Palladium theologicum, Tomus quintus: De virtutibus

An quis certo scire possit, se FIDEM habere.

HAnc pertractani 1. 2. tract. 5. disp. 2. quaest. 8. ubi opiniones recensui.

Assero cum D. Bonau. posse aliquem scire certitudine Theologica, et morali, se habere fidei habitum.

PROBATUR a D. Bonau. dub. 1. Qui actus experimento novit; novit et habitum ex quo veniunt. Homo potest nosse suos actus fidei supernaturales: Ergo. Maior patet: nam habitus per actus certo noscuntur, ut docet Scotus, relatus p. 1. tract. 9. disp. 2. quaest. 3. Minor patet; nam actus per obiecta noscuntur, e Scoto loc. cit. Eam fatetur Mastr. in 3. dist. 6. quaest. 14. num. 368. cum Scoto 3. dist. 23. quaest. un. ubi et maiorem confitentur. Id confirmant cum D. Bonau. ex vi experimenti. Sicut enim experimento novi, nos credere homini aliquid narranti; ita experimur evidenter (aiunt) nos credere mysteria fidei, quae a Deo sunt revelata. Confirmat Mastr. nam clare experimur, nos ad illum assensum non moveri ex obiecti evidentia, cum sit nobis obscurum, neque aliunde, quam authoritate. Et hoc sensu ait cum Scoto dixisse D. August. lib. 13. de Trin. cap. 1. Nihil est homini certius sua fide. Haec tamen pugnant cum his, quae e Scoto addit num. 369. non posse evidenter cognosci; an hanc notitiam habeamus actu, e sola divina actus revelatione.

PROBATUR secundo, id sciri Theologice certo. Qui habet pium affectum credendi ea, quae sunt fidei; eis assentiri se novit superne. Fidelis experitur in se hunc pium affectum: Ergo. Maior est certa, quia affectus ille est principium supernum assensus, ut ostendi 1. 2. Tract. 5. disp. 1. quaest. 6. Minor conceditur a Mastr. num. 373. conseq. recta. Est argumentum S. Bonau. loc. cit. Observa fallaciam Mastrii, et Scoti, qui inferunt, non posse haberi evidentiam actu reflexo actus directi, et habitus fidei; quia actus directus ex obiecto est incuidens, ut mox dicam.

PROBATUR tertio a D. Bonau. in responsione; nam fidelis Christianus novit, se in mente credere articulos verae fidei; alioqui posset dubitare: an sit christianus.

Respondet Mastrius, posse aliquem certo scire, se habere fidem obiective, idest vera credere; non autem formaliter se elicere actum fidei.

CONTRA ex D Bonavent. serm. 9. Hexaemer. Nam firmitas fidei a nobis attendentibus atque adeo, cognito obiecto, ex quo elicitur actus, cognoscitur etiam actus esse naturalis, vel supernaturalis, quia actus specificantur, vel cognoscuntur per obiecta. Hoc autem ostendit S. Doct. ex illo 2. Petri primo: Habentes firmiorem propheticum sermonem: cui benefacitis attendentes, quasi lucernae lucenti in caliginoso loco, donec dies illucescat, et Lucifer oriatur in cordibus vestris. Hoc idem vult Apostolus 2. Cor. ultimo. Vosmetipsos tentate, si estis in fide: ipsi vos probate.

Respondet Mastrius cum Becano, fidelem de veritate obiecti posse esse certum per assensum fidei: at de certitudine assensus non posse esse certum, nisi per actum reflexum, qui est fallax. Contra, quia etsi actus directus sit obscurus, quia est de obiecto fidei; attamen actus reflexus, qui fertur in actum suum praesentem, quo habitus certo innotescit; non est dubie agnitus, ut fatetur Mastr. sed aliquo modo etiam evidens, nedum certus, ut indicat Scot. loc. cit. ut sensit Aretin. disp. 23. quaest. un. art. 12.

Confirmatur ab ipso Mastrio num. 368. experientia. Cognoscimus enim, ad assensum fidei nos non moveri ex obiecti evidentia, cum nobis aperte constet in se esse inevidens, et sola nos authoritate credere, utique divina revelatione, qua sentio me moveri ad assensum, ut ait Mastr. num. 367. quod num. seq. negat, a se dissonus, ut dixi.

Obiicies, non esse certum dari habitum fidei.

Respondetur, certum esse certitudine Theologica, esto aliqui negent. Id igitur novit certitudine aliquo modo in experientia evidenti, ut fatetur Mastr. num. 375. dicens, communiter Scholasticis id esse acceptum.