Palladium theologicum, Tomus quintus: De virtutibus
Gaudenzio da Brescia (1612–1672)
Reuerendi patris Gaudentij Bontempi, ... Palladium theologicum, seu Tota theologia scholastica in septem tomos distributa. Ad intimam mentem d. Bonauenturae seraphici doctoris ... Tomus quintus, De virtutibus
First published 1676
Bontempi's Palladium theologicum (Lyon 1676) is a complete scholastic theology composed ad mentem D. Bonaventurae, arranged in seven tractatus on the order of the Secunda secundae. This fifth volume, De virtutibus, treats the theological virtues (faith, hope, charity, with their gifts, beatitudes and fruits), the cardinal virtues and their opposite vices, and the states and offices of men (religious and prelates, bishops, princes), including the extensive disputations on contracts, religion, vows, fortitude, temperance and the judicial process. It is a significant example of the Bonaventurian scholastic school and a counterpart to the Thomist manuals of the period.
Tractatus I: PRIMUS DE VIRTUTIBUS THEOLOGICIS
Proemium I: Prooemium
Disputatio I: DE FIDE
Quaestio I: Quid FIDES significet, et quid sit
Quaestio II: Quodnam sit FIDEI obiectum
Quaestio III: An obiectum FIDEI sit aliquod complexum
Quaestio IV: An FIDEI obiectum possit esse falsum
Quaestio V: An obiectum FIDEI possit esse evidens scientifice
Quaestio VI: An FIDES sit de his, de quibus habetur visio in via
Quaestio VII: An articuli FIDEI sint evidenter credibiles
Quaestio VIII: An credibilia recte per articulos sint disposita
Quaestio IX: Utrum articuli FIDEI, decursu temporum, creverint
Quaestio X: Utrum FIDES creverit quoad lumen
Quaestio XI: An Fides creverit certitudine
Quaestio XII: An Fidei articuli exponendi sint auctoritate aliqua, quae sit infallibilis magistra, et quae sit
Quaestio XIII: Quae sint notae verae Ecclesiae, apud quam stat authoritas exponendi FIDEM
Quaestio XIV: Quidnam sit necessario credendum, necessitate medii
Quaestio XV: Quae sint credenda necessitate praecepti
Quaestio XVI: An teneamur FIDEM confiteri, et quando
Quaestio XVII: An liceat de FIDE disputare, et quando
Quaestio XVIII: An Fides sit in Intellectu
Quaestio XIX: An Fides perficiatur per Charitatem, tanquam per formam
Quaestio XX: An certum sit, FIDEM sine CHARITATE manere
Quaestio XXI: An, et quomodo FIDES sit VIRTUS
Quaestio XXII: An FIDES sit UNA VIRTUS
Quaestio XXIII: An FIDES sit prima Virtutum
Quaestio XXIV: An FIDES sit certior quacumque scientia; vel habitu quocumque intellectivo
Quaestio XXV: An quis certo scire possit, se FIDEM habere
Quaestio XXVI: In quibusnam sit FIDES
Quaestio XXVII: An FIDES sit Donum DEI substantialiter
Quaestio XXVIII: Utrum differentia FIDEI, et aliorum actuum naturalium a supernaturalibus moralibus proveniat semper ex obiecto
Quaestio XXIX: De FIDEI effectibus
Quaestio XXX: De DONO INTELLECTUS
Dubitatio I: An INTELLECTUS sit donum Spiritus Sancti
Dubitatio II: Utrum DONUM INTELLECTUS possit esse simul cum FIDE
Dubitatio III: An DONUM INTELLECTUS consistat in contemplatione Creatoris, et Creaturae
Dubitatio IV: Utrum DONUM INTELLECTUS insit omnibus habentibus gratiam, et an his solis
Dubitatio V: Qua sit necessitas, et utilitas DONI INTELLECTUS
Dubitatio VI: Utrum* **DONO INTELLECTUS** *respondeat sexta beatitudo, scilicet Beati mundo corde, etc.
Dubitatio VII: An* **DONO INTELLECTUS** *respondeat, inter fructus Spiritus Sancti, Fides
Quaestio XXXI: De Dono Scientiae
Dubitatio I: An* **SCIENTIA** *sit donum Spiritus Sancti
An SCIENTIA sit donum Spiritus Sancti.
Asserit S. Doctor, Scientiam esse Donum Spiritus Sancti. Hoc ostendit ex dictis supra, et patet ex illo Sapient. 10. Iustum deduxit Dominus, etc. dedit illi scientiam Sanctorum. Hinc etiam infert, scientiam esse habitum infusum, in quo homo habeat illud circa agenda iudicium, ut in nullo deviet, sed prompte, et expedite, quicquid agendum iudicet, agi iubeat. Nam sicut Intellectus duo circa veritates cognoscit, eas percipiendo, et voluntatem, dum eis obsequitur, dirigendo. Ita mens nostra, dono Scientiae irradiata, primo supernas veritates Capit; secundo, quomodo in praxi observentur, absque errore discernit.
Cvm enim homo ad res supernaturales proprio lumine caecutiat, non possit inter tot praecepta tuto procedere, nisi desuper ipsi illuceat quaedam lux, componens cum credendis agenda, unde per hoc donum hominis actiones resolvuntur ad fidei articulos, tanquam ad sua principia, quod solus Spiritus Sanctus in homine praestare potest.
Ut autem discernatur haec scientia ab alia, quae propriis viribus acquiritur, refert S. Doctor descriptionem, et discretionem utriusque, et primo quidem e D. Bernardo super Cantica: Scientia quaedam est saecularis, saecularis, quae inebriat non Charitate, sed curiositate, implet sed non nutrit; inflat, et non aedificat, ingurgitat, et non confortat. Secundo e D. August. lib. 14. de Trinit. cap. 1. Est Scientia, quae non est rerum vanarum, nec curiosarum, sed de his, quibus fides saluberrima, quae ad veram beatitudinem ducit, gignitur, nutritur, etc. et hanc concludit Seraphicus esse donum Spiritus Sancti.