Palladium theologicum, Tomus quintus: De virtutibus

De Prudentia, quam viri votis sollemnibus obstricti, ex primo Angelorum choro sibi vindicent.

SUPPONIT hic S. Doct. tres illas Hierarchicas operationes, Purgare, Illuminare, et Perficere; Angelorum autem nominibus tum privatas personas ob aliquas excellentias, tum etiam rectores, et Principes ob regimen comprobat. Sic Matth. 11. Ioannes dicitur Angelus; et II. Reg. 14. et 19. David Angelo comparatur. Ita etiam in Apoc. Rectores Ecclesiarum Angeli dicti sunt.

Primo igitur supremam Hierarchiam Religiosis, et vitis omnibus perfectis applicat.

SERAPHIM, a divinis incendiis Charitatis denominatos, Religiosos nominat, quibus id Heb. I. applicat. Qui facit Angelos suos spiritus, et ministros suos flammam ignis, et Apoc. 10. Vidi Angelum, cuius facies ut Sol, et pedes eius, tanquam columna ignis. Et Isa. 6. Volavit ad me unus de Seraphim, et in manu eius calculus ignitus, etc. Sic igitur servi Dei accensi debent ignis naturam imitari, semper enim sursum attollitur ignis, consumit rubiginem, et terrena in se resolvit, velocissime movetur, expanditur ad omnia in se convertenda.

ITA Religiosi igne Charitatis accensi probabuntur, si velociter ascendunt, terrena spernentes; si omnia in amorem Dei resolvere satagant; si velociter operentur, et celeres, ut dicitur: Isa. 18. Ite Angeli veloces, et Ezech. I. Quocunque ibat Spiritus, rotae levebantur sequentes eum, spiritus enim vitae, etc. idest Charitatis splendere debent optimo exemplo, nam religiosi vita est aliorum exemplar. Ideo Deuter. 17. Accipient legis exemplar a sacerdotibus, et prima Timot. IV. Esto exemplum fidelium.

DEBENT autem alios purgare, ut dicitur Malach. III. Erit quasi ignis conflans, et sedebit, et purgabit filios Levi. Ideo Seraphim Isaia dicunt: Auferetur iniquitas tua, et peccatum tuum purgabiur.

ILLUMINANT etiam, Matth. V. Vos estis Lux mundi, Ephes. V. Ut filii lucis ambulate in dilectione.

E SERAPHIM Isa. VI. lucentibus, arguit quali flamma lucere debeant religiosi, in aliorum exemplum.

PRIMO enim dicuntur fuisse duo, quo exprimitur in Charitate cohabitatio. Ideo et Dominus binos misit discipulos. Lucae X. et Ecclesiastici IV. Melius est duos esse simul, quam unum: habent enim emolumentum societatis suae. Et Genes. XIX. Duo Angeli missi sunt in Pentapolim. Quo grave praeceptum prudentiae datur securiorem esse vitam in Coenobiis, quam in solitudine Anacoreticha.

SECUNDO Seraphim illi non sedebant, sed stabant. Unde in Psalm. 121. Stantes erant pedes nostri in atriis tuis Hierusalem.

HIEREMIAE VI. State super vias vestras, et videte, et interrogate, quae sit via bona? et Psalm. V. Mane astabo tibi, et videbo, et Habac. II. Super custodiam meam stabo, et Apoc. VIII. Angelus stetit iuxta aram templi. Igitur impigra elevatio intentionis in Deum in omnibus traditur.

HABEBANT singuli sex alas, idest duodecim, quibus opera misericordiae spiritualia, et corporalia signantur, et invicem iunctae sunt, ut dicitur Ezech. I. His alis debet velox operari ad salutem omnium.

HIs alis velabant manus, et pedes, operando, ut non videantur, de quibus Matth. VI. Nesciat sinistra tua, quid faciat dextera tua. Caput igitur, manus, et pedes velant, qui nec in principio, nec in fine, nec in medio laudari appetunt de operibus suis.

HI volabant, quia religiosi semper altius in Deum ferri debent. Unde Psalm. 54. Quis dabit mihi pennas, etc. Igitur multiplicato alarum spiritualium motu, debent assidue contemplatione, et actione in altum ascendere, nunquam torpendo, nunquamve otiando.

HI clamabant: SANCTUS, SANCTUS, SANCTUS, alter ad alterum, quia in Divinis laudibus tenentur perpetuo inclamare. Ter autem orant, ut recte instituantur, promoveantur, et perducantur ad salutem. Ideo Ioan. XVII. Sanctifica eos in veritate, ut ipsi sanctificati sint, et consummati in unum, etc.

QUOD vero labia Isaiae polluta calculo purgatint ignito, atque ipsum accenderint, ut se ad divinas missiones exhiberet, exprimit, religiosos in se purissimos, teneri ad alios igne sancto purgandos, illuminandos, et accendendos ad opera salutis; sic Moyses Num. XI. Mariam leprosam orationibus umbratice purgavit et S. Iob amicos suos Iob. ultimo.

SEQUITUR ordo Cherubim a sapientia, qua viri religiosi esse praediti tenentur et alios illustrare. Haec autem sapientia est practica, seu prudentia, ut advertit S. Doctor Lib. I. cap. 3. quae non est mundana, de qua Lucae XVI. Filii huius saeculi prudentiores filiis lucis sunt, quae est in avaris; neque debet esse prudentia carnis, quae mors est, ut dicitur Rom. VIII. et est in voluptuosis, quia haec, non invenitur in terra suaviter viventium, Iob 28. neque debet esse diabolica, de qua Isa. V. Vae qui sapientes estis in oculis vestris, etc. Ideoad sapientiam, quae desursum est recurrendum, quae est pudica, pacifica, etc.

DVO autem Cherubim aurei indicuntur Exodi 25. quia debet eis inesse duplex sapientia, et prudentia. Altera agendorum circa se, et proximum: Altera agendorum circa Deum, et utraque aurea e Charitate. Ideo aurum purissimum datur ad Cherubim, primo Paral. 28. quod puritatem significat conscientiae, ex qua sequitur, eos videre Deum, quae est beatitudo, mundis corde data. Deinde vero sequitur, ut divina luce radiati videant clarissime (ut ait S. Doctor) Ideo Cherubim Ezech. I. et Apoc. IV. erant oculis pleni ante, et retro, quia viri Angelis Cherubim comparati circumspectionis gratia, et providentiae dono, quae sunt partes prudentiae, dorati undique vident, provident, et alter ad alterius pericula invigilat. Unde et Cherubim se mutuo respiciebant in Propitiatorio.

HI sancta quiete in Deum elevantur Ideo in eis residet Deus, qui sedet super Cherubim; et hi trahunt etiam alios. Ideo Ezech. X. dum levarentur Cherubim, caetera etiam elevabantur; ex sanctitate enim religiosorum, pendet et saecularium salus. Ideo Iudith, cap. 8. ait: et nunc fratres, quoniam vos estis praesbyteri in populo Dei, et ex vobis pendet anima illorum.

HI sunt interpretes Dei, ideo umbratice e propitiatorio inter duos Cherubim egrediebatur vox Dei, Num. VII. et Ezech. I: Sonus alarum Cherubim erat sicut vox Dei.

HI debent viam ligni vitae custodire, et flammeo gladio ostendere, ut dicitur. Genes. III. omnibusque clamare illud Hierem. VI. Haec est via, ambulate in ea.

TERTIUS ordo est Thronorum, in quibus residet Iustitia Divina, Psalm. IX. Sedes super Thronum, qui iudicas iustitiam.

RESIDET Deus super humiles, ut ait Isa. 66. et Dan. VII. Thronus eius flamma Ignis. Hi sunt Religiosi, ut exponit ibi Origenes: Sicut enim Throni sunt sedes Dei, in unum compactae, atque coniunctae, ut ait D. Hieronymus cap. 7. de coelesti Hierarchia; Ita religiosi, in unum compacti quietis locum, sunt Throni Altissimi: Hi sunt Throni eburnei, adumbrati in Throno Salomonis, de quo II. Paral. IX. III. Reg. X. et Cant. II. Simbolum pudicitiae, in quo Deus requiescit, qui pascitur inter lilia: Ideo in ventre B. Virginis requievit, qui dicitur eburneus Cant. V.

DEBENT esse Throni e Sapphito, de quo Ezech. I.

Ezech. I. Similitudo Throni quasi aspectus Sapphiri. Est autem Sapphirus gemma coloris coelestis stellata, quae significat coelestem conversationem. In Sapphiro, scripta fuit a Deo Lex Moysi: Ita religiosi a rebus terrenis per paupertatem elevantur. His dicitur Isa. LVIII. Sustollam te super altitudinem terrae, et cibabo te haereditate Iacob Patris tui, etc.

Vide S. Doctorem ibi mira eloquentem, quomodo optimus ille evadat religiosus, qui haec documenta e supernis hauserit.