Palladium theologicum, Tomus quintus: De virtutibus

Name: Palladium theologicum, Tomus quintus: De virtutibus
Author: Gaudenzio da Brescia

Reuerendi patris Gaudentij Bontempi, ... Palladium theologicum, seu Tota theologia scholastica in septem tomos distributa. Ad intimam mentem d. Bonauenturae seraphici doctoris ... Tomus quintus, De virtutibus

First published 1676

Bontempi's Palladium theologicum (Lyon 1676) is a complete scholastic theology composed ad mentem D. Bonaventurae, arranged in seven tractatus on the order of the Secunda secundae. This fifth volume, De virtutibus, treats the theological virtues (faith, hope, charity, with their gifts, beatitudes and fruits), the cardinal virtues and their opposite vices, and the states and offices of men (religious and prelates, bishops, princes), including the extensive disputations on contracts, religion, vows, fortitude, temperance and the judicial process. It is a significant example of the Bonaventurian scholastic school and a counterpart to the Thomist manuals of the period.

Quaestio XLVIII: Quomodo, et quando obliget praeceptum dilectionis DEI

Quomodo, et quando obliget praeceptum dilectionis DEI.

Duplex est hoc praeceptum: alterum negativum odii, et aversionis a Deo; et hoc semper ligat. Alterum affirmativum actus amoris.

Quamvis ex dictis habeatur, quo vinculo obliget hoc praeceptum, tamen aliqua apponam ad maiorem claritatem. Iam ostendi, diligendum Deum super omnia: Ratio est, quia obiectum amoris est bonitas; cum autem Deus sit summa bonitas, debet super omnia aestimative amari, esto efficacia intentionis magis premamur rebus sensibilibus. Vide Valentiam disp. 3. quaest. 19. puncto 1. et hoc includit negativum, et affirmativum praeceptum.

Debere etiam amari Deum supernaturaliter ostendi: Nam dilectio, qua ferimur in Deum, dicitur ex Fide non ficta 1. Timot. 1. Quoad Tempus igitur; Primo suppono, quomodo in hac vita non observetur perfectissime hoc praeceptum, ut dixi quaest. 44. Posse vero secundum id, quod nobis iniunctum est in hac vita observari, ostensum est quaest. citata.

Fuere nonnulli, qui dixere, hoc praeceptum nullo modo obligare aliquo vitae huius tempore ad actum charitatis eliciendum; verum illos censura Apostolica notavit Alex. VII. ut vidimus tom. 4. de actib. human. disp. 17. de conscient. quaest. 10. sect. 1.

Primum autem tempus est, cum homo pervenit ad annos discretionis, et animadvertit suam obligationem amandi Deum, eique serviendi. Non tamen urgeo, in primo instanti teneri secundum sententiam D. Thom. prima secundae, quaest. 89. art. 6. ut differam quaest. sequenti.

Secundum tempus est, cum quis adultus suscipit baptismum, ut recte censuit Sotus Lib. 1. de natura, et gratia, cap. 22. Valentia loco cit. et si repugnet Bassaeus V. Charitas, num. 9.

Tertium est, cum quis tenetur habere contritionem. Ita Nauar. et Caietan. apud Valentiam loc. cit.

Quartum tempus est, cum aliquis a Deo accipit singulare beneficium, ut probabiliter censet Sotus Lib. 2. de Iust. et Iure, quaest. 3. art. 10. et Valentia loco cit. Hoc enim lex amicitiae exigere videtur.

Quintum tempus est, dum imminet subeundum Martyrium, ut aiunt Sotus, et Valentia.

Sextum tempus est, dum praeceptum urget defendendi honorem Dei violatum. Ita Valentia et Nauar. apud eum.

Septimum est tempus mortis. Ita allegati, et communiter apud Bassaeum.

Tametsi autem ignorantia possit excusare, tamen monet Valentia, rectum esse de hoc se accusare in confessione.

Addit Bassaeus num. 9. obligare aliis temporibus iudicio prudentis, cum Azor tomo 1. lib. 9. cap. 4.

↑ Top of work

Tractatus I: PRIMUS DE VIRTUTIBUS THEOLOGICIS

Proemium I: Prooemium

Disputatio I: DE FIDE

Quaestio I: Quid FIDES significet, et quid sit

Quaestio II: Quodnam sit FIDEI obiectum

Quaestio III: An obiectum FIDEI sit aliquod complexum

Quaestio IV: An FIDEI obiectum possit esse falsum

Quaestio V: An obiectum FIDEI possit esse evidens scientifice

Quaestio VI: An FIDES sit de his, de quibus habetur visio in via

Quaestio VII: An articuli FIDEI sint evidenter credibiles

Quaestio VIII: An credibilia recte per articulos sint disposita

Quaestio IX: Utrum articuli FIDEI, decursu temporum, creverint

Quaestio X: Utrum FIDES creverit quoad lumen

Quaestio XI: An Fides creverit certitudine

Quaestio XII: An Fidei articuli exponendi sint auctoritate aliqua, quae sit infallibilis magistra, et quae sit

Quaestio XIII: Quae sint notae verae Ecclesiae, apud quam stat authoritas exponendi FIDEM

Quaestio XIV: Quidnam sit necessario credendum, necessitate medii

Quaestio XV: Quae sint credenda necessitate praecepti

Quaestio XVI: An teneamur FIDEM confiteri, et quando

Quaestio XVII: An liceat de FIDE disputare, et quando

Quaestio XVIII: An Fides sit in Intellectu

Quaestio XIX: An Fides perficiatur per Charitatem, tanquam per formam

Quaestio XX: An certum sit, FIDEM sine CHARITATE manere

Quaestio XXI: An, et quomodo FIDES sit VIRTUS

Quaestio XXII: An FIDES sit UNA VIRTUS

Quaestio XXIII: An FIDES sit prima Virtutum

Quaestio XXIV: An FIDES sit certior quacumque scientia; vel habitu quocumque intellectivo

Quaestio XXV: An quis certo scire possit, se FIDEM habere

Quaestio XXVI: In quibusnam sit FIDES

Quaestio XXVII: An FIDES sit Donum DEI substantialiter

Quaestio XXVIII: Utrum differentia FIDEI, et aliorum actuum naturalium a supernaturalibus moralibus proveniat semper ex obiecto

Quaestio XXIX: De FIDEI effectibus

Quaestio XXX: De DONO INTELLECTUS

Dubitatio I: An INTELLECTUS sit donum Spiritus Sancti

Dubitatio II: Utrum DONUM INTELLECTUS possit esse simul cum FIDE

Dubitatio III: An DONUM INTELLECTUS consistat in contemplatione Creatoris, et Creaturae

Dubitatio IV: Utrum DONUM INTELLECTUS insit omnibus habentibus gratiam, et an his solis

Dubitatio V: Qua sit necessitas, et utilitas DONI INTELLECTUS

Dubitatio VI: Utrum* **DONO INTELLECTUS** *respondeat sexta beatitudo, scilicet Beati mundo corde, etc.

Dubitatio VII: An* **DONO INTELLECTUS** *respondeat, inter fructus Spiritus Sancti, Fides

Quaestio XXXI: De Dono Scientiae

Dubitatio I: An* **SCIENTIA** *sit donum Spiritus Sancti

Dubitatio II: An scientia sit de rebus Divinis

Dubitatio III: An donum scientiae sit speculativum

Dubitatio IV: An Dono Scientiae respondeat tertia Beatitudo: Beati, qui lugent, etc.

Disputatio II: De Infidelitate

Quaestio I: Quid, et quale peccatum sit INFIDELITAS

Quaestio II: An opera omnia Infidelium sint peccata

Quaestio III: Utrum infideles possint compelli ad FIDEM audiendam

Quaestio IV: An cogi queant Infideles ad FIDEM nostram, sufficienter propositam, amplectendam

Quaestio V: An Infideles non baptizati, cogi queant ad relinquendos errores, vel ritus, rationi naturali contrarios

Quaestio VI: An permittendi sint ritus Infidelium

Quaestio VII: An liceat cum infidelibus pacisci de eorum ritibus tolerandis

Quaestio VIII: An Infideles, non baptizati, possint retinere potestatem supra Fideles, et an possint ea privari

Disputatio III: De Haeresi

Quaestio I: Quid sit HAERESIS

Quaestio II: An dubitans de articulis FIDEI sit haereticus

Quaestio III: An, qui actu opinativo mero assentitur articulo FIDEI, sit haereticus

Quaestio IV: An, et Quae Ignorantia excuset ab Haeresi

Quaestio V: Qua pertinacia ad HAERESIM requiratur

Quaestio VI: An, ut quis censeatur Haereticus, necesse sit, ut fuerit baptizatus, et fidelis

Quaestio VII: Utrum Ecclesia cogere possit haereticos ad FIDEM Catholicam recipiendam

Quaestio VIII: De alio medio, quo utitur Ecclesia contra haereticos prohibendo eorum Libros

Quaestio IX: An teneamur haereticorum conversationem vitare

Quaestio X: Quae excommunicatio haereticis infligatur

Quaestio XI: De aliis Poenis spiritualibus haereticorum

Quaestio XII: De poenis temporalibus Haereticorum

Disputatio IV: De Spe

Quaestio I: Quid sit SPES

Quaestio II: Quodnam sit obiectum materiale SPEI

Quaestio III

Quaestio IV: An SPE certo obiectum exhibeatur, et speretur

Quaestio V: An Spes sit Virtus

Quaestio VI: An SPES sit Virtus Theologica

Quaestio VII: An aliquando SPES sit informis

Quaestio VIII: An SPES oriatur ex meritis

Quaestio IX: An Spes praecedat Charitatem

Quaestio X: Quodnam sit SPEI subiectum proximum

Quaestio XI: Utrum SPES maneat in Beatis

Quaestio XII: An detur praeceptum sperandi in DEUM

Dubitatio VI: Utrum* DONO INTELLECTUS *respondeat sexta beatitudo, scilicet Beati mundo corde, etc.

Dubitatio VII: An* DONO INTELLECTUS *respondeat, inter fructus Spiritus Sancti, Fides

Dubitatio I: An* SCIENTIA *sit donum Spiritus Sancti

Quaestio XVII: An omnia dona gratuita sint CHARITATE diligenda

Quaestio XVIII: An irrationalia ex CHARITATE sint diligenda