Tractatus I: PRIMUS DE VIRTUTIBUS THEOLOGICIS

Quaestio V: Quibus modis clausura violatur

Quibus modis clausura violatur.

Haec quaestio tam Monachos, quam Moniales tangit, cum utrisque in gratiam Castitatis indicta sit clausura, licet strictiori iure foeminis ob maiorem periculi instantiam praecepta sit, et notat Suarez tom. 4. de Religione, tract. 9. lib. I. cap. 12. num. 3. Potest autem difficultas pro utroque sexu bipartiti, eo quod non solum egressu claustra incolentium, sed ingressu aliorum, quibus prohibitum sit, clausura violetur. Et primo quidem de Religiosorum egressu dicam; Postea vero aliqua tangam de ingressu mulierum ad virorum claustra; similia etiam discutiam, quoad egressum, et ingressum ad Moniales.

Quibus modis egrediendo violet Religiosus Claustrum.

Svppono primo gravem esse obligationem in his, qui vitam agunt coenobiticam sub alicuius Praelati regimine, ut absque eius licentia non egrediantur, patet ex communi omnium religionum praxi, et consuetudine; et insuper confirmatur e Concilio Tridentino sess. 25. cap. 4. ubi sic habetur: Non liceat regularibus a suis conventibus recedere, etiam praetextu ad Superiores suos accedendi, nisi ab eis missi, vel vocati fuerint. Hinc ait Suarez loco citato supra, supposita huius consuetudinis, et Religiosae vitae institutione, hanc obligationem se non subducendi custodiae Praelati, non esse mere positivam, sed videri naturalem, et divinam, licet nulla prava intentio, seu apostasia, seu alterius periculi occasio inde proveniat; et exemplificat in puella, quae iure plusquam positivo tenetur, secluso etiam periculo, se patris, vel matris custodiae non subtrahere; et concludit Castitatem Religiosam, et eius decentiam non esse minus servandam. Praeterea, ut ait S. Bonavent. lib. II. Pharet. cap. 32. e D. Bernardo, Nihil turpius, quam Monachus per urbes, et castella discurrens, nisi cum hoc charitas cogat.

Hinc mihi non placet determinatio Navarri, quae etiam Suarez displicet, apud quem loco citato, citatur, exitum e claustro venialem tantum culpam habere natura sua, et solum per accidens fieri mortalem ratione scandali, vel alterius similis nocumenti; nam Concilium Tridentinum sub praecepto loquitur: Non liceat, et quamvis specificetur ibi: Etiam praetextu ad Superiores suos accedendi, illa tamen particula etiam a fortiori denotat, alios modos, seu praetextus egrediendi minus licere.

Svppono secundo posse in hac materia dari levitatem materiae, qua exitus Religiosi absque licentia Praelati ad culpam venialem reducatur, ut si fiat ad modicum tempus cum animo cito revertendi; et hoc a potiori verum est, quando de Superioris benignitate, facile veniam concedente, constat, vel si inconcessam scire soleat, et non improbet: rationem huius rei affert Suarez num. 10. quia non est gravis substractio a voluntate Praelati; his suppositis.

Assero, Religiosum e Monasterio publice, vel furtive, ad fugam, vel apostasiam, absque culpa mortali egredi non posse.

Patet ex se, ibi enim gravis observantia infringitur, gravisque iniuria Praelato infertur; sicut et enorme scandalum caeteris minatur; quare inter casus a Clem. VIII. supremo Pontifici reservatos, tertius ponitur: Nocturna, ac furtiva e Monasterio egressio, etiam non animo apostatandi facta, ubi autem est casus reservatus, ibi supponitur lethalis culpae commissio: Hunc autem casum extendit Suarez num. 7. etiam ad diurnam egressionem, factam animo foris pernoctandi; quia in illo Pontificis decreto non exeundi modus furtivus, sed extra furtive existendi ratio reservatur.

Hinc habes non peccare Religiosum egredientem absque licentia ex praepropera aliqua occasione subveniendi proximo, gravem patienti necessitatem spiritualem, vel temporalem, quia in hoc casu licentia recte praesumitur; licet peti debeat, si tempus suppetat, saltem si longius abire, et abesse necesse sit, quia tunc potest imminere caeteris fratribus scandalum.

In his tamen casibus praeponderanda est cuiusque Religionis consuetudo: Nam apud Fratres Minores ob frequentem mendicandi necessitatem, sicut et proximo serviendi, non adeo stricte clausura observatur; quin saepe ad libitum nonnulli ad similia officia destinati egrediantur, habita generali ad hoc licentia.

Vervm strictior ratio habenda est de Carthufianis, Chamaldulensibus, et similibus, Deo, et sibi solum servientibus: His enim iuxta regulas, et constitutiones standum est.

Quibus modis clausura Religiosorum violetur exterorum ingressu.

Tvnc ait D. Bonavent. lib. 4. Pharet. cap. 18. bonus honor est in Ecclesia, si a consortio Clericorum longe sint foeminae, ut monet D. Hieronymus apud S. Doctore ibi: Hospitiolum tuum aut raro, aut nunquam mulierum pedes terant. Ante autem Pontificatus Pii V. et Gregorii XIII. potuere diversae foeminae diversorum etiam statuum ingredi claustra virorum, vel vi facultatum priorum Pontificum, vel virtute Constitutionum quorundam Conventuum: Verum cum hinc scandalorum occasiones facile enascerentur, praefati Pontifices Motus proprios edidere, (cum in iure de hac re nihil expressum sit) quibus omnibus foeminis, ingressum cuiuscumque facultatis praetextu praesumentibus, interdicitur sub poena excommunicationis latae, et reservatae, ut amplius, seu Mendicantium, seu Carthusiensium, vel aliorum quorumcumque Regularium Domos, vi nullius facultatis ingredi tentent: Motus Pii V. habetur in Bullario Roman. Constit. 22. et incipit: Regularium personarum, anno 1566. in quo insuper Praelatis localibus stricte prohibetur sub poenis suspensionis a Divinis, officiorum privationis, et inhabilitatis ad illa, ut dictas foeminas non recipiant: Motus vero proptius Gregorii XIII. habetur Constitut. 36. incipiente: Ubi gratis.

Grave vero dubium fuit post lata illa decreta, an etiam foeminae, virorum Monasteria, non vi alicuius facultatis, ingredientes, censuras incurrerent; cum dicat Gregorius XIII. Inhibentes eisdem, qui illas obtinuerunt. Quibus verbis alia non absimilia protulit Pius V. Prohibentes mulieribus praedictas facultates, et licentias praetendentibus, etc. Ob quae verba censuit Suarez, censuras tantum respicere foeminas ibi notatas, non alias: Verum Dubium hoc excussit Decretum aliud, ab eodem Pio V. editum, ubi dictas illas foeminas, et alias quascumque se comprehendere sub censuris declarat; quae hoc viso Suarez, prioris opinionis palinodiam cecinit, ut notat P. Elizeus noster in methodo rerum Criminal. tract. 10. quaest. 23. ubi docet, Decretum incipere, Decet Romanum.

Hinc assertio certa est, Praelatum, et a fortiori alium quemcumque Religiosum, foeminas dictis Decretis comprehensas introducendo in domos interiores, vel in ipsa claustra, peccare. Patet ex poenis ibi indictis; quae grave supponunt peccatum, et e Concilio Trident. dante facultatem absolvendi ab illis censuris, quando sunt occultae sess. 24. de reform. cap. 6. Ergo supponit per censuras peccatum.

Qvamvis autem specificentur in praefatis motibus propriis foeminae cuiuscumque status, gradus, ordinis, conditionis, et quacumque dignitate, ac praeeminentia praeditae, sive sint Comitissae, Marchionissae, vel Ducissae; non tamen inde colligitur prohibitum esse, Reginas, et harum filias, seu neptes, seu etiam Coenobiorum fundatrices admittere. Et hoc eo usque verum est, licet dicat Gregor. XIII. Quibusvis etiam Comitissis, Marchionissis, Ducissis, et aliis cuiuscumque status, ubi particula, aliis, ridicule interpretatur descendendo, sed recte intelligitur ad altiores gradus ascendendo, iuxta iuris rigorem, ut aduertit Suarez lib. 1. tract. 9. de Relig. cap. 7. num. 5. Nam cum uterque Pontifex eodem fere modo loquatur, signum est parem esse utriusque intentionem, quantum ad personarum specificationem: Ex Pio autem V. nullo modo colligitur eum fundatrices comprehendisse, multo minus Reginas, aut harum filias, seu neptes; cum ibi speciales personas nominauerit, de quibus se intelligi intenderit. Praeterea Gregorius XIII. infra materiam tractando, quae ad Reges, et Reginas spectabat, ipsos nominat. Insuper Iuris regula est, in generali clausula non comprehendi ea, quae specialem rationem exigunt, praesertim cum alia inferioris notae in eadem clausula specificantur.

Qvod autem Reginae, et Fundatrices specialem habeant causam, patet imprimis ex consuetudine, quae consuetudo his Monasteria apetit.

Deinde, verificat Suarez iuxta mentem modernorum, postquam Religiosi Ordinis Minimorum Summum Pontificem, et S. Cardinalium Congregationem consuluissent, num praefata Decreta excluderent Reginas, et fundatrices, responsum accepere, non esse derogatum privilegiis, quibus gaudebant Reginae, et fundatrices.

Ratio etiam his privilegiis fauet quoad fundatrices, (quoad Reginas enim nullibi controuertitur.) Nam cum sint quodammodo Dominae, et Patronae Monasteriorum, quae ipsae extruxerint, et cum Ius patronatus pluribus in iure gaudeat privilegiis, decens erat, ut pari cum aliis foeminis prohibitione non involuentur: Hoc autem magis urget apud Minores, cum loca pro ipsis extructa sint sub Dominio illorum, qui illa extrui curauerunt, nisi speciali mentione tale dominium abdicetur, et sic transeat in res, quarum proprietas ad Pontificem pertinet; solus vero usus ad ipsos Fratres attinet.

Et licet Monasteria sint in dominio illorum Fratrum, qui vere in communi ea possidere possunt, non sunt tamen leges ita interpretandae, ut velint benefactores retrahi a benefaciendo, aut ipsos Fratres tantam ingratitudinis notam incurrere.

Hinc concludere licet, foeminas, praeciso dolo, malitia, praesumptione, vel temeritate, intrantes, non violare ius clausurae; quia Pontifex in dictis Decretis utitur particula praesumentes, quate si ex ignorantia etiam culpabili intrent, non censentur peccare, ac proinde nullam censuram subire, ut optime notat Pater Elizaeus loco citato, numero 2. idem a fortiori, dic, si ingrediantur ob infirmitatem alicuius Religiosi, cui subuenire possunt, vel ad Missas, conciones, et similia: tenentur tamen recto tramite ire, et redire, ut habet Elizaeus citatus dicens, etiam ingestum puellatum impuberem hoc ius non violare, cum in ipsis cesset finis legis, et occasio impudicitiae, ad quam arcendam haec statuta sunt.

CONSUETUDINE autem receptum est, ut claustris dirutis, vel fractura gravi patentibus, iste rigor non observetur ; quamvis consultum sit, ut maiori qua fieri potest diligentia, omnis aditus ob decentiam status Religiosi saecularibus praecludatur. Quae etiam decentia obligare potest Praelatos, ut etiam viros statis temporibus in interiores domos non admittant ; licet nullum speciale praeceptum de hoc detur.

Quomodo Monialium clausura egressu violetur.

SUPPONO rigidum praeceptum datum Monialibus, ut semel professae, intra claustra se contineant, ut probatum est quaest. 4. tam ex antiquis Ecclesiae Constitutionibus, quam e Concilio Tridentino quod sic praecipit : Nemini autem Sanctimonialium liceat post professionem exire e Monasterio, etiam per breve tempus, quocumque praetextu, nisi ex aliqua legitima causa, ab Episcopo approbanda, indultis, et privilegiis quibuscumque non obstantibus : Hinc habes solas Moniales, quae tria vota emiserunt, non Tertiarias, aut etiam Novitias, hoc decreto comprehendi, ut late ostendit Suarez supra ; licet circa Moniales Tertiarias servanda sit Pii V. Constitutio, incipiens : Circa pastoralis officii, ut scilicet moneantur a Praelatis ad essentialia Religionis vota emittenda, et subinde ad clausuram observandam ; quod si praestare noluerint, interdicantur, amplius aliquas in suam Congregationem adsciscere.

HABES etiam, Sorores conversas, rite professas, eo decreto includi ; cum vere sint Moniales a caeteris tantum quoad quaedam ministeria servilia, et Veli carentiam differentes.

Pius tamen V. dicta Constitutione, circa has quasdam limitabat, ut scilicet in locis ubi caeterae Moniales fidelium eleemosynis sustentari indigeant, quasdam e conversis deputentur ad eas eleemosynas colligendas, ac proinde valeant exire, et in domo quadam contigua habitare, quatuor conditionibus servatis. Prima est, ut agant, ad minus, annum quadragesimum. Secunda, ut locus, in quo degant, sit valde caeteris monialibus vicinus. Tertia, ut non ingrediantur Claustrum Monialium, (quas Choristas ad Conversarum differentiam solent vocare) nisi casibus in illa constitutione nominatis. Ultima est, ut non exeant e suis domiciliis, nisi cum Superiorum licentia.

QUOD si aliter, quam eleemosynarum collectione sustentari valeant religiosae, cessat haec exeundi facultas : quare Gregorius XIII. in sua Constitutione, incipiente : Deo sacris, iniungit Episcopis, seu Ordinariis, ut provideant : nam ut refert S. Bonavent. lib. 1. phar. cap. 37. e D. Cypriano, non est computanda Virgo Christi, quae sic vivit, et vadit, ut ab hominibus possit amari.

Ex his conclusum habes, Monialem egredientem contra tenorem Decreti Tridentini, et limitationes Pii V. gravissime peccare ; et hoc verum esse etiam de Ordinis militantium, ut notat P. Elizzus tract. 10. de poenis, et delictis, cap. 23. e Rodriguez tom. 1. quaest. 49. art. ult. et Lezana tom. 1. cap. 25. num. 19. nam Virgo Christum quaerens (ait D. Bonav. infra cit. e D. Ambrosio) non debet esse vulgaris, non debet esse in foro, non in plateis.

CAUSAE autem egrediendi specificantur a Pio V. in Constitutione 100. Decori, et reducuntur ad magnum incendium, et infirmitatem, quae ibi Epidemia dicitur, cuius nomine intelligit Suarez non solam illam aegritudinem, quae sua contagione, ut plurimum, alios inficit, et interimit, sed aliam quamcumque, quae potest esse communitati scandalo, vel periculo. Item nomine incendii possunt venire alia huic cognata pericula, ut bellum imminens, inundatio repentina, et similia, quibus aliter, quam egressu, vix occurritur.

OBSERVAT autem P. Elizzus noster loco citato, e Gregorio XIII. professam, utroque pede, et corpore extra Ianuam egressam, violare clausuram, licet sit ad modicum tempus ; talem tamen excusat Diana, si tantum per duos, aut tres palmos sit egressa, ut habet tract. 5. part. 5. resol. 22.

CAETERUM praefatae Constitutiones observandae sunt, iuxta doctrinam a me traditam tract. de legibus, tomo 4. non enim ubique locorum recipiuntur, cum pluribus in Provinciis ob leves etiam causas monialium egressus, et habitatio in parentum aedibus longo tempore, nescio qua consuetudine ab Ordinariis toleretur : Et legibus id inaequum videtur, ut facilius ferantur, quam servari curentur, cum tamen, ut habet D. Bonavent. citato loco, Religiosum non deceat, non expediat, non oporteat parentum suorum obligationibus implicari, aut extraneorum perniciosa familiaritate constringi.

De ingressu in claustra Monialium.

CUM pudicitia non solum egressu Monialium, sed et aliorum ad illas ingressu periclitetur. Ideo utrumque pari legum rigore prohibetur ; unde in Concilio Malisconensi I. cap. 2. Arelatensi IV. cap. 7. Septima Synodo sess. 7. can. 20. et prius in Concilio Agathensi cap. 28. sub variis limitationibus statutum est, ut Monasteria Monialium a virorum accessu, et alloquio custodirentur ; ut a Monasteriis Monachorum longius locarentur, et ab accessu, et ingressu, nisi paterna, vel germana urgente necessitudine, omnes arcerentur. Bonifacius vero VIII. cap. unico de statu regularium in 6. universalius, et strictius de hac re praeceptum tulit, his verbis : Nulli aliquatenus inhonesta personae, neque etiam honestae, nisi rationabilis, et manifesta causa existat, ac de illius, ad quem pertinuerit, speciali licentia ingressus, vel accessus pateat ad easdem : verum cum haec lex tandem consuetudine deficeret, renovata habetur in Concilio Tridentino sess. 25. cap. 5. ubi sic dicitur : Ingredi autem intra septa Monasterii nemini liceat, cuiuscumque generis, aut conditionis, sexus, vel aetatis fuerint. Licet autem Concilium initio dicti capitis dicat : Bonifacii VIII. Constitutionem renovans sancta Synodus, postea tamen ostendit, in quo renovar, scilicet quoad egressum, et ingressum ; non autem quoad accessum, ut notat Suarez loco citato, numero 26. ubi etiam ostendit alias Constitutiones similem loquendi modum observantes, nihil de accessu renovare, vel insinuare. Multo minus vi regulae ab accedendo arcentur Minores, cum tegula tantum dicat : Non ingrediantur Monasteria, etc. Consilium tamen optimum est D. Bernardi apud S. Doctorem cap. 38. loco citato ad virginem spectato, ut caveat timenda, etiam tuta pertimescere.

Solum itaque ingredi septa Monialium dicto Decreto prohibetur. Verum exiit Decretum S. Congregat. anno 1590. non solum ingressum, sed et accessum loquendi causa prohibens omnibus Regularibus sub poena privationis officiorum, et vocis activae, simul et passivae, ipso facto incurrenda; quae prohibitio extenditur etiam ad omnes regulares, volentes alloqui alias quascumque foeminas intra monasterii septa degentes: Eandem ipsam prohibitionem sub poena peccati mortalis obligare etiam ad modicum tempus declaravit iterum sacra Congregatio 11. Maii, anno 1669. approbante supremo Pontifice Clemente IX.

Porro licet dicat Concilium, cuiuscumque aetatis, non tamen credendum est, pueros adhuc infantes ibi comprehendi, cum sint incapaces praecepti; sed ea verba videntur adhibita propter alios, qui ratione senectutis, vel provectioris aetatis nullum sibi, vel aliis periculum imminere putabant: Fatui vero licet peccandi libertatem non habeant, possunt tamen sub legis finem, et motivum cedere, quare eos admittentes, vel introducentes, a peccato, sicut nec a censura, non excusantur, praesertim si grandioris sint aetatis, cum scurriliter et iocose se gerendo contra debitam honestatem, et decentiam agere queant.

Praeceptum autem illud etiam praelatos ipsarum monialium; sicut et aliorum regularium involuit, ut non intrent nisi debitis conditionibus; quare praelati monacharum indebito modo intrantes, etiamsi pontificali vigeant dignitate, prima vice ab ecclesia interdicuntur; pro secunda suspenduntur, pro tertia vero excommunicantur: Regularium vero praelati omnibus privantur officiis, ac excommunicantur, iuxta Bullam Gregorii XIII. anno 1581. quae incipit: Dubiis, quae emergunt: vide Lezanam citatum cap. 16. num. 27. cum Elizeo cit. num. 5.

Quamvis autem stricte fratribus Minoribus per regulam inhibeatur, ut non ingrediantur monasteria Monacharum; ipsis tamen concessit Leo X. ut dummodo a visitatoribus monialium invitarentur, possent cum superiorum licentia illuc ingredi; quod privilegium adhuc valere ostendit P. Elizaeus non obstantes omni vivae vocis oraculi revocatione, facta ab Urbano VIII. 2. decembris 1627. eo quod Paulus V. 1569. et Clemens VIII. 1597. variis Bullis ira Capucinorum privilegia confirmarunt, ut amplius non reputentur inter vivae vocis oracula.

Praeterea ibidem refert P. Elizaeus, Dictum Urbanum VIII. coram tunc nostri ordinis Generali Ioan Maria a Nuto, declarasse, se nihil quoad privilegia nobis indulta innovare voluisse.

Observandum denique est, illum, vel illam, qui ingrediendo, vel egrediendo attentaret muros claustrales superare, quamvis graviter peccaret, non tamen censuras incurrere, donec attingeret locum, in quo vere diceretur esse intra claustrum; quia tunc tantum illud peccatum censetur consummatum: locus autem ille censetur omne spatium clausurae deputatum, in quo moniales libere se sistere possunt, et extra quod absque violatione clausurae nequeunt stare. Ita Bonacina tract. de Clausura, q. 4. cum aliis communiter.

Hinc habes sive viridarium, sive alia loca etiam remotissima a coenobio monialium, non posse adiri, si sint intra monasterii septa, et clausurae deputata; Dico clausurae deputata, quia si Monasterium tantum construitur, vel communes aditus pateant, et patiantur, non censentur talia loca clausurae deputari.

Licet autem cesset finis legis quodammodo in foeminis volentibus intrare monialium monasteria non tamen ab hac lege excluduntur, etiamsi sub habitu religioso ingredi velint; cum dictum sit: nulli aliquatenus inhonestae personae, vel etiam honestae ingressus pateat, et hoc extenditur ad aliorum etiam ordinum moniales, ita ut non aliud claustrum, quam suum ingredi possint. Ratio est, quia sunt exetaneae tali conventui, et contra ipsas par ratio militat, quae caeteras foeminas excludit; ut melius scilicet cuiusque conventus disciplina absque suspicione, aut scandalo inter eiusdem ordinis personas conservetur; quare si sit monialis non alterius ordinis, eam posse licite ingredi, et recipi a Priorissa, seu Abbatissa, absque alia superioris facultate, censet Bonacina loco cit. prop. 2. num. 3.

Tractatus I: PRIMUS DE VIRTUTIBUS THEOLOGICIS

Proemium I: Prooemium

Disputatio I: DE FIDE

Quaestio I: Quid FIDES significet, et quid sit

Quaestio II: Quodnam sit FIDEI obiectum

Quaestio III: An obiectum FIDEI sit aliquod complexum

Quaestio IV: An FIDEI obiectum possit esse falsum

Quaestio V: An obiectum FIDEI possit esse evidens scientifice

Quaestio VI: An FIDES sit de his, de quibus habetur visio in via

Quaestio VII: An articuli FIDEI sint evidenter credibiles

Quaestio VIII: An credibilia recte per articulos sint disposita

Quaestio IX: Utrum articuli FIDEI, decursu temporum, creverint

Quaestio X: Utrum FIDES creverit quoad lumen

Quaestio XI: An Fides creverit certitudine

Quaestio XII: An Fidei articuli exponendi sint auctoritate aliqua, quae sit infallibilis magistra, et quae sit

Quaestio XIII: Quae sint notae verae Ecclesiae, apud quam stat authoritas exponendi FIDEM

Quaestio XIV: Quidnam sit necessario credendum, necessitate medii

Quaestio XV: Quae sint credenda necessitate praecepti

Quaestio XVI: An teneamur FIDEM confiteri, et quando

Quaestio XVII: An liceat de FIDE disputare, et quando

Quaestio XVIII: An Fides sit in Intellectu

Quaestio XIX: An Fides perficiatur per Charitatem, tanquam per formam

Quaestio XX: An certum sit, FIDEM sine CHARITATE manere

Quaestio XXI: An, et quomodo FIDES sit VIRTUS

Quaestio XXII: An FIDES sit UNA VIRTUS

Quaestio XXIII: An FIDES sit prima Virtutum

Quaestio XXIV: An FIDES sit certior quacumque scientia; vel habitu quocumque intellectivo

Quaestio XXV: An quis certo scire possit, se FIDEM habere

Quaestio XXVI: In quibusnam sit FIDES

Quaestio XXVII: An FIDES sit Donum DEI substantialiter

Quaestio XXVIII: Utrum differentia FIDEI, et aliorum actuum naturalium a supernaturalibus moralibus proveniat semper ex obiecto

Quaestio XXIX: De FIDEI effectibus

Quaestio XXX: De DONO INTELLECTUS

Dubitatio I: An INTELLECTUS sit donum Spiritus Sancti

Dubitatio II: Utrum DONUM INTELLECTUS possit esse simul cum FIDE

Dubitatio III: An DONUM INTELLECTUS consistat in contemplatione Creatoris, et Creaturae

Dubitatio IV: Utrum DONUM INTELLECTUS insit omnibus habentibus gratiam, et an his solis

Dubitatio V: Qua sit necessitas, et utilitas DONI INTELLECTUS

Dubitatio VI: Utrum* **DONO INTELLECTUS** *respondeat sexta beatitudo, scilicet Beati mundo corde, etc.

Dubitatio VII: An* **DONO INTELLECTUS** *respondeat, inter fructus Spiritus Sancti, Fides

Quaestio XXXI: De Dono Scientiae

Dubitatio I: An* **SCIENTIA** *sit donum Spiritus Sancti

Dubitatio II: An scientia sit de rebus Divinis

Dubitatio III: An donum scientiae sit speculativum

Dubitatio IV: An Dono Scientiae respondeat tertia Beatitudo: Beati, qui lugent, etc.

Disputatio II: De Infidelitate

Quaestio I: Quid, et quale peccatum sit INFIDELITAS

Quaestio II: An opera omnia Infidelium sint peccata

Quaestio III: Utrum infideles possint compelli ad FIDEM audiendam

Quaestio IV: An cogi queant Infideles ad FIDEM nostram, sufficienter propositam, amplectendam

Quaestio V: An Infideles non baptizati, cogi queant ad relinquendos errores, vel ritus, rationi naturali contrarios

Quaestio VI: An permittendi sint ritus Infidelium

Quaestio VII: An liceat cum infidelibus pacisci de eorum ritibus tolerandis

Quaestio VIII: An Infideles, non baptizati, possint retinere potestatem supra Fideles, et an possint ea privari

Disputatio III: De Haeresi

Quaestio I: Quid sit HAERESIS

Quaestio II: An dubitans de articulis FIDEI sit haereticus

Quaestio III: An, qui actu opinativo mero assentitur articulo FIDEI, sit haereticus

Quaestio IV: An, et Quae Ignorantia excuset ab Haeresi

Quaestio V: Qua pertinacia ad HAERESIM requiratur

Quaestio VI: An, ut quis censeatur Haereticus, necesse sit, ut fuerit baptizatus, et fidelis

Quaestio VII: Utrum Ecclesia cogere possit haereticos ad FIDEM Catholicam recipiendam

Quaestio VIII: De alio medio, quo utitur Ecclesia contra haereticos prohibendo eorum Libros

Quaestio IX: An teneamur haereticorum conversationem vitare

Quaestio X: Quae excommunicatio haereticis infligatur

Quaestio XI: De aliis Poenis spiritualibus haereticorum

Quaestio XII: De poenis temporalibus Haereticorum

Disputatio IV: De Spe

Quaestio I: Quid sit SPES

Quaestio II: Quodnam sit obiectum materiale SPEI

Quaestio III

Quaestio IV: An SPE certo obiectum exhibeatur, et speretur

Quaestio V: An Spes sit Virtus

Quaestio VI: An SPES sit Virtus Theologica

Quaestio VII: An aliquando SPES sit informis

Quaestio VIII: An SPES oriatur ex meritis

Quaestio IX: An Spes praecedat Charitatem

Quaestio X: Quodnam sit SPEI subiectum proximum

Quaestio XI: Utrum SPES maneat in Beatis

Quaestio XII: An detur praeceptum sperandi in DEUM

Dubitatio VI: Utrum* DONO INTELLECTUS *respondeat sexta beatitudo, scilicet Beati mundo corde, etc.

Dubitatio VII: An* DONO INTELLECTUS *respondeat, inter fructus Spiritus Sancti, Fides

Dubitatio I: An* SCIENTIA *sit donum Spiritus Sancti

Quaestio XVII: An omnia dona gratuita sint CHARITATE diligenda

Quaestio XVIII: An irrationalia ex CHARITATE sint diligenda