Summa de Ecclesia

¹

Contra autem ea quae dicta sunt de capite corporis ecclesiae arguetur aliquibus rationibus quod Christus non sit caput ecclesiae, ut tandem ex illarum solutione splendidior nobis fiat veritas iam dictorum. Arguitur autem primo quod Christus non sit dicendus caput sed potius cor ecclesiae, quia cor est principium vitae in toto corpore, sicut sapiens Salomon Proverb. 4. dicit. Omni custodia custodi cor tuum quoniam ab ipso vita procedit, sed hoc convenit Christo qui totam ecclesiam vivificat, secundum illud 1. Corin. 15. Sicut in Adam omnes moriuntur, ita in Christo omnes vivificantur, ergo maxime dicendus est Christus cor ecclesiae. Et confirmatur, quia prior actus animae est vita, secundus est illuminare et sensificare, et prius procedit vita a corde in membris et postea sensus a capite in membris: ergo a primo actu deberet Christus magis denominari quam a secundo, et ita magis deberet dici cor ecclesiae quam caput.

²

Secundo arguitur sic. Si Christus dicendus esset caput ecclesiae aut diceretur secundum divinam naturam, aut secundum humanam, sed nec sic nec sic: ergo nullo modo. Probatur minor pro utraque parte, et primo quod non secundum divinam naturam, quia unius naturae sunt caput, et corpus, sed Christus secundum divinam substantiam non est eiusdem naturae cum corpore ecclesiae, ut de se patet: ergo videtur quod Christus secundum divinam naturam non sit dicendus caput ecclesiae.

³

Quod nec secundum humanam naturam arguitur sic. A capite enim spiritus animalis ad membra diffunditur, sed spiritus sanctus non diffunditur a Christo in ecclesiam secundum quod homo sed inquantum Deus, dicit enim Aug. 15. de Tri. quod Christus non dat spiritum sanctum inquantum homo, sed inquantum Deus: ergo Christo secundum humanam naturam non competit esse caput ecclesiae.

⁴

Tertio sic. Sensus et motus traducitur a capite in membra, sed gratia quae motum vitae facit in corpore ecclesiae non est per traductionem ab uno in alium: ergo Christus secundum hanc similitudinem non potest dici caput ecclesiae.

⁵

Quarto gratia capitis non influit nisi ad eos qui iam sunt membra, et nulli sunt membra nisi iungantur per fidem, et charitatem: ergo in nullos influit nisi in habentes fidem, et charitatem, sed habentes fidem, et charitatem habent motum et sensum: ergo videtur quod gratia capitis in nullos influat nec motum, nec sensum: ergo videtur quod influere sensum, et motum non competat Christo.

⁶

Quinto sic. Capitis non est aliud caput, sed caput Christi est Deus, secundum illud 1. Cor. 12. Caput Christi Deus: ergo ipse Christus non est caput.

⁷

Sexto confirmatur sic. Unius corporis unum est caput, sed Christus est caput ecclesiae secundum divinitatem: ergo non secundum humanitatem.

⁸

Septimo sic. De ratione capitis est quod habeat omnes sensus qui sunt in corpore, ut dicit Aug. in epistola ad Dardanum, sed aliquis sensus spiritualis est in ecclesia, qui non est in Christo, scilicet fides et spes: ergo Christus non est dicendus caput ecclesiae.

⁹

Octavo. Caput in homine est particulare membrum recipiens influentiam a corde, sed Christus cum sit universale principium ecclesiae, non recipit aliquam influentiam ab aliquo membro corporis, sed totum corpus ab ipso secundum illud Ioan. 1. de plenitudine eius accepimus omnes: ergo non est ecclesiae caput. In oppositum sunt ea quae dicimus in praecedenti cap.