Summa de Ecclesia

Caeterum ecclesia sancti Dei nominata legitur corpus Christi. Unde apostolus ad Eph. i. loquens ait. Ipsum dedit scilicet Deus pater caput super omnem ecclesiam quae est corpus eius. Ubi advertendum quod sicut beatus Hiero. de carne Christi ait in epistola ad Ephes. et ponitur in c. Dupliciter, de conse. di. ii. quod dupliciter intelligitur, ita corpus Christi dupliciter accipitur. Nam corpus Christi dicitur illud corpus quod sumpsit de virgine de membris carnalibus naturali compage coniunctum. Dicitur etiam corpus mysticum quod est ecclesia, quod corpus ex personis utriusque sexus fidelibus spirituali compage connexum et compactum est. Ad quam sententiam plenius intelligendam considerare oportunum est aliquid circa huiusmodi significationem termini mysticum. Mysticum quippe ut dicit Catholi. a mysterio dicitur. Mysticon enim Graece Latine dicitur secretum, unde mysticum idem est quod sacrum, divinum, occultum, et figurativum. et quanquam ab omnibus his significationibus ratio sumi possit huius vocabuli mysticum cum de ecclesia dicimus quod est corpus mysticum. Tum primo quia sacra sive sancta est quo ad primam interpretationem, secundum illud quod in symbolo canitur. Sanctam ecclesiam catholicam, et illud i. ad Cor. iii. Templum Dei sanctum est quod estis vos. Tum secundo, quia divina est quo ad secundam significationem consors quippe facta est divinae naturae, secundum illud quod de eius membris dicitur Psal. 81. Ego dixi dii estis, et filii excelsi omnes, et ii. Pet. i. Divinae consortes naturae. Tum tertio quia occulta quo ad tertiam significationem, occultum quippe nobis est in hac peregrinatione constitutis quis simpliciter, et veraciter actu pertineat ad unitatem huius corporis, dicente beato Bern. Quis potest dicere ego de electis sum, ego de praedestinatis ad vitam, ego de numero filiorum, reclamante nimirum Scriptura, nescit homo an odio vel amore dignus sit. Communius tamen ecclesia corpus denominatur mysticum a quarta significatione, videlicet quia figurativum sive per figuram sive per similitudinem dictum sicut ex apostolo colligitur, qui de ecclesia ad similitudinem corporis naturalis hominis saepe loquitur. Ubi notandum quod ratio huius mysticae significationis colligitur inter alia praecipue ex quattuor. Primum est multiplicitas membrorum officialium concurrentium ad compositionem corporis, sicut enim naturale corpus humanum ex multis membris conformibus in natura, et variis deputatis actibus compaginatur, ita ecclesiae corpus ex multis fidelibus variis deputatis officiis constitutum coniungit. Unde apostolus 1. ad Corin. 10. Unus panis et unum corpus multi sumus. Super quo dicit Augu. Typice, id est figurative, unus panis, et unum corpus ecclesia dicitur, pro eo quod sicut unus panis ex multis granis, et unum corpus ex multis membris componitur, ita ecclesia ex multis fidelibus charitate copulante connectitur. Et ad Rom. 12. dicitur. Sicut enim in uno corpore multa membra habemus, omnia autem membra non eundem actum habent, ita multi sumus unum corpus in Christo singuli autem alter alterius membra habentes donationes secundum gratiam quae data est nobis differentes, etc. Secundum autem a quo innuitur similitudo est conformitas, et unitas membrorum ad caput. Plane quemadmodum in corpore naturali hominis caput connaturale est residuo corpori, et per collum ei coniungitur a quo sicut a perfectiori, utputa in quo omnes resident sensus secundum plenitudinem sensus et motus in totum corpus diffunditur, ita in corpore ecclesiae caput quod est Christus secundum illud ad Eph. 1. Ipsum dedit caput super omnem ecclesiam quae est corpus eius per assumptam naturam est residuo corpori connaturale. Et per fidem quae intelligitur per collum. Cant. 4. Sicut turris David collum tuum nos ei unimur. ad Eph. 4. Caput Christi ex quo totum corpus, scilicet ecclesia compactum et connexum per omnem iuncturam subministrationis, glo. id est per fidem et charitatem quae coniungunt, et faciunt membra Christi ad invicem ministrare. Tertium vero a quo accipitur ratio mysticae locutionis est unitas spiritus, quemadmodum quidem corpus naturale hominis unum habet spiritum vivificantem totum corpus, et universa membra regentem, ita in toto corpore ecclesiae unus est spiritus vivificans, et regens, qui est spiritus sanctus, de quo i. ad Cor. 12. Et in uno spiritu omnes nos in unum corpus baptizati sumus. Cuius sensus est secundum glo. quod baptizati, id est abluti sumus uno spiritu ducti sumus in unum corpus. Unde glo. dicit. Quemadmodum totum corpus hominis una anima vegetatur, ita unus spiritus facit omnia in membris Christi. Et ideo ad Eph. iiii. dicitur. Unum corpus, et unus spiritus. Quartum vero in quo mystica similitudo attenditur est, quod sicut in corpore humano caput et membra dicuntur constituere unam personam, ut dicatur unus homo, ut dicit Augu. super Ioan. Homel. 21. ita suo modo in corpore ecclesiae. Unde idem Augu. super Psal. 61. Unus enim homo cum capite, et corpore suo Iesus Christus salvator corporis, et membra corporis duo in carne una, et in voce una, et in passione una, et cum transierit iniquitas in requie una, haec Augustinus.

¹