, quam gloriam Dei.

OBSERVAT autem S. Doct. eos habuisse veram fidem, sed propter timorem dimisisse confessionem debitam. Addit vero, non habuisse hos perfectam fidem, quae exigit etiam necessariam confessionem. Ita D. August. tract. 54.

RESPONDENT adversi, non habuisse istos veram fidem; sed notitiam imperfectam quandam.

CONTRA; quia in eodem capite, saepe eadem phrasi utitur, et semper veram fidem intelligit: Multi propter illum abibant, et credebant in Iesum. Cum tanta signa fecisset, non credebant in eum: ut sermo Isaiae impleretur: Domine, quis credidit auditui nostro, quem locum Isaiae allegat Paulus Rom. 10. de fide iustificante: Ego veni: ut omnis, qui credit in me, in tenebris non maneat. Ioan. 12.

DICITUR vero fides horum non recta, quia factis negabant, quod corde credebant. Ideo eis dixit cap. 5. Quomodo potestis credere, qui gloriam ab invicem accipitis? Ut exponit cum D. August. serm. 3. post Pentec. Dom. 23.

PROBATUR secundo a D. Bonav. 3. dist. 25. dub. 4. ex 13. primae ad Corinth. Etsi habuero omnem fidem, ita ut montes transferam, charitatem autem non habuero, nihil sum.

RESPONDENT aliqui, loqui Apostolum de fide signorum.

CONTRA: Nam fides signorum est effectus fidei Christianae, ut dicitur Marci ultimo: Qui crediderit, salvus erit. Signa autem eos, qui crediderint, haec sequentur, In nomine meo daemonia eiicient, etc. Et cap. 11. ad Hebr. loquens de fide, ex qua iustus vivit, recenset signa: Sancti per fidem vicerunt regna, etc. obturaverunt ora Leonum, extinxerunt impetum ignis, ut late discurrit S. Doct. serm. 1. de pluribus Martyribus. Ideo enim (ait) S. Bonav. ob eandem fidem alii distenti sunt, secti sunt, etc. nempe Martyres, ob fidem Christianam, seu Theologicam. Igitur fides signorum est fides Christiana excellens. Ideo ait Apostolus: Etsi habuero omnem fidem, ita ut montes transferam, etc.

Id latius explicat S. Doct. ad ea verba, Lucae 17. Si habueritis fidem sicut granum sinapis, dicetis huic arbori Moro: eradicare, et transplantare in mare: et obediet vobis. Quod autem ea sit fides Theologica iustificans, probat S. Doct. nam cum Christus hortaretur ad opera pietatis, charitatis, etc. quorum operum radix est fides, cumque ad ea opera discipuli, infirmos se faterentur, nempe ad remittendas semper iniurias; dixerunt: Adauge nobis fidem, petunt autem fidem, tanquam donum primarium, quam Apostolus Hebr. 11. definit: Est sperandarum substantia rerum, etc. Et: Sine fide impossibile est placere Deo. Et quae etiam ad signa extenditur: Sancti per fidem vicerunt regna, obturaverunt ora Leonum, etc.

Tandem concludit Apostolus: Manent fides, spes, Charitas, tria haec: ubi concludit, se agere de fide Theologica, quae est eadem cum fide signorum, ut notat D. Bonav. in 3. dist. 36. quaest. quinta. Et clarius in Diaeta tit. 5. cap. 1. et cum eo Boëtius demonstr. 2. Symb. 2. art. 3. et D. August. lib. 1. de Bapt. cap. 8. et de fide et oper. cap. 4. Hier. in Matth. lib. 2. cap. 13. Chrysost. serm. de Ava hem. Anselm. in cap. 13. hic Cypr. de unit. Eccl. Basil. Reg. brev. cap. 179.

RESPONDENT secundo, Apostolum loqui, ducto argumento ab impossibili, ad ostendendam necessitatem charitatis, sine qua nihil essemus, etiamsi Angeli essemus.

AT non est argumentum ab impossibili; nam transferre fide montes, est possibile, ut constat in B. Gregorio Thaumaturgo: Erogare quoque omnem substantiam pauperibus, tradere corpus Martyrio, non est impossibile: Loqui etiam linguis omnibus, sicuti potuere Apostoli, vel Angelorum, exponendo intus suos conceptus, fieri potest, Deo donante.

PROBATUR tertio a S. Doct. ad praefatum locum Lucae ex illo Iacobi 2. ubi assumpsit probare, fidem sine operibus existere, sed non iustificare. Quid proderit fratres mei, si fidem quis dicat se habere, opera autem non habeat? numquid poterit fides salvare illum? Quod autem de vera fide loquatur, non de umbra fidei, quam somniat Calvinus lib. 3. Inst. cap. 2. probatur a D. Bonav. quia loquens de Abrahamo dicit, eum iustificatum ex operibus, quibus fides cooperata est: Vis autem scire o homo inanis, quoniam fides sine operibus mortua est? Abraham pater noster nonne ex operibus iustificatus est, offerens filium suum Isaac super altare? Vides quoniam fides cooperabatur operibus illius: et ex operibus illius fides consummata est. Fidem sane veram in Abrahamo quis negabit? eam vero sine operibus mortuam vocat. Confirmatur ex PP. qui hunc locum de vera fide intellexerunt, Hieron. ad Galat. in cap. 5. Chrysost. homil. 2. in Genes. et homil. 2. in epist. ad Philem. August. lib. 21. de civit. Dei, cap. 26. et Libro unico de baptismo, cap. 10. Cyrillus libro 10. in Ioannem, capite decimo octavo.

INSTAT Calvinus primo, quia Apostolus ait: Quid proderit, si fidem quis dicat habere, cum debuisset dicere: si fidem habeat.

RESPONDETUR, Apostolum notasse iactantiam improborum, qui habent quidem veram fidem, sed sine charitate. Ideo subdit: Numquid fides poterit salvare illum, ergo supponuntur habere fidem, et id dicere iactanter.

Instat secundo, eam fidem vocari mortuam, et fidem daemonum.

RESPONDET S. Doct. serm. 3. Dominic. 23. post Pentec. et in 3. dist. 23. dub. 2. et art. 2. quaest. 1. ad argumenta, eam esse veram fidem, sicut corpus exanime, est verum corpus; et sicut aqua, quae non movetur, dicitur mortua; sed tamen est vera aqua. Secundo dicitur Fides mortua per defectum formae extrinsecae accidentalis, et intrinsecae in ordine ad merendum vitam aeternam.

Ad illud de fide daemonum, respondet in 3. dist. 23. quaest. 3. fidem daemonum esse veram ex parte obiecti, ut notat D. August. loc. cit. de bapt. etiamsi extortam, eo quod inviti credant vera esse ea, quae nos credimus; dum vident, eos, qui fidem Christi habent, et operibus respondent, non posse damnari; hinc enim torquentur ad credendum, nostram fidem veram esse. Itaque non comparantur nobis in habitu fidei, sed in obiecto, seu actu credendi, ut constat.

PROBATUR quarto a D. Bonav. 3. dist. 25. art. 1. quaest. 1. et 2. argumento sumpto e Scripturis, et experimento, ostendentibus, dari aliquos peccatores, qui tamen sunt fideles, et pro fide certant. Sic Matth. 22. Omnes venerunt ad nuptias. Matth. 25. Quinque Virgines fideles confitentes Domine, Domine aperi nobis, reiectae sunt, quia oleo charitatis accenso carebant; et in iudicio damnantur plurimi, non ex defectu fidei, sed operum; cum tamen scirent, et crederent, ea necessaria esse et per ea obsequium praestari Christo. Sic observant D. August. de fide, et oper. cap. 15. et alii PP.

PROBATUR quinto a S. Bonav. lib. 2. Pharetrae cap. 23. ex P. P. Augustino de verbis Domini, serm. 61. et 15. de Trinitate, cap. 18. In 3. autem dist. 23. art. 2. quaest. 1. affert D. Augustinum lib. de vera innocentia. Idem habet lib. 6. in Iulianum, cap. 117. Isidoro de summo bono, lib. 2. cap. 2. Idem asserunt Irenaeus lib. 4. cap. 25. Cyprianus serm. de Zelo. Ambros. lib. 2. offic. cap. 2. et in Psal. 1. Hieronym. in 32. Hieremiae, et alii apud Valentiam quaest. 4. p. 4. Bellarm. lib. 1. de Iustificatione, cap. 15. ubi eisdem mediis D. Bonav. argumentatur.

PROBATUR a S. Doct. hic. Nam id, quod non perficitur ab alio intrinsece, sed extrinsece advenit libere, potest stare sine illo: Talis est fides, quae extrinsece tantum perficitur a charitate, quae advenit libere ex iustificatione: Ergo: sic etiam D. Thom. arguit.

OBIICIES primo cum Caluino, assensus fidei est affectus in Deum, ut habetur Rom. 10. Corde creditur ad iustitiam.

RESPONDETUR his confodi Caluinum; vult enim Apostolus, confessionem deitatis, et resurrectionis Christi, esse ad salutem, si ex corde non ficte fiat; sed ex vera fide, quae horum iustitiae est basis. Sic Chrysostomus homil. 25. in 9. Matth. accinit August. tract. 26. in Ioan.

OBIICIES secundo aliquos PP. dicentes, Fidem sine charitate, non esse veram fidem.

RESPONDETUR ex D. Bonav. dist. 23. art. 2. quaest. 1. eo sensu vocari Fidem non veram, idest imperfectam, suis operationibus ad meritum carentem, ut dicam quaest. sequenti.

OBIICIES tertio loca plurima Scripturae, adscribentis Iustificationem Fidei Matth. 9. Lucae 8. Ioan. 3. Rom. 5. Premunt praesertim locum illum Lucae: Crede tantum, et salva erit.

Respondet S. Doct. fidem esse initium, et radicem salutis; non tamen solam. In illo autem Lucae exigi solam fidem ad miraculum. Sic et Ioan. 11. ait: Si credideris, videbis gloriam Dei, sed de hoc egi prima 2. tract. 5. disp. 3. quaest. 11.

PROFECTO Iustificatio adscribitur etiam Dilectioni, Lucae septimo. Spei. Rom. 8. Timori Ecclesiastici 2. Vide quaestionem citatam.