Palladium theologicum, Tomus quintus: De virtutibus

An cogi queant Infideles ad FIDEM nostram, sufficienter propositam, amplectendam.

Prima opinio est, posse infideles cogi ad amplectendam fidem, sufficienter propositam. Ita Maior 2. dist. 4. et quidem Genesius sepulueda apud Cardinalem de Lugo disp. 19. sect. 2. §. 2.

Secunda sententia id asserit de infidelibus, qui sunt subditi in temporalibus Principi, eos ad fidem cogenti; id tamen asserunt, loquendo de iure Divino; nam iure Humano haec coactio prohibetur. Hanc docet Scotus 4. dist. 4. quaest. 7. in fine, et aliqui ex eius Schola; eam probabilem asserit Lorca 3. disp. 36.

Alii id limitant ad coactionem indirectam; negant vero de directa. Ita Gabriel dicta dist. 4. quaest. 2. Angelus apud Suarez disp. 18. sect. 3.

Communis, et vera sententia negat omnino, posse infideles, sive subditi sint, sive non subditi, cogi ad amplectendam fidem. Ita D. Thom. quaest. 10. art. 8. et 12. ubi Caietanus, et alii Thomistae, Paludanus, Durandus, Antonius, Richardus, Sotus, Abul. Sylvester, Castro, Victoria, et alii, quos affert, et sequitur Suarez supra, Bannes, Aragon, Turrianus, Valentia, Azorias, et alii, quos afferunt Hurtad. disp. 75. sect. 2. Coninch. disp. 18. dub. 14. num. 125. Castro Palao Tom. 1. tract. 4. disp. 2. p. 6. Lugo disp 19. sect. 2. §. 2. Tannerus disp. 1. quaest. 9. dub. 1. qui alios recensent. Adde Bass. verb. Fides, 2. num. 8. Est autem sententia D Bonau. in 4. dist. 4. p. 1. art. 2. quaest. 1. arg. 4. opp. quod admittit etiam aliis locis, adductis quaest. 3.

Assero cum hac sententia, non posse infideles, sive subditos, sive non subditos, cogi ad fidem amplectendam.

Id praecipit S. Gregorius Magn. lib. 11. epist. 15. relatus in cap. Qui sincera, dist. 45. et Concilium Tolet. 4. cap. 56. relatum eadem dist. cit. de Iudaeis. Et id ipsum decernit Innocentius III. in cap. Maiores, de Baptismo, ubi Pontifex reddit rationem; quia est contra Christianam religionem, quae est ratio D. Bonau. quia Lex Euangelica libera est; nec de his, quae foris sunt iudicat, ut docet Apostolus prima Corinth. 5. ut notat S. Bonau. in 4. dist. 39. art. 2. quaest. 1. et ideo observat S. Doct. ad 10. Lucae Missionem Christi: Ecce ego mitto vos, sicut Agnos inter Lupos, ubi arma, quibus vult, mundum reduci ad fidem, esse mansuetudinem, ait; non autem arma, more antiquo, et sic conuertisse ipsummet Paulum, aduertit; de quo dictum erat, Genesi. 49. Beniamin Lupus rapax, qui conversus fuit, ex Equo sane a Christo Monarcha deturbatus; sed convictus argumentis, et luminibus, sponte ad fidem venit. Unde frustra exemplum hoc adducunt adversarii, ut advertit Lugo num. 85. Hoc sensu explicat, et illud Lucae 14. Compelle eos intrare, idest non armis, sed motivis caelestibus; non poenis temporalibus, sed terrore, ad summum, poenarum aeternarum, ut exponit D. Bonau. ad hunc locum: Arma enim militiae Christianae non sunt carnalia, ut dicitur 2. Cor. 10. Id aduertit S. Ambrosius lib. 7. in Lucam. Et observat, prohiberi Apostolos tollere virgas, quae sunt signa potestatis, ut describit S. Doct. ad Psal. 22. et in commentario, cap. 22. Lucae S. Bonau. observat cum D. Ambrosio lib. 10. in Lucam, praecipi, ut pro tempore solo passionis sumant Apostoli duos gladios ad meram defensionem, et addit Glossa: Donec sopita persecutorum insania, tempus euangelizandi redeat. Quod si in Ecclesia non mansit haec vis coactiva, non appareat quomodo manere possit in Principibus, in ordine ad infideles: nam de rebus fidei iudicare ad Ecclesiam spectat.

Egregie autem id probat S. Doct. ad 9. Lucae facto illo insigni, quando Christus ibat Samariam, et quia Samaritae noluerunt recipere illum ad praedicandum; Iacobus, et Ioannes volebant igne eos punire e caelo; at Christus eos reprehendit. Nescitis cuius spiritus estis. Filius hominis non venit animas hominum perdere, sed salvare, quem locum, quaestione superiori perpendi cum D. Bonau. Hoc si nonnulli pensassent, non tanta strage et immanitate saeviissent in miseros infideles, apud exoticas terras, sub praetextu Christianam religionem ipsis conciliandi; de hoc vide Archiepiscopum Valentiz in historia Americz.

Probatvr a S. Doct. ad 9. Lucae rationibus, quia gentes ad fidem debent moueri voluntarie, spiritu rectitudinis; alioqui contentiones, et scandala oriuntur, ut dicant gentes: Haeccine hic Christus eorum praecepit, qui se Salvatorem mundi praedicandum mandavit? His utitur etiam Tannerus num. 4.

Obiicies, Sisebutum Regem Hisp. olim Iudaeos ad Baptismum coëgisse, qui laudatur a Concilio Toletano 4. cap. 56. Rex vero Ferdinandus Iudaeos e regno expulit.

Respondetvr, laudari Sisebuti Zelum; non factum. Ferdinandus vero iure expulit Iudaeos, nolens habitare in suis regnis, ne suis subditis nocerent. Sic utinam sanguisugae undique pellantur.

Obiicies secundo, S. Gregorius Magn. lib. 3. epist. 26. relatus, cap. Iam vero, 23. quaest. 6. videtur velle, cogendos infideles exactionibus.

Respondetvr, cogi indirecte, et iure, non remittendo eis tributa debita, nisi convertantur.

Obiicies tertio Leges latas contra Paganos, et eorum ritus, ut Lex prima, Lex Ne quis. Lex Nemo ea. Lex Nemo venerandi, C. de Paganis, quae leges laudantur a Conciliis, et PP. apud Suarez sect. 4.

Respondetvr, eas leges prohibere cultus Daemoniorum sacrilegos, et alia, quae sunt contra legem naturae, ad quod Principes naturale habent ius.

Obiicies quarto. Baptizati inuiti coguntur ad obediendum Ecclesiae, ut constat e Concilio Tolet. 4. cap. 56. relato cap. de Iudaeis, dist 45.

Respondet Lugo num. 91. e D. Bonau. in 4. dist. 3. p. 1. art. 2. quaest. 1. non omnes inuitos aestimari baptizatos; sed eos, qui metu adacti, ut vitent incommoda, baptismum adeunt; et hi dicuntur tantum secundum quid inuiti.