Summa de Ecclesia

DATIS responsionibus ad improbationes adversariorum inductas contra principalia fundamenta ex quibus beatum Petrum primatum habuisse inter apostolos ostendimus, iam reliquum est respondere rationibus quibus adversarii primatum ipsum beati Petri impugnant. Et primo ad eas quae ex evangelio videbantur sumi. ¹ Et ad primam cum dicitur quod apostoli aequalem potestatem receperunt etc. Respondetur hoc assumptum esse falsum. Et ad probationem quae inducitur ex auctoritate Matth. 28. et Ioan. ulti. respondetur quod ex illis auctoritatibus nihil probatur, quoniam licet ex illis auctoritatibus habeatur quod potestas clavium sit data omnibus apostolis, non tamen habetur quod aequaliter data sit omnibus, sicut licet ut inquit apostolus ad Ro. 13. Non sit potestas nisi a Deo, non tamen sequitur quod omnibus rebus potestatem habentibus potestas aequalis data sit. Et ita est in proposito. Licet enim omnibus apostolis potestas clavium data sit, nihilominus tamen Petro qui caput et principes aliorum ordinabatur plenius data est, sicut ex glo. Mat. 16. superius inducta in c. 5. patet. Unde inquit sanctus Thom. in 4. dist. 24. Quamvis omnibus apostolis communiter data sit potestas ligandi et solvendi, tamen ut in hac potestate aliquis ordo significaretur primo soli Petro data est, ut ostendatur quod ab eo in alios debeat ista potestas descendere, propter quod ei dicit singulariter. Confirma fratres tuos, et pasce oves meas, id est loco mei, ut Chrysost. dicit. Praepositus et caput esto fratrum ut ipsi te in loco mei assumentes ubique terrarum te in throno tuo sedentem praedicent et confirment.

Ad duas autem auctoritates consequenter inductas, scilicet sanctorum Anacleti, et Cypriani, in quibus dicitur quod apostoli pari consortio honoris etc. ² respondetur dupliciter. Primo quod cum dicitur pari consortio etc. dicimus quod ly pari non dicit aequalitatem potestatis aut honoris sed similitudinem. Unde exponendum est pari, id est communi sive simili potestate. Paritas enim non tantum aequalitatem, sed etiam similitudinem in sacris litteris legitur designare, unde Levit. 18. dicitur. Cavete ne vos similiter evomet cum paria feceritis, gl. i. similia. Et quod in hac significatione nomen paritatis accipiendum sit in proposito ex sententia beati Leonis papae, qui scribens ad Anastasium Thessalonicensem episcopum ita dicit. Quoniam inter beatissimos apostolos in similitudine honoris fuit quaedam discretio potestatis, et si omnium par esset electio uni tantum datum est ut ceteris praeemineret. Ecce quod ibi Anacletus et Cyprianus dicunt, pari consortio honoris etc. Leo papa quasi exponens dicit: in similitudine honoris. Secundo respondetur quod ut supra dictum est in 1. li. et in glo. c. Sacrosancta, distinct. 22. tangitur, duplex dicitur potestas. Quaedam scilicet ordinis sive consecrationis, et quaedam regiminis sive administrationis. Dicimus ergo quod paritas illa de qua loquitur Anacletus, et etiam Cyprianus accipienda est quantum ad dignitatem ordinis sive consecrationis. Illa enim aequalis fuit omnibus apostolis, non autem intelligenda est quantum ad potestatem regiminis sive administrationis, quin in hac potestate Petrus superior et maior fuerit. Et quod talis fuerit intentio praefatorum sanctorum patet ex eorum dictis, nam Anacletus in ca. praellegato, scilicet Sacrosancta, distinct. 22. ita inquit. Inter beatos apostolos quaedam discretio fuit potestatis, et licet omnes essent apostoli, Petro tamen concessum est a domino et ipsi inter se voluerunt idipsum ut reliquis omnibus praeesset apostolis, et cephas, id est caput, et principatum teneret apostolatus. Item hoc idem beatus Cyprianus designat 1. c. loquitur dominus 24. q. 2. ubi post verba inducta ita subiungit. Sed ab unitate exordium proficiscitur ut ecclesia Christi una monstretur. Praeterea patet ex eo quod infra huius ecclesiae caput et potestatis originem dicit esse apostolicam sedem. Ex quibus clarissime ostenditur quod sententia horum sanctorum est Petrum primatum habuisse inter apostolos ac principatum habere in universali ecclesia.

³ Ad secundam rationem respondetur negando antecedens, et ad probationem ex ca. Matth. 20. respondetur quod Christus non interdicit omnem dominatum ab apostolis sive principatum sed tantum dominatum quo gentiles et homines mundani utuntur in subditos. Pro quo notandum iuxta sanctum Thom. in postilla sua super Matth. exponendo praedictam auctoritatem, quod dominari dupliciter accipitur. Uno modo accipitur pro praeesse, et hoc modo non loquitur Christus in praefato loco Matth. 20. nec talis dominatus interdicit apostolis. Unde Christus legitur dixisse Petro. Super plebem meam principem te constitui. Et de apostolis dicitur Psal. 44. Constitues eos principes super omnem terram. Et de exercitio pastoralis praesidentiae commissae beato Petro dicitur. Ioan. ulti. Symon Ioannis pasce oves meas. Alio modo dominari dicitur prout relative dicitur ad servum, unde sic dominari est idem quod serviliter sibi subiicere servum, et hoc modo sumitur in loco praellegato cum ait dominus. Principes gentium dominantur eorum etc. Principes enim constituti sunt ad hoc ut bonum procurent subditis. Si vero illos volunt in servitutem redigere tunc abutuntur principatu qui utuntur liberis ut servis. Et quia hoc consuetum erat apud gentiles, et adhuc est apud aliquos dicit. Principes gentium dominantur eorum, id est in servitutem redigunt sibi subditos secundum illud Ezech. 10. Principes tui in medio eius quasi lupi rapaces. et talis primatus sive dominatus interdicitur a Christo apostolis cum ait dominus. Non erit ita inter vos. Unde beatus Chrysost. super Matth. pertractans hoc verbum ita inquit. Principes mundi ideo fiunt ut dominentur minoribus suis, et abutantur vita eorum ad suas utilitates et glorias. Principes autem ecclesiae ut serviant minoribus suis, et ministrent eis quaecunque acceperunt a Christo ut suas utilitates negligant, et illorum procurent, haec.

Chryso.

⁴ Ad tertiam rationem quae sequitur ex illo Luc. 22. Facta est contentio etc. Respondetur ad primam partem negando consequentiam, dicimus enim quod licet apostoli tunc nondum plene cognoverint quis inter eos post Christi corporalem abscessum ceteris praesidere deberet, et ideo de hoc contenderent: non sequitur propter hoc quod Christi dispositione nullus inter eos maior esset praeordinatus, immo hoc expresse innuit dominus cum ait. Qui maior est inter vos etc.

⁵ Ad secundam partem eiusdem rationis respondetur quod Christus in verbis illis non docuit apostolos ut singuli reputarent se singulis minores inferioritate officii seu auctoritatis, nec hoc Christus suo exemplo docuit qui dicit. Ioan. 13. cap. Vos vocatis me magister et domine et bene dicitis, sed hoc docuit ut quanto inter apostolos quis esset maior tanto esset humilior, secundum illud Ecclesiastici 3. Quanto maiores, tanto te humilia in omnibus.

⁶ Ad quartam rationem respondetur cum dicitur quod ille debuit principatum habere inter apostolos qui immediate Christo successit in ecclesia etc. Respondemus quod verum est intelligendo de successione tanquam generalis vicarius, unde ille solus fuit beatus Petrus qui tanquam generalis vicarius in toto orbe Christo successit et non Iacobus alphei qui ab ipso Petro post Hierosolymus episcopus est ordinatus. Unde sanctus Thom. exponens illud Ioan. ulti. Sequere me, dicit iuxta Chrysostomum quod Iacobus licet post ascensionem Christi specialem curam illius loci habuerit: Petrus tamen universalem totius ecclesiae curam obtinuit. Quod autem Petrus Christo immediate etiam Hierosolymis successerit patet ex hoc quod ibi officia summi pontificis quo ad praedicationem, quo ad Mathiae electionem, et quo ad alia superius expressa primo inter omnes exercuit, sicut supra in cap. 5. copiose monstratum est. Verum locus Hierusalem licet consecratione sanguinis Christi fuerit gloriosior, nihilominus tamen Roma pro successione summi pontificis fuit aptior, sicut inferius ostendetur. Hinc Petrus sedem specialem suam tandem Romae elegit constituto Hyerosolymis episcopo beato Iacobo: et hoc pulchre sive convenienter, ut dicit beatus Bernardus 2. lib. de consideratione ad Eugenium, ut ibi positus suscitaret semen defuncti fratris ubi occisus est ille, nam dictus est frater domini.