Palladium theologicum, Tomus quintus: De virtutibus

Quae sit utilitas, et necessitas huius Doni.

NOTANDUM primo cum D. Bonav. de Dono Sapientiae, cap. 2. ex D. Bernardo lib. de natura, et dignitate amoris Divini, cap. 7. quod: Sicut corpus habet suos quinque sensus, quibus animae coniungitur, vita mediante; sic Anima habet suos quinque sensus spirituales, quibus Deo coniungitur, mediante Charitate; et sicut sensus omnes, sine sensu Gustus, infirmantur, et hebetantur in operationibus suis; sic omnes sensus spirituales infirmantur, et languescunt in operibus suis, sine gustu sapientiali, qui gustabilia spiritualia sapida facit. Hunc saporem, ut ait S. Bernardus, serm. 85. in Cant. perdidimus in esu pomi acidi, veneno infecti, ex quo sapiunt nobis concupita. Hic autem sensus per sapientiam reparatur, ut divina nobis suavia fiant; unde vegetantur vires animae, ut ait S. Bernardus supra, cap. 10. Sensum itaque Auditus excitat ad verbum Dei audiendum; Sensum Olfactus ad dilectum sectandum, ut dicat: In odorem curremus unguentorum tuorum; sensum Tactus ad dilectum firme tenendum, ut dicat: Tenui eum, nec dimittam. Introducam in domum patris mei, et in cubiculum genetricis meae. Cant. 3.

ITAQUE omnes sensus spirituales, gustu sapientiae excitantur in summum appetibile, ut docet D. August. lib. 10. Confess. cap. 6.

De hac sapientia dicit Iacobus, cap. 3. Sapientia, quae desursum est, primum quidem pudica est: quia vitat corruptelas peccati; pacifica quidem, et modesta est, in omnibus tenens medium, etc.

Igitur donum Sapientiae, non solum docet secundum iudicium rectum contemplari divina, sed etiam docet regulari humanos actus excellentiori modo, quam doceat sapientia, quae est virtus intellectualis. Rationem affert D. August. 12. de Trin. cap. 14. dicens: Superior pars rationis sapientiae deputatur; inferior autem scientiae. Superior autem ratio meditationibus supernis scilicet divinis, et conspiciendis, et consulendis. Conspiciendis quidem, secundum quod divina in se ipsis contemplantur. Consulendis autem, secundum quod per divina indicat de humanis, per divinas regulas dirigens actus humanos, ut homo non solum assimiletur Deo secundum imaginem, sed etiam secundum operationes, prout potest. Unde S. August. de serm. Domini in monte cap. 9. ait: Sapientia est contemplatio veritatis, pacificans totum hominem, et suscipiens similitudinem Dei, Pretiosior est sapientia cunctis operibus, et omnia, quae desiderantur, non valent huic comparari.

Ex dictis deducit S. Doct. cum D. Thom. art. 3. Sapientiam esse practicam. Unde Apostolus Coloss. 4. ait: In sapientia ambulate: inde elicitur etiam, ad quam operationem ordinet, nempe, ut saporose degustata divina, iudicentur palato emundato, non infecto, et ad ea avide famelici aspiremus, sublata infectione mali humoris, ad modum, quo Saccaro rosito expurgata bile, sapiunt nobis postea cibi necessarii. Idem habet S. August. 12. de Trin. cap. 14.

Ratio est, quia quanto aliqua virtus est altior, tanto ad plura extenditur, ut habetur lib. de causis, prop. 10. Cum igitur sapientia, quae est donum, sit praecellentior sapientia intellectuali acquisita, quae ad contemplationem dirigit; sequitur, ad actionem etiam extendi, ut arguit etiam Tannerus num. 39.

Dices Sap. 8. habetur: Non habet amaritudinem conversatio illius (scilicet Sapientiae,) nec taedium convictus illius, sed laetitiam et gaudium. Cum tamen in actione taedium, et amaritudo reperiatur, ut ait D. Gregorius lib. 6. Moral. cap. 28. dicens: In contemplatione principium, quod Deus est, quaeritur; in operatione autem sub gravi necessitate fascis laboratur.

Respondetur, amaritudinem, quae est in actione, non provenire a Sapientia; sed ab ea potius in dulcedinem verti, ut observat Tannerus numero 40. ex D. Bonaventura ad eum locum Sapientiae, et D. Thoma.