Palladium theologicum, Tomus quintus: De virtutibus
Gaudenzio da Brescia (1612–1672)
Reuerendi patris Gaudentij Bontempi, ... Palladium theologicum, seu Tota theologia scholastica in septem tomos distributa. Ad intimam mentem d. Bonauenturae seraphici doctoris ... Tomus quintus, De virtutibus
First published 1676
Bontempi's Palladium theologicum (Lyon 1676) is a complete scholastic theology composed ad mentem D. Bonaventurae, arranged in seven tractatus on the order of the Secunda secundae. This fifth volume, De virtutibus, treats the theological virtues (faith, hope, charity, with their gifts, beatitudes and fruits), the cardinal virtues and their opposite vices, and the states and offices of men (religious and prelates, bishops, princes), including the extensive disputations on contracts, religion, vows, fortitude, temperance and the judicial process. It is a significant example of the Bonaventurian scholastic school and a counterpart to the Thomist manuals of the period.
Tractatus I: PRIMUS DE VIRTUTIBUS THEOLOGICIS
Proemium I: Prooemium
Disputatio I: DE FIDE
Quaestio I: Quid FIDES significet, et quid sit
Quaestio II: Quodnam sit FIDEI obiectum
Quaestio III: An obiectum FIDEI sit aliquod complexum
Quaestio IV: An FIDEI obiectum possit esse falsum
Quaestio V: An obiectum FIDEI possit esse evidens scientifice
Quaestio VI: An FIDES sit de his, de quibus habetur visio in via
Quaestio VII: An articuli FIDEI sint evidenter credibiles
Quaestio VIII: An credibilia recte per articulos sint disposita
Quaestio IX: Utrum articuli FIDEI, decursu temporum, creverint
COMMUNIS Theologorum sententia est, articulos omnes fidei implicite semper fuisse creditos, non tamen explicite: Sic D. Bonav. et D. Thom. hic, ubi Thomistae, et Sententiarii omnes cum Magistro 3. dist. 25. ubi Albert. art. 1 ad 1. Scotus quaest. 1. Durand. quaest. 1. Richard. art. 3. quaest. 2. Valentia quaest. 1. p. 6. et alii apud Suarez de Fide disp. 2. sect. 6. Card. Lugo disp. 3. sect. 5. Aragon. hic. Tanner. disp. 1. q. 1. n. 101.
ASSERO primo, articulos Fidei, quoad credulitatem implicitam non crevisse.
PROBATUR a S. Doct. primo, quia Fides Christiana tota continetur in lege nova, et lex nova involvebatur veteri, veluti tota in rota, ut dicitur Ezech. 1.
PROBATUR secundo a S. Doct. Mutato obiecto substantialiter, mutatur habitus: Ergo si fides haberet obiectum novum credens, quod ante non credebat, mutata esset; sed Fides secundum diversa tempora non est mutata ex D. August. epist. 51. Irenaeo lib. 4. cap. 13. et aliis Patribus, atque adeo id, quod credimus nos, explicite credidere Patres, quoad substantiam, saltem implicite, ut docent etiam Sancti Doctores, qui hoc termino utuntur, non esse mutata, quoad substantiam, sed secundum accidens; quia implicite olim creditum, iam creditur explicite, atque adeo continebantur hi articuli in antiquis, sicut conceptus ulteriores, et distinctiores in universalibus, ut notat Valentia.
PROBATUR tertio a S. Doct. Nam antiquitus omnes expectabant Redemptorem; sed quod futurus esset homo Deus, non omnes sciebant. Sic de reliquis articulis spectantibus ad passionem, resurrectionem, et Ascensionem Christi. Hoc magis explicat S. Doct in corpore. Haec sunt argumenta ad oppositum, hoc sensu concessa in responsis.
PROBATUR quarto. Sicuti crevit obiectum Charitatis, ita et Fidei; sed omnia nunc diligenda explicite, etiam inimici, erat antiquitus diligenda implicite: Ergo.
ASSERO secundo, non omnia, quae nunc creduntur explicite, fuisse credita eodem modo antiquitus.
Probatur primo a S. Doct. ex illo Exodi 6. Ego sum Deus Abraham, Isaac, et Iacob: et Nomen meum Adonai non indicavi eis, idest, non impertivi illis claram notitiam Simplicitatis, et Unitatis meae, ut exponit D. Thom. quaest. 174. art. 6.
Probatur secundo a S. Doct. Sicut se habet Lex Evangelica ad Mosaicam; quoad moralia ita et fides legis novae ad fidem veteris quoad credibilia; sed Evangelium supra legem veterem addit multa consilia: Ergo lex nova addit plura credibilia; non tamen aliter, quam implicita explicando ut patet ex supradictis. Est fere Argumentum D. Irenaei lib. 4. cap. 47.
Probatur tertio a S. Doct. Nam Mysteria Incarnationis, Sacramenta, et alia Ecclesiae credita, non credebantur olim explicite.
Probatur quarto a S. Doct. Ecclesia nova, multa novit, quae Angelos latebant, ut dicitur Ephes. 3. Ergo multo magis haec latebant homines veteris legis.