Palladium theologicum, Tomus quintus: De virtutibus

An omnia dona gratuita sint CHARITATE diligenda.

Prima opinio apud D. Bonavent. est, haec dona non esse amata actu Charitatis elicito; Charitas enim non amat proprium commodum, ut affectus naturalis, sed in alterum protenditur, ut ait D. Gregorius homil. 17. in Evang. et quia commodum nostrum spirituale reponitur in hisce donis, quae nos ordinant ad beatitudinem; ideo amor talium donorum est a dilectione naturali elicitive; sed a Charitate imperative, cuius est imperare actibus nostris, ut recte moveantur in suos fines.

Hunc modum impugnat S. Doctor; Nam Charitas tendit etiam in propriam beatitudinem, ut Deo fruatur. Deinde, quia licet naturae sit quaerere commoda corporis; tamen spiritualia dona amare est dilectionis gratuitae.

Secunda opinio est, quod cum bonum sit obiectum Charitatis, et actus recipiat speciem ab obiecto, intensio actus diligendi variatur secundum rationem boni: Bonum autem dicitur aliquid dupliciter: Uno modo concretive, quia est ordinatum ad beatitudinem, ut finem. Alio modo abstractive, quia est id, quo ordinatur ad finem. Dona igitur gratuita non dicuntur bona primo modo, sed secundo; quia illis dirigimur nos ad beatitudinem. Ideo magis dicuntur bonitates, quam bona, et magis rationes diligendi, quam diligibilia; ideo haec non sunt proprie ex Charitate diligenda, sed potius Charitate diliguntur susceptivi donorum. Quoniam vero accidens cum suo subiecto unum constituit, ideo non multiplicantur dilectiones ad haec dona, quae sint distinctae a dilectionibus, quibus amantur homines.

Contra arguit S. Doctor: Nam etiam Deus, qui est bonitas summa, compatatur inter diligenda ex Charitate.

Deinde: Propter quod, unumquodque tale, et illud magis tale; sed dona spiritualia sunt bona propter quae homines diliguntur: Ergo multo fortius ipsa diligenda sunt, ut arguit etiam D. Thom. art. 2.

Asserit igitur, dona spiritualia diligi Charitate; non tamen amicitia, quia eis donis non desideratur bonum; sed amore concupiscentiae, quatenus nobis bona sunt ad unionem cum Deo. Sic enim Sancti ex Charitate dona coelestia suspirant.

Probatur primo a D. Bonavent. ex D. Augustino 8. de Trinitate, cap. 7. ubi ait: Qui diligit proximum, consequens est, ut etiam ipsam dilectionem diligat.

Secundo probatur a S. Bonavent. Id, quod ordinat ad beatitudinem, est Charitate diligendum; talia sunt haec dona: Ergo.

Tertio probatur. Talia dona sunt a Deo expectanda, et petenda; et qui illa diligit, diligendo meretur: sed praecipua dilectio meritoria, est dilectio Charitatis: Ergo.

Colligit tamen, secundario amari Charitate haec media, ut explicat S. Doctor, quaest. 6.

Quarto. Sicut se habet dilectio gratuita ad dona gratiae; ita dilectio naturalis ad dona naturae. Sed haec amantur amore naturali: Ergo.

Obiicies primo. Nulla creatura ratione carens, est amanda Charitate, quia non communicat in vita nobiscum.

Respondetur, verum esse, tales creaturas non diligi amore amicitiae; sed concupiscentiae.

Obiicies secundo: Diligere est velle alicui bonum; his autem donis non volumus bonum.

Respondetur, verum esse de dilectione amicitiae; amor vero concupiscentiae est potius bonum desiderare.

Obiicies tertio. Sola beatificabilia sunt Charitate amabilia, quippe quae possunt communicare nobiscum in vita supernaturali.

Respondetur, hoc concedi de dilectione amicitiae, et haec sola enumerat D. Augustinus Lib. primo de doctrina Christiana, capite 23.