Summa de Ecclesia

SI quis superius dicta quae de Romani pontificis primatu et eiusdem sedis praerogativis ex sanctorum patrum sententiis stabiliuimus luce clarius percipiet quod universaliter conciliorum auctoritas a Romano pontifice pendeat et emanet. Unde sanctus Thom. doctor egregius in tractatu suo contra impugnantes religionem hanc sententiam confirmat dicens, sancti patres in concilio congregati nihil statuere potuissent nisi auctoritate summi pontificis interveniente sine qua etiam concilium congregari non potest, haec ille. Quod autem haec sententia tam ex superius dictis quam ex aliis sit vera ostenditur primo ex eo quod in 2. libro multipliciter ostendimus quod Romanus pontifex caput esset universalis ecclesiae et per consequens universalis concilii illam repraesentantis. Ex quo manifeste sequitur quod habitudo Romani pontificis ad universalem ecclesiam et per consequens ad universale concilium ipsum repraesentans sit habitudo capitis ad corpus. Cum autem talis ita sit quod corpus non nisi mediante capite recipiat influxum virtutis, sensus et motus ut ait philosophus, et etiam Isido. lib. 10. Ethimo. (inquit enim prima pars corporis caput est datumque est illi hoc nomen eo quod sensus et nervi inde initium capiant, ut ex eo omnis uigendi causa oriatur) videtur necessario quod omnis auctoritas et potestas concilii universalis a papa sicut a capite immediate dependeat, unde Leo papa ut in cap. Ita Dominus habetur dist. 19. hanc conclusionem confirmat ita dicens, huius muneris sacramentum ita Dominus ad omnium apostolorum officium pertinere voluit ut in beatissimo Petro omnium apostolorum summo principaliter collocaret, ut ab ipso quasi quodam capite dona sua velut in corpus omne diffunderet, ut exortem se ministerii intelligeret esse divini qui ausus fuisset a petrae soliditate recedere. Secundo sic in superioribus in secundo libro ostensum est quod Romano pontifici cura totius ecclesiae commissa est et non alteri personae aut congregationi, cum dictum sit soli beato Petro pro se et suis successoribus. Petrae pasce oves meas Ioan. 21. super quo dicit Theophilus, et habetur in glo. comu sinico prandio commissionem ovium mundi Petro commendat. Et idem di Chryso et Greg. et August. et Bernar. ut superius induximus. ergo ad solius Romani pontificis auctoritatem spectat providere et dare pabulum toti ecclesiae quod fit in universalibus conciliis disponendo ordinando constituendo corrigendo diffiniendo interpretando, et ad nullos alios dispersos sive congregatos nisi quantum ipse principalis pastor concedit et tribuit potestatem. ergo tota potestas universalis concilii pendet a Romano pontifice sicut a capite et pastore totius ecclesiae. Tertio sic superius in secundo libro inter alia induximus quod hierarchia nostra tam Iuxta Ioan. in cap. 21. quam iuxta beatum Dyonisi in lib. de ecclesiastica hierarchia sit exemplata a caelesti. Unde beatus Ambro. dicit quod ecclesia est imago caelestium, sed sic est quod in angelica sive caelesti hierarchia nulla potestas ad actus hierarchicos perficiendos tribuitur de super a Deo personae aut ordini aut toti hierarchiae quae non tribuatur sive descendat mediante hierarchia illius hierarchiae, ut patet ex ipsa beati Dyonisi doctrina, ait enim 5. cap. ecclesiasticae hierarchiae, lex divinitatis sacratissima est per prima media in divinissimam reducere lucem. ergo pari modo nulla potestas confertur a Christo ipsi ecclesiasticae hierarchiae aut universali concilio ipsam repraesentanti quae non conferatur mediante Romano pontifice qui est hierarchia, et primus in tota hierarchia, et ideo quicquid auctoritatis habet universale concilium habet immediate a Romano pontifice. unde oppositum dicere est negare ecclesiam militantem ad formam caelestis hierarchiae esse dispositam, et negare quod lex illa sacratissima divinitatis in illa observetur. Quarto sic. In secundo libro tam auctoritatibus quam rationibus ostendimus quod omnis auctoritas iurisdictionis praelatorum in ecclesia Dei dependeret a papa, et deriuaretur a Romano pontifice. ergo concilium universale quod ex praelatis ecclesiae congregatur omnem potestatem sua iurisdictionis constituendi aut diffiniendi aliquid auctoritative non habet immediate nisi a Romano pontifice, consequentia est bona. Quinto sic superius in secundo libro ostensum est efficacissimis rationibus quod universalis ecclesia ut universitas in omnibus membris suis nec recipit a Christo immediate potestatem clavium ordinis nec iurisdictionis. ergo nec universale concilium illam repraesentans. consequentia patet. antecedens sicut diximus secundo libro multis rationibus monstratum est. Sexto sic, concilia universalia videntur habere origine ex institutione humana et non a Christo immediate. ergo falsum est quod concilia habeant immediate a Christo potestatem iurisdictionis supra omnes fideles. consequentia videtur bona, et antecedens patet tum ex cap. canones 15. dist. et ex cap. generalia quoque concilia dist. 17. tum quia nullibi in sacra scriptura legitur de institutione facta a Christo universalium conciliorum licet bene legatur quod fuerint aliqua per apostolos celebrata, ut supra in hoc tertio libro notavimus, sed hoc non arguit institutionem eorum immediatam fuisse a Deo. Septimo sic, nec ex scriptura sancta novi aut veteris testamenti nec ex doctrina sanctorum ab ecclesia approbatorum habetur quod universale concilium habeat potestatem immediate a Christo sine ordine ad Romanum pontificem. ergo hoc non est dicendum maxime cum contrariari videatur sacrae scripturae et doctrinae sanctorum doctorum. consequentia patet, quia ut dicit Hieronymus quod de scripturis non habet veritatem eadem facilitate contemnitur qua probatur antecedens vero est notum discurrenti per passus sacrae scripturae, et manifestius factum est cum responsum est supra in secundo libro in cap. 98. ad auctoritates inductas per adversarios quod claves datae sint universali ecclesiae, quia illis se armarunt ad probandum quod universale concilium illos habeat immediate a Christo, de quibus etiam aliquid infra dicetur. Octavo sic. Si concilium universale recipit immediate potestatem a Christo aut ergo quando nondum est congregatum aut quando congregatur, primum non potest dici quia non existens capax potestatis non est. Si quando est, quaeritur de hora, et si dicunt quod immediate adveniente termino assignato conventionis qua aliqui conveniunt tunc sequeretur quod in potestate duorum vel trium aut paucorum concurrentium ad concilium stabit dispositio totius orbis terrarum et ex paucorum et forte hominum nullius auctoritatis pendeat fides et status universalis ecclesiae quod videtur inconveniens, si detur quod alia hora quicquid dicetur videtur fictitium. Si vero dicatur quod data sit haec potestas concilio quando data est ecclesiae universali, ita quod potestas quae erat in habitu in ecclesia dispersa efficitur in actu ipsa synodaliter congregata, hoc stare non potest quia sicut iam ante diximus et in secundo libro amplissime ostendimus falsum est quod potestas aliqua iurisdictionis sit data universali ecclesiae ut universitati in omnibus membris suis, aut etiam toti universitati clericorum ad intellectum adversariorum. Praeterea si dicatur quod data sit haec potestas concilio quando episcopis in apostolis quibus indistincte et universaliter videtur data potestas a Christo ad regendum Christianum populum, hoc stare non potest quia ut superius in secundo libro plene ostendimus nulla talis potestatis plenitudo data est collective omnibus apostolis simul sed Petro qui princeps apostolorum constitutus est et pastor totius gregis Dominici talis potestas plene data est, ut dicit beatus Cyrillus, et beatus Chrysostomus, et ut supra induximus hoc requirit tam unitas ecclesiae quam ratio principatus regalis sive monarchici cuiusmodi est principatus ecclesiae quam etiam forma dispositionis hierarchiae sub qua constituta est militans ecclesia. Nono arguitur sic. Si universale concilium recipit aliquam auctoritatem immediate a Christo, aut eandem, aut aliam, et si aliam aut aequalem cum potestate papae, aut maiorem, aut minorem. Nec sic, nec sic: ergo nullam. consequentia patet a sufficienti divisione. antecedens etiam non potest dici quod recipiat eandem, quia sicut alias argutum est in secundo libro nulla superioritas attendi posset in concilio respectu papae quod adversarii praetendunt. nec potest dici quod suscipiat aliam quae sit aequalis, tum quia etiam tunc nulla superioritas esset auctoritatis in concilio supra papam, quia par in parem imperium non habet: tum quia papa ut habetur in articulo quodam Constan. concilii et ratio ipsa manifestat cum sit caput et princeps ecclesiae habet supremam potestatem in ecclesia Dei: si concilium haberet aequalem potestatem duae supremae potestates et duo capita essent in ecclesia: hoc autem esse non potest tum quia quod per super-abundantiam dicitur in unoquoque genere unum tantum est. tum secundo quia pluralitas principatuum non est bona, 12. Metaph. quod autem bonum non est non est credendum a Christo in ecclesia sua constitutum esse. tum tertio quia duas supremas potestates ecclesiae unitas pati non potest quae non solum in unitate fidei charitatis aut finis ultimi attenditur sed ex ordine ad unam supremam potestatem regitivam totius universitatis Christianae, ut in secundo libro ostendimus, unde ut beatus Cyprianus inquit in epistola ad quinque presbyteros Deus unus est et Christus unus et una ecclesia, et cathedra una super Petrum Domini voce fundata: aliud altare construi aut sacerdotium novum fieri praeter unum altare et unum sacerdotium non potest, quisquis alibi collegerit spargit adulterium est impium est sacrilegium est quodcunque humano favore constituitur, ut dispositio divina violetur, haec Cyprianus. Item non potest dici quod concilium recipiat maiorem potestatem quam papa: patet tum quia, ut iam diximus, papa habet supremam potestatem in ecclesia Dei. Tum quia tunc constituto concilio papa desineret esse caput ecclesiae cum desineret habere supremam potestatem et dignitatem supra corpus ecclesiae, quod esset absurdum et alienum a fide nostra. Praeterea non potest dici etiam quod minorem receperit, quia talis videretur frustra esse, cum potestas papae esset maior et sufficeret ad perficiendum omnia ad quae concilium congregaretur, tum quia concilium non esset superius papa aut papa illi subiectus, quod tamen adversarii praetendunt. Ergo videtur quod concilium nullam potestatem recipit immediate a Christo, sed omnem quam habet recipiat a vicario eius, scilicet Romano pontifice.

Decimo sic: vivente uno rectore unius ecclesiae, alter non substituitur, sicut vivente marito alter vir non datur uxori, 7. q. 1. factus est Cornelius episcopus, et ca. Sicut. Ergo vivente papa rectore universalis ecclesiae, non substituitur alius rector eiusdem ecclesiae a Deo. Sed hoc fieret si vivente vero et indubitato Romano pontifice, universali concilio daretur aliqua universalis potestas regitiva totius populi Christiani. Ergo sequitur quod non sit verum quod universale concilium recipiat a Christo immediate potestatem.

Undecimo sic: si concilium universale dicitur habere potestatem a Christo immediate quia universali ecclesiae, quam repraesentat, data sit, tunc, sicut alias argue-bamus in secundo libro, necessarium esset ut ad concilium convocarentur omnes fideles qui intra universitatem ecclesiae continentur, si concilium debeat exire in actum sive exercitium potestatis suae; sed hoc est inconveniens, nec unquam in ecclesia fuit practicatum. Consequentia tamen patet, quia si aliqua potestas est data ecclesiae ut universitati, omnes fideles aequaliter se haberent ad ius potestatis illius, et per consequens omnes veniunt vocandi; quoniam, quando iurisdictio ad universitatem, ut universitatem, spectat, singuli non sunt iudices, sed omnes sunt coniudices, arg. 12. q. 2. Qui manumittitur.

Duodecimo sic: superius in hoc libro tertio, in cap. sexto, ostensum est quod auctoritas universalium conciliorum dependet immediate ab auctoritate apostolicae sedis, ut patet ex dist. 17. per totum; nec dependentia ista est solum accipienda respectu convocationis aut congregationis conciliorum, sicut quidam adversariorum prave interpretantur, sed etiam quantum ad robur et firmitatem omnium actitatorum in eisdem. Quod manifestum est ex multis: tum ex praefata dist. 17. per totum; tum secundo ex eo quod dicit papa Pelagius in cap. Confidimus, 25. q. 1., quod apostolica sedes unamquamque synodum sua auctoritate confirmat. Item tertio synodus venerabilis tempore Symmachi papae Romae celebrata, ut habetur in cap. Bene quidem, dist. 96., dicit quod apostolica sedes statutis synodalibus consuevit tribuere firmitatem. Ecce quod non tantum quoad vocationem sive congregationem concilia pendent a papa, sed etiam quoad auctoritatem constituendi et iudicandi et diffiniendi. Quarto, extra de elect. c. Significasti, dicit Paschalis papa quod omnia concilia per ecclesiae Romanae auctoritatem et facta sunt et robur acceperunt. Ergo concilia universalia immediate capiunt a papa potestatem iurisdictionis, cum robur eorum et firmitas pendeat a Romano pontifice. Consequentia est manifesta, quia firmitas ista quam apostolica sedes statutis tribuit synodalibus non est firmitas quam cancellarii dicuntur facere signando litteras suorum dominorum, sicut quidam adversarii erronea interpretantur, sed est firmitas roboris et auctoritatis quam princeps tribuere dicitur legibus, sine qua leges ipse vigore carent ac firmitate, sicut infra plenius explicabimus.