Palladium theologicum, Tomus quintus: De virtutibus

Utrum DONUM INTELLECTUS insit omnibus habentibus gratiam, et an his solis.

Assero primo, Intellectum esse in omnibus, habentibus gratiam sanctificantem.

Probatur a D. Bonav. in Diaeta ex illo Psal. 110. Intellectus bonus omnibus facientibus eum.

Probatur a S. Doct. de septem donis, cap. 1. ex progressu nostrae conversionis, assignato a Concilio Trident. sess. 6. et 14. ex quo deducit etiam ordinem Donorum Spiritus Sancti; nam, ut ait D. Anselmus lib. de simil. cap. 130. Primo Spiritus Sanctus mentem facit pauentem per donum Timoris; sibique compatientem per donum Pietatis; et ea, quae sunt facienda, manifestat per donum Scientiae, et illa fortiter exequitur per donum Fortitudinis, quae tria dona ad appetitivam pertinent vim; et in hoc differunt a dono Intellectus, quod primo ad intellectivam pertinet, secundum D. Thomam art. 6. et de ipsis facit consulere per donum Consilii, quo fit applicatio mediorum ad singularia opera, ut ait D. Thomas. Post Spiritus Sanctus accendit mentem ad intelligendum, cur haec, et illa fieri debeant, ut affectio charitatis sequatur: haec enim sequitur perfectam veritatis inventionem; haec vero est ab intellectu. Ideo Intellectus ipse naturalis dicitur 3. de anima, text. 18. Lumen penetrans ad intimas essentias; neque vero potest voluntas recte ordinari ad bonum, nisi praeexistente aliqua cognitione veritatis, quia obiectum voluntatis est bonum intellectum, ut dicitur 3. de anima, text. 34. et 49. Ex quibus fit, donum Intellectus dari cum gratia, ut ultimam dispositionem ad sapientiam, seu Divinum Saporem. Ideo D. August. lib. 2. de doctrina christiana, cap. 7. loquens de septem donis, ait de dono Intellectus: Post quintum gradum, scilicet donum Consilii, per quod anima levatur ab appetitu sordium inferiorum, ascendit in sextum gradum, idest in donum intellectus, ubi ipsum oculum purgat, quo videri potest Deus ab his, qui huic saeculo moriuntur; qui in tantum vident, in quantum moriuntur saeculo.

Observat autem S. Doct. cap. 4. triplicem veritatem irradiari dono Intellectus: Veritatem cognitionis, ostendendo nobis fidem Christi verissimam: Veritatem operationis, ostendendo operationem perfectissimam; et veritatem dilectionis, ostendendo nobis charitatem. Hanc autem revelationem operatur Spiritus Sanctus per donum Intellectus, dum mentem a terrenis elevat, purgat, et inflammat. Affectus enim terrenus, et animalis impedit intellectum, ne spiritualia intelligat, quia: Animalis homo non percipit ea, quae Dei sunt, ut dicitur prima Corinth. 2. Ex his sequitur, donum Intellectus esse in iustis, qui rectam habent voluntatem, per charitatem, quae supponit rectam intelligentiam; dari vero in ultima praeparatione ad charitatem, non autem peccatoribus in sensu composito; de his enim (aiunt SS. DD.) Psalm. 81. Nescierunt, neque intellexerunt, in tenebris ambulant.

Quamvis autem actuale donum Intellectus convertatur cum Fide, quae est etiam in peccatoribus; tamen ut est donum habituale, est solum in eo, qui habet rectam cognitionem, et directionem voluntatis ad finem, ut ait S. Bonav. ad 3.

Quod vero detur in ultima dispositione ad gratiam, probatur illo Ioan. 6. Omnis qui audivit a Patre, et didicit, venit ad me. Haec autem ediscimus per Intellectum, ut docet D. Gregorius primo Moral. cap. 32. Ergo quicumque habet intellectum, venit ad Christum per gratiam gratum facientem. Unde non recte affertur hic locus a D. Thom. art. 5. ad probandum, non esse hoc donum Dei, nisi in iam constitutis in gratia; hi enim non veniunt ad Christum, sed venerunt.