Palladium theologicum, Tomus quintus: De virtutibus

CERTUM est, ut ait S. Doctor dist. 17. quaest. ultima, dari aliquos in Charitate perfectos, etiam in via. Ea vero perfectio est duplex, ut docet D. Bonavent. 3. dist. 30. quaest. 2. Alia necessitatis, quae excludit peccatum mortale, observando legem: alia supererogationis, de qua Matth. 19. Si vis perfectus esse, vade, etc. Ea autem est huius vitae perfectio in Charitate, de qua secunda, Ioan. 3. non quae excludat etiam venialia; haec enim est perfectio patriae, et in via, Christi, et dulcissimae matris, ut indicat S. Bonavent. loco cit. et definit Concilium Milevit. cap. 6. 7. et 8. et Tridentinum sess. 6. cap. 11. et can. 13. Unde D. Augustinus Lib. 1. de doct. Christ. cap. 39. concludit, nullam esse perfectionem in via, quae sit aequalis cum perfectione alicuius beati. Igitur in hac vita est perfecta charitas, ut ait D. August. supra, et D. Bernardus serm. 2. de S. Michaële, quando edomitis passionibus expedita invenitur anima ad actus virtutum. Dividitur Charitas viae in Charitatem Incipientium, Proficientium, et Perfectorum. Vide D. Thom. art. 8.

PROBATUR a D. Bonavent. primo, dist. 27. part. 2. quaest. 2. Formae intenduntur per accessum ad terminum, et impermixtionem contrarii, ex Aristotele 3. Top. cap. 4. et 3. Phys. textu 19. sed quo minuitur concupiscentia, edaugetur, et perficitur Charitas in via, ex D. Augustino Lib. 83. qq. quaest. 36. et in Enchir. cap. penultimo; quod est 121. intenditur enim fervor Charitatis, qui ad perfectionem deducit, licet et gradus ipsi Charitatis augeantur, etiamsi non adesset concupiscentia, sicut patet in Angelis, et in Adamo innocente, in quibus aucta esset Charitas confess. cap. 29. Minus te amat, qui aliquid tecum amat, quod non propter te amat.

Respondet S. Doctor, minui Charitatem quoad fervorem. Quamvis autem per veniale peccatum se disponat ad ruinam Charitatis; tamen non minuit Deus ex hoc demerito congruo charitatem; sicut auget ex dispositione actuum bonorum, quia pronior est Deus ad miserendum, quam ad puniendum. Hinc solvitur sequens obiectio.

Obiicies secundo. Sicut homo progreditur proficiens, ita retrocedit; sed per profectum augetur Charitas: Ergo dum retrocedit, minuitur.

Respondet S. Doctor, ex dictis, hominem retrocedendo solum debilitari quoad fervorem, quia Charitas non destruitur, nisi a mortali contrario, dum autem proficit, ascendit quoad gradus Charitatis meritorie. Deinde pronior est Deus ad gratias, quam ad poenas immittendas.

Obiicies tertio. Id, quod est causa suae debilitationis in termino, est causa diminutionis in via; sed arbitrium in aversione est causa destructionis Charitatis: Ergo et in dispositione est causa diminutionis.

Respondet S. Doctor, negando Maiorem: forma enim substantialis destruitur solum in termino, et nulla pars eius in tempore dispositionum.

Respondet secundo, Maiorem esse veram, quando dispositio, et terminus sunt eiusdem rationis; at in casu nostro, terminus est peccatum mortale; dispositio autem est veniale.

Respondet tertio, Charitatem pendere a Divina influentia, et acceptatione; et ita auget, acceptans opera; neque venialia ad hanc poenam imputat.

Obiicies quarto. Opposita nata sunt fieri circa idem; sed charitas augetur: Ergo et minuitur.

Respondet S. Doctor, Maiorem veram, nisi alterum insit per naturam, alterum non sit: augmentum inest ex natura Charitati, addita Dei acceptatione; diminutio autem ex nostro arbitrio tantum venit: Ergo.

Obiicies quinto. Quae sunt separabilia, possunt separari; sed primi gradus Charitatis erant sine gradibus additis per augmentum: Ergo.

Respondet S. Doctor, nihil esse quod eos separet, ideo nequeunt separari; non enim nos id possumus, qui non influimus physice in Charitatis habitum; neque etiam Deus, qui non influit nisi ad destructionem, et quidem homine se prius avertente.