Palladium theologicum, Tomus quintus: De virtutibus
Gaudenzio da Brescia (1612–1672)
Reuerendi patris Gaudentij Bontempi, ... Palladium theologicum, seu Tota theologia scholastica in septem tomos distributa. Ad intimam mentem d. Bonauenturae seraphici doctoris ... Tomus quintus, De virtutibus
First published 1676
Bontempi's Palladium theologicum (Lyon 1676) is a complete scholastic theology composed ad mentem D. Bonaventurae, arranged in seven tractatus on the order of the Secunda secundae. This fifth volume, De virtutibus, treats the theological virtues (faith, hope, charity, with their gifts, beatitudes and fruits), the cardinal virtues and their opposite vices, and the states and offices of men (religious and prelates, bishops, princes), including the extensive disputations on contracts, religion, vows, fortitude, temperance and the judicial process. It is a significant example of the Bonaventurian scholastic school and a counterpart to the Thomist manuals of the period.
Tractatus I: PRIMUS DE VIRTUTIBUS THEOLOGICIS
Proemium I: Prooemium
Disputatio I: DE FIDE
Quaestio I: Quid FIDES significet, et quid sit
Quaestio II: Quodnam sit FIDEI obiectum
Quaestio III: An obiectum FIDEI sit aliquod complexum
Quaestio IV: An FIDEI obiectum possit esse falsum
Quaestio V: An obiectum FIDEI possit esse evidens scientifice
Quaestio VI: An FIDES sit de his, de quibus habetur visio in via
Quaestio VII: An articuli FIDEI sint evidenter credibiles
Quaestio VIII: An credibilia recte per articulos sint disposita
Quaestio IX: Utrum articuli FIDEI, decursu temporum, creverint
Quaestio X: Utrum FIDES creverit quoad lumen
Quaestio XI: An Fides creverit certitudine
Quaestio XII: An Fidei articuli exponendi sint auctoritate aliqua, quae sit infallibilis magistra, et quae sit
Quaestio XIII: Quae sint notae verae Ecclesiae, apud quam stat authoritas exponendi FIDEM
Quaestio XIV: Quidnam sit necessario credendum, necessitate medii
Quaestio XV: Quae sint credenda necessitate praecepti
Quaestio XVI: An teneamur FIDEM confiteri, et quando
Quaestio XVII: An liceat de FIDE disputare, et quando
Quaestio XVIII: An Fides sit in Intellectu
Quaestio XIX: An Fides perficiatur per Charitatem, tanquam per formam
Quaestio XX: An certum sit, FIDEM sine CHARITATE manere
Quaestio XXI: An, et quomodo FIDES sit VIRTUS
Quaestio XXII: An FIDES sit UNA VIRTUS
Quaestio XXIII: An FIDES sit prima Virtutum
Quaestio XXIV: An FIDES sit certior quacumque scientia; vel habitu quocumque intellectivo
Quaestio XXV: An quis certo scire possit, se FIDEM habere
Quaestio XXVI: In quibusnam sit FIDES
Quaestio XXVII: An FIDES sit Donum DEI substantialiter
Quaestio XXVIII: Utrum differentia FIDEI, et aliorum actuum naturalium a supernaturalibus moralibus proveniat semper ex obiecto
Quaestio XXIX: De FIDEI effectibus
Quaestio XXX: De DONO INTELLECTUS
Dubitatio I: An INTELLECTUS sit donum Spiritus Sancti
Dubitatio II: Utrum DONUM INTELLECTUS possit esse simul cum FIDE
Dubitatio III: An DONUM INTELLECTUS consistat in contemplatione Creatoris, et Creaturae
Dubitatio IV: Utrum DONUM INTELLECTUS insit omnibus habentibus gratiam, et an his solis
Dubitatio V: Qua sit necessitas, et utilitas DONI INTELLECTUS
Dubitatio VI: Utrum* **DONO INTELLECTUS** *respondeat sexta beatitudo, scilicet Beati mundo corde, etc.
Dubitatio VII: An* **DONO INTELLECTUS** *respondeat, inter fructus Spiritus Sancti, Fides
Quaestio XXXI: De Dono Scientiae
Dubitatio I: An* **SCIENTIA** *sit donum Spiritus Sancti
Dubitatio II: An scientia sit de rebus Divinis
Dubitatio III: An donum scientiae sit speculativum
Dubitatio IV: An Dono Scientiae respondeat tertia Beatitudo: Beati, qui lugent, etc.
Disputatio II: De Infidelitate
Quaestio I: Quid, et quale peccatum sit INFIDELITAS
Quid, et quale peccatum sit INFIDELITAS.
NOTANDUM ex D. Bonaventura ad ea verba Lucae 19. Non relinquent in te lapidem super lapidem: eo quod non cognoveris tempus visitationis tuae, Infidelitatem esse ruinam aedificii spiritualis; sicut fides e contra est fundamentum eius aedificii. Haec autem est Infidelitas, non quae opponitur Fidelitati, quae est virtus moralis inclinans ad fidem, seu promissum servandum, de qua Eccles. 5. Displicet Deo infidelis promissio, ut monet S. Doct. ad eum locum; sed est infidelitas, quae opponitur virtuti Theologicae, ut dixi disp. 1. quaest. 1. cum D. Bonau. Infidelitatem esse peccatum, ostendi disput. 1. quaest. 14. et sequentibus, ubi actum est de obligatione credendi articulos fidei, et alia; atque adeo peccari posse omissione gravi, non discendo res fidei, sufficienter propositas.
DUPLICITER vero potest Infidelitate delinqui, vel positive, veritatem fidei agnitam impugnando, et recusando, et haec dicitur infidelitas contrarie: Vel privatime, carendo notitia debita. Aliqui addunt aliam carentiam negativam, quae sit per ignorantiam invincibilem, sed hanc non admittunt plurimi cum D. Bonavent. 3. dist. 21. art. 1. quaest. 3. de quibus egi Prima secundae, tract. de peccato, disp. 1. quaest 1.
DIVIDITUR autem Infidelitas in Haeresim, Iudaismum, et Paganismum a D. Thom. quaest. 10. art. 5. et D. Bonau. p. 1. Centil. sect. 26. Ibi probat S. Doct. infidelitatem esse peccatum, maximum inter peccata viz Ioan. 16. Arguet mundum de peccato, etc. quia non crediderunt in me. Vocat hoc Peccatum antonomastice. et Ioan. 3. Qui non credit, iam iudicatus est: quia non credidit in nomine Unigeniti fily Dei. Et Marci ultimo: Qui vero non crediderit, condemnabitur, quasi poena summa infidelibus praeparata sit. Dixi, inter peccata viz infidelitatem esse peccatum maximum, cum D. Bonau. quia nullus in via odit Deum expresse, sed solum interpretative, ut docet D. Bonau. ad ea verba Ioan. 15. Et oderunt me, et Patrem meum. Interpretative quidem oderunt, quatenus ab eo avertuntur per peccata, vel nollent puniri; odium vero formale, est damnatorum proprium.
D. THOMAS comparat infidelitatem cum odio Dei, et ait, hoc esse peius, quia opponitur Charitati, quae maior est prima Corinth. 13. Infidelitatem vero maiorem, ait, Desperatione, ut dicam disp. 6. quaest. un. tametsi haec sit periculosior. Vide etiam Tannerum T. 1. quaest. 8. dub. 1.
PORRO infidelitatem in intellectu ponit S. Doct. in 3. dist. 5. quaest. 5. ad 4. opponitur enim fidei, quae est in intellectu, et voluntate, seu in libero arbitrio, ut dixi disp. 1. quaest. 18. De quo agunt Suarez disp. 16. sect. 3. Hurtado disp. 67. Lugo disp. 18. sect. 1. Quaerunt praecipue: an peccatum infidelitatis semper consummetur in intellectu; an in sola aliquando Voluntate.
NEGANT Suarez loc. cit. Coninch. disp. 18. dub. 3. Tannerus 2. 2. disp. 1. quaest. 8. dubio secundo, Fuliens. lib. 3. cap 6.
ASSERUNT Valentia disp. 1. quaest. 10. p. 1. Hurtado disp. 68. sect. 2. quae sententia Metaphysice intellecta placet Lugo num. 9 licet communiter loquendo, priori adhaereat. Fuliens. vero malitiam obiectivam in intellectu ait, qui deficit a fide; formalem vero in voluntate, a qua libere exit actus intellectus pravus.