Summa de Ecclesia

¹

Stabilita iam fide de unitate, et sanctitate ecclesiae catholicae et apostolicae, antequam ulteriora tangamus, perutile nobis visum est, ut perniciosum errorem illorum reprobemus primitus, qui adversus sanctae catholicae, et apostolicae ecclesiae dignitatem, et eius inseparabilis unitatis sacramentum impie sentientes asserere praesumpserunt quod extra unitatem huius sanctae ecclesiae quisque in secta sua salvari potest. Iudaeus Saracenus. Paganus quisque etiam haereticus, sive scismaticus, quorum perniciosissimam assertionem non modo falsam esse aut erroneam, sed haereticam, licet ex multis ostendere possemus. Decrevimus tamen pro nunc ex his quae virtute fidei in scriptura sacra attribuuntur praesentis disputationis sumere fundamenta, quare etiam ex ipsius fidei unitate primordialiter consurgit unitas sanctae catholicae et apostolicae ecclesiae, sicut superius ostendimus.

Arguitur autem primo sic. Fides Christi est principium et primum fundamentum supernae beatitudinis dicente apostolo. 1. ad Corin. 3. Fundamentum aliud nemo potest ponere praeter id quod positum est quod est Christus Iesus, gloss. i. Christi fides quae per dilectionem operatur, per quam Iesus habitat in cordibus. Alia non est fundamentum, haec gloss. Hinc beatissimus Paulus ita diffinit fidem ad Heb. 11. Fides est substantia rerum sperandarum argumentum non apparentium, glo. i. fundamentum omnium bonorum quod nemo mutare potest sine quo non est bona aedificatio, ipsa nempe teste beato Crysog. fundamentum est Christianae religionis. Et ut dicit August. lib. de praedestinatione sanctorum virtus est, qua ea quae ad fundamentum pertinent religionis recte firmiterque creduntur: ergo impossibile est, ut hi qui ab unitate fidei, quae primum fundamentum est aedificii spiritualis, et ex qua quicquid beatitudinis a fidelibus speratur, sicut a radice procedit, separati et alienati sunt, beatitudinem consequantur ecclesiasticam. Hinc in cap. quicumque. xxiiii. q. i. venerabilis Beda ita dicit. Quicumque ab unitate fidei vel societatis Petri apostoli quolibet modo semetipsos segregant, tales neque vinculis peccatorum absolui, nec ianuam possunt regni coelestis introire. Secundo arguitur ex illo apostoli ad Heb. ii. dicentis. Impossibile est sine fide placere Deo, ubi gloss. adeo fides est necessaria quod sine ea quisquam non placeat Deo. Cum ergo nemo possit salvari nisi fide Deo placeat, manifestum est eos qui extra unitatem fidei sunt quam universalis ecclesia credit, et praedicat salvari non posse. Hinc, extra de summa trini. et fide catho. c. i. dicitur. Una est fidelis ecclesia extra quam nullus omnino salvatur. Tertio confirmando rationem factam arguitur sic. Salvatio aeterna tanquam proprius effectus ascribitur fidei quam sancta universalis ecclesia tenet de Christo. Unde Math. ix. Marc. 5. et Luc. 8. Christus mulieri quae sanguinis fluxum patiebatur tetigeratque fimbriam vestimenti eius inquit. Filia, fides tua te salvam fecit, et similia in aliis locis, et Mar. 10. ait caeco, fides tua te salvum fecit, etc. Et ad hoc quidem egregium testimonium praebet, apostolus ad Gal. ii. dicens. Ex omnibus operibus legis non iustificatur homo nisi per fidem, et ad Ephe. 2. Gratia salvati estis per fidem: ergo quicunque a fidei unitate universalis ecclesiae segregatus est, exclusus est ab omni spe salvationis, et per consequens omnis talis aeternaliter damnandus venit quod etiam clarissimis aliis testimoniis sacrae scripturae, et sanctorum apparet. Dicit enim Salvator noster. Marc. ultimi. Qui crediderit, et baptizatus fuerit salvus erit. Qui vero non crediderit condemnabitur, et Ioan. 3. Pater diligit filium, et omnia dedit in manu eius, qui credit in filium habet vitam aeternam, qui autem incredulus est filio non videbit vitam aeternam, sed ira Dei manet super eum. Hinc sanctus Athanasius in symbolo clamat. Haec est fides catholica, quam nisi quisque fideliter firmiterque crediderit salvus esse non poterit. Praeterea August. in epistola quadam, et habetur in capit. si quis xxiii. quaestio. iiii. ita dicit. Si quis a catholica ecclesia fuerit separatus quantumcunque laudabiliter vivere se existimet, hoc solo scelere, quod a Christianitate disiunctus est, non habebit vitam, sed ira Dei manet super eum. Quarto arguitur sic. Vita spiritualis animae specialiter attribuitur fidei formatae, ex qua ipsa unitas ecclesiastica perfecta consurgit, secundum illud ad Roman. i. Iustus ex fide vivit, et ad Galat. ii. Ex fide vivo filii Dei: ergo quae extra huius fidei unitatem est, qua ipsa universalis ecclesia vivit, non in numero spiritualiter viventium quibus vita aeterna promissa est, sed mortuorum, et per consequens damnatorum venit computandus. Unde Aug. in epistola ad Vincentium, et habetur in. c. quemadmodum. xxiii. q. vii. dicit sic. Quemadmodum membrum, si praescindatur ab hominis vivi corpore non potest tenere spiritum vitae, sic homo qui praescinditur de Christi iusti corpore, nullo modo potest spiritum tenere iustitiae. Quinto sic, fidei virtuti attribuitur filiatio Dei, secundum illud Ioan. 1. Dedit eis potestatem filios Dei fieri, et illud ad Gal. 3. Omnes filii Dei estis per fidem, et 1. Ioan. 5. Omnis qui credit quoniam Iesus est Christus ex Deo natus est: ergo qui ab unitate fidei quam sancta et universalis ecclesia tenet se alienat et segregat in numero filiorum Dei annumerari non potest, et per consequens nec in numero coheredum Christi regni coelorum. Unde beatus Cyprianus, et habetur in. c. alienus. xxiiii. q. i. alienus est, profanus est, hostis est, habere non potest Deum patrem qui universalis ecclesiae non tenet unitatem. Sexto sic, certum attributum legimus fidei, quod radix sit omnium bonorum, ita quod ubi fides Christi non est, nullum bonum meritorium esse potest. Unde et Aug. et habetur in. c. ubi xxiiii. q. i. Ubi fides non est, non potest esse iustitia, quia iustus ex fide vivit. Hinc beatus apostolus ad Roma. 14. inquit. Omne quod non est ex fide peccatum est, glo. Aug. et ponitur etiam in. c. omnis. xxviii. q. iii. Omnium infidelium vita est peccatum, quia omnis infideliter vivens, vel agens vehementer peccat, et nihil bonum est sine summo bono ubi deest agnitio aeternae et incommutabilis veritatis. falsa virtus est etiam in optimis moribus. Et Grego. Sicut rami sine radicis virtute arescunt, ita quelibet opera licet bona videantur nulla sunt, si a fidei fortitudine distinguuntur. Quare manifestum est, quod qui extra unitatem universalis ecclesiae quae super communionem unius fidei stabilita est, separatus est, omni spe salvationis ablata nisi ad gremium recurrat ecclesiae, filius est perditionis. Unde Aug. et habetur extra de haered. ca. firmissime, inquit. Firmissime tene et nullatenus dubites omnem haereticum et scismaticum cum dyabolo, et angelis eius aeterni ignis incendio participandum, nisi ante finem vitae catholicae fuerit incorporatus, et reintegratus ecclesiae, et post pauca. Omni homini qui ecclesiae catholicae non tenet unitatem neque baptismus nec eleemosina quantumcunque copiosa, neque mors pro nomine Christi suscepta proficere poterit ad salutem, et Hiero. in. c. quoniam. xxiiii. q. i. de domo ecclesiae sanctae loquens, quam supra Petram id est confessionem fidei Petri fundatam dicit, ita propositum nostrum confirmat dicens. Quicunque extra hanc domum, agnum comederit profanus est, si quis in Noe archa non fuerit peribit regnante diluvio. Septimo praefatus error reprobus clarissime ostenditur ex eo, quod fidei virtuti, hoc ascribitur per ostium unicum sit salutis aeternae. Unde Ioan. 10. Amen dico vobis qui non intrat per ostium, scilicet credendo in Christum, sed ascendere nititur aliunde, per alias scilicet sectas quascunque, ille fur est et latro. Quod autem fides Christi ostium dicatur, testantur apostoli Paulus et Barnabas Act. 14. dicentes. Quia aperuisset dominus gentibus ostium fidei. Solus ergo ille ad portum pervenit salutis qui per Christi ostium in catholicam ecclesiam ingreditur. Unde Ioan. 3. inquit Christus. Ego sum ostium per me si quis introierit salvabitur. Sane Petro apostolo testante. Act. 4. Non est in aliquo alio salus, neque enim aliud nomen est sub coelo datum hominibus In quo oporteat nos salvos fieri. Hinc Christus ait Iudaeis, Ioan. 8. Si non credideritis quia ego sum, in peccato vestro moriemini, quod longe ante sanctus Moyses, et propheta clarissimus de Christo prophetizans praedixit dicens. Prophetam de gente tua et de fratribus tuis, sicut me suscitabit tibi dominus Deus tuus ipsum audies, et infra. Deut. 18. Prophetam suscitabo eis de medio fratrum suorum, gloss. i. Christum de semine David. Falsum est ergo ac manifeste haereticum quod segregati ab unitate fidei sanctae ecclesiae catholicae, spem aliquam habeant salvationis aeternae. In cuius apertissimum testimonium damnatos scribit philosophos apostolus ad Roma. 1. qui Deum fide non coluerunt sic dicens. Ita ut sint inexcusabiles, quia cum cognovissent Deum, non sicut Deum glorificaverunt, gl. bene vivendo et colendo, aut gratias egerunt, sed evanuerunt in cogitationibus suis, et obscuratum est insipiens cor eorum, etc. Et hoc tantum dictum sit a nobis ad confutationem praefati erroris.