Palladium theologicum, Tomus quintus: De virtutibus

Quid sit donum CONSILII; Et quod ipsius Munus.

DONUM Consilii est Habitus supernus, quo mens redditur facile mobilis ad inquisitionem, deliberationi necessariam. Est autem hic modus movendi mentem ei connaturalis, quia procedit per inquisitionem ad sua decreta. Congrue autem modis connaturalibus Deus mentem hominum movet, ut notat D. Thom. art. 1. et D. Bonaventura.

Obiicies. Dona dantur in adiutorium virtutum; at satis ad consilium homo perficitur per prudentiam, et Eubuliam: Ergo.

Respondet D. Thom. Prudentiam, et Eubuliam dirigere ad Consilium secundum ea, quae ratio comprehendere potest; sed quia humana ratio nequit comprehendere contingentia singularia, quae possunt occurrere; hinc cogitationes mortalium timidae sunt, et incerta providentiae nostrae, ut dicitur Sap. 9. ubi praeclare S. Doctor eloquitur; Ideo indiget homo in inquisitione Consilii dirigi a Deo, qui omnia comprehendit, quod fit per donum Consilii, per quod homo dirigitur, quasi Consilio a Deo accepto; sicut etiam in rebus humanis, qui sibi ipsis in inquisitione Consilii non sufficiunt, a sapientioribus consilium requirunt.

Hinc S. Doctor explicare satagit, ad quid necessarium sit donum Consilii; scilicet ad inquisitionem eorum, quae ratio per se non assequitur.

Qvare Donum Consilii se habet ut Movens superius, quia nempe Prudentia movet, ut movens ratione ad rectitudinem secundum regulas rationis creatae. Consilium autem movet secundum rationes aeternas, quae sunt regulae primae dirigentes ad rectum; hinc elucet alia differentia, quod Consilium scire faciat; an aliquid sit faciendum, praecaveatque praecipitia, ne post factum poeniteat; prudentia vero docet quo tempore, quibus mediis, et circumstantiis, hic et nunc, agendum sit; quare sicut prudentia praeest specialiter virtuti fortitudinis, ne praeceps in opus ruat; sic Consilium praeest Dono fortitudinis, qua divinitus imbuta voluntas Spiritui sancto, an, et quid agendum consulenti, ocius acquiescit; Hinc D. Gregor. in moral. ait apud Seraphicum de 7. Donis, de Dono Consilii, cap. 1. valde fortitudo destruitur, nisi Consilio fulciatur.

Unde Prudentia, et Consilium videntur quasi Luminare minus, et Luminare maius; prudentia enim est minoris lucis, quam etiam, quo secutius dirigat, a Consilio mutuatur; hoc autem fulgidis, fervidisque radiis praeest spirituali diei, quae in mente exoritur; cuius Mane tunc incipit, quando aeterni Consilii radius voluntatem ad sanctum propositum accendit, tenebrasque longius dissipat, quibus diu prius mens in propriae prudentiae Domicilio pernoctabat; At modo susceptione divinae inspirationis exurgit, ad perfecte se conformandum supremo illi Consiliario, cuius vocem intimis auribus percipit insusurrantem: Fili audi, accipe consilium meum, et ne abiicias. Audi (postillat Seraphicus,) quo ad Intellectum, accipe, quo ad affectum, ne abiicias quoad effectum. In hac die qui ambulat, non offendit, praeterita enim facilius respicit, praesentia tutius intuetur, et futuris securius prospicit; quamobrem Consilium dicitur Oculus, et Cautio futurorum; de Mane huius Diei ait Psalmista: Mane astabo tibi, et videbo, ut notat Seraphicus Doctor, de 7. Donis, ubi supra, cap. 4.

Procedit S. Doctor meridianam huius Doni Illuminationem piorum mentibus offundere; quae in eo stat, ut concordi flamma, et luce, affectum simul, et Intellectum perpendicularibus radiis sursum recto tramite accendat, et acceleret; quod praestatur, dum mens Diuinis praeceptis, ac Consiliis observandis tota intenditur; tunc enim Deitatis Sol, e supremo coeli orbe clarius refulgens, triplici splendore animam visitat; venit quippe Pater, et visitat Memoriam, excitando ad perfecte operandum, venit et visitat Filius, illuminando Intellectum ad clare contemplandum; visitat etiam Spiritus sanctus Voluntatem inflammando ad dulciter amandum, iuxta Dictum Domini Ioannis 14. Ad eum veniemus, et mansionem faciemus; tunc Sol diuinus (ait Seraphicus) In meridiano exurit terram, tripliciter exurens montes, radios igneos exufflans, etc. ut habetur ecclesiastici, cap. 43.

Vervm Vespera, huius Diei spiritualis Consummativa, tunc declinat, quando, quod a Domino praecipitur, ancipiti cura non attenditur, sed exuberanti desiderio tota se mens perfectionis studio impendit, et certo consilio, quicquid consulitur, amplectitur: In hanc vesperam pervenit S. Theresia, dum voverit, quicquid perfectius, Deoque gratius, iudicaret, se extemplo actituram; ut legitur in ipsius vita; Consilia enim, quo sunt perfectiora, eo etiam luminosiora ad perfectum Diem conducunt, et consummant; ut notat S. Doctor cap. 4. prope finem, ubi supra.