Palladium theologicum, Tomus quintus: De virtutibus

LOQUIMUR nunc de Infidelibus, qui extra sunt, non baptizati.

POTESTATEM hanc egregie probat S. Doct. primo ad 14. Lucae, ubi Rex praecipit: Exi in vias, et sepes: et compelle intrare, ut impleatur domus mea. Ubi ministri illi praedicatores sunt, qui praecipiuntur a Christo, ut extra civitatem in vias, et sepes quaerant gentiles, iuxta expositionem D. Gregorii in Gloss. in cap. 14. Lucae, et homil. 36. in Evang. per vias autem urbis quaerunt Iudaeos, qui tenere legem sub urbana conversatione noverant. Hos vero compellere terroribus aeternorum suppliciorum iubet, non bellicis tormentis, ut advertit S. Doct. sed rationibus efficacissimis, ut notant etiam D. Thom. quaest. 22. de ver. art. 9. et alii.

IDIPSUM ostendit S. Doct. ad ultimum Lucae ad ea verba Christi: Sic oportebat Christum pati, et resurgere a mortuis: et praedicari in nomine eius poenitentiam, et remissionem peccatorum in omnes gentes. Hoc autem ius ostendit ex Genes. 22. Benedicentur in semine tuo omnes gentes. Genes. 49. Ipse erit expectatio gentium. Psal. 2. Postula a me, et dabo tibi gentes. Ego autem sum Rex ab eo constitutus, praedicans praeceptum eius. Isa. 49. Dedi te in lucem gentium.

CONFIRMAT S. Doct. in 3. dist. 14. dub. 4. illo Matth. ultimo: Data est mihi omnis potestas in caelo, et in terra. Euntes ergo docete omnes gentes. Praemissis id ostendit ex hoc loco in 4. dist. 3. p. 2. quaest. 1. ad quintum.

ET Apostolus secunda Corinth. 5. Posuit in nobis verbum reconciliationis: Pro Christo ergo legatione fungimur.

CUM igitur divina sua potestate miserit praedicatores Legatos ad annunciandum Evangelium, habent ius illi coërcendi eos, qui praedicationem hanc vellent impedire: Talis enim potestas inest Regi ad eos coërcendos, qui suos vellent impedire Legatos, ut constat ex l. 2. ff. de his, quibus mandata est iurisdictio, C. Praeterea de officio delegati: Ita sentiunt communiter Doctores apud Tannerum 2. 2. disp. 1. quaest. 9. dub. 1. num. 10. et sequent.

De his vero sunt nonnullae quaestiones.

PRIMA est: Ad quos pertinet authoritas mittendi praedicatores ad Infideles.

RESPONDET S. Doct. in opusculo. Quare fratres minores praedicent; competere Papae, et aliis Pastoribus ex Lucae 10. Unde Innocentius in illud Rom. 10. Quomodo praedicabunt, nisi mittantur relatus in cap. cum ex iniuncto de haereticis, ait, quod non debet sibi quisquam indifferenter praedicationis officium usurpare. Quod probat S. Doct. illis verbis Christi: Rogate ergo dominum messis, ut mittat operarios in messem suam. Matth. 9.

PERTINET vero ad Principes defendere Missionarios, non directe ratione suae iurisdictionis, sed ut sunt ministri Pontificis. Sic Alexander VI. divisit Regibus Castellae, et Lusitaniae Provincias Indiarum, ut praedicatores, et missos in his defenderent.

Posse vero eos comitari exercitibus armatis, ut securi eant, docent Maior 2. dist. 44. quaest. 2. et noviter Ioannes Solorzano apud Dianam, 6. p. tract. 4. resol. 15.

OPPOSITUM tamen sentiunt Lugo disp. 19. sect. 2. §. 1. cum Suarez disp. 18. de fide. Hurtad. disp. 75. Castro Palao Tom. 1. tract. 4. disp. 2. p. 5.

PROBANT illo Matth. 10. ubi Christus mittit Apostolos: Sicut agnos inter Lupos, sine baculo, etc. Iam vero est nostra quaestio: An, si praedicatio Evangelii pacifice offeratur, et Infideles renuant audire, cogi armorum vi possint ad eam audiendam.

PRIMA opinio est assertiva Maioris loc. cit.

SECUNDA est negativa. Ita Valentia quaest. 10. p. 6. et indicat Salmeron T. 12. tract. 38. Coninch. disp. 18. dub. 14. num. 24. Caietanus, Bannes, Aragon. 2. 2. quaest. 10. art. 8. et alii communiter apud Tannerum disp. 1. quaest. 9. dub. 1. Videtur D. Bonav. ad 9. Lucae in ea verba: Nescitis cuius spiritus estis.

TERTIA sententia media asserit, quoad non baptizatos infideles, eos esse subditos Principibus Christianis tantum. Ita Suarez disp. 18. sect. 2. Hurtado disp. 75. sect. 3. qui id probant ex Bulla Gregorii XIII. cogentis Iudaeos ad audiendam singulis hebdomadibus fidem nostram e concione solum. Idem vult Scotus 4. dist. 4. quaest. ult. Castro lib. 2. de haeret. punit. cap. 14.

ASSERO cum hac D. Bonav. sententia. Probatur ab illo. Christus enim corripuit discipulos volentes punire Samaritas, recusantes recipere Christum Lucae 9. corripiuntur vero, quia ad Apostolos non pertinebat poenis coërcere, cum illis dictum esset: Sicut misit me Pater, et ego mitto vos. Ipse autem missos est mansuetis annunciare, unctus unctione amoris, ut dicitur Isaie 61. et .42. Dedi spiritum meum super eum: Calamum quassatum non conteret, et linum fumigans non extinguet. Unde ibi respondit discipulis: Nescitis cuius spiritus estis. Filius hominis non venit animas perdere, sed salvare. Quoniam hic adventus non erat iustitiae, sed misericordiae, Ioan. 3. Non misit Deus Filium suum, ut iudicet mundum, sed ut salvetur mundus per ipsum; unde hinc nomen IESU accepit Matth. 1. non Alexandri, non Caesaris. Et ideo qui Spiritum Dei habet, non debet expetere vindictam, sed exhibere patientiam, ut ait Ambrosius in Glossa ibi: Perfecta virtus non habet studium ultionis. Nec ulla est iracundia charitatis, sed plenitudo. Ideo dicitur Rom. 12. Non vosmetipsos defendentes charissimi, etc. Haec S. Bonav. locis citatis.

Ex quibus video, ipsum inclinare ad sententias, negantes coactionem quamcumque Infidelibus posse inferri.

NEQUE ex potestate praedicandi data a Christo, sequitur potestas cogendi ad concionem; alioqui Concionator missus ab Episcopo, posset cogere auditores ad concionem.

Communis igitur sententia est, non posse cogi infideles extraneos ad fidem audiendam; nulla enim ad hoc potestas data a Christo invenitur, ut notat Lugo loco citato, num. 65.