Summa de Ecclesia

His facile est respondere attentis quae superius diximus iuxta gloriosi doctoris sancti Tho. doctrinam, de cuius fonte praefatas sumpsimus conclusiones.

¹

Ad primam ergo rationem factam contra conclusionem sextam respondetur negando minorem, dicimus enim quod potestas sacerdotalis una est per essentiam, sed habet diversos actus subordinatos quorum primus et principalis est consecrare corpus Christi, et quod ad hunc data est ante passionem in coena. Secundus actus est absolvere a peccatis, et quo ad hunc data est post resurrectionem, ut supra diximus. Unde ista varietas temporum quibus dicitur data potestas conficiendi, et potestas absolvendi accipitur in respectu et ordine ad diversos actus inter se ordinatos, et non ad diversitatem potestatis in essentia quae una, et eadem est. De quo exemplum satis aperte dare possumus in sole, qui licet quo ad substantiam factus dicatur prima die, cum facta est lux: nihilominus dicitur factus quarta die Gen. 1. quia data est ei specialis virtus quo ad aliquos particulares effectus, ut tangit sanctus Tho. in 1. parte. q. lxvii. arg. ult.

²

Ad secundam rationem eadem est responsio, quoniam minor assumpta est falsa. Non est enim verum quod potestas sacerdotalis, et potestas clavium diversis temporibus infundantur si intelligatur quo ad substantiam earum: quoniam ut iam diximus varietas istorum temporum quibus dicuntur infundi non ad substantiam potestatis refertur quae uno tempore infusa est in coena domini, sed refertur ad diversos actus eius de potestatis subordinatos penes quos variis temporibus dicitur esse data, ut praediximus.

³

Ad tertiam patet responsio ex distinctis. Hae enim potestates non separantur quo ad essentiam, sed quo ad actus quorum unus alterum praesupponit.

⁴

Ad quartam rationem respondetur, quod non est ad propositum, quoniam impraesentiarum de claui sacramentali loquimur qualis non est clavis quam Christus habere dicitur, sed potius est sacramentalis clavis principium, utpote potestas auctoritatis inquantum est Deus, et potestas excellentiae inquantum homo.

⁵

Ad quintam rationem respondetur, quod claves ordinis absolute loquendo sunt aequales in omnibus sacerdotibus rite ordinatis, sicut et character sacerdotalis: usus tamen earum non est aequalis in omnibus, sed magis vel minus extenditur, vel restringitur secundum quod iurisdictionis potestas sine qua potestas clavium in actum exire non potest in unoquoque magis, vel minus extenditur, vel restringitur. Beatus autem Petrus dicitur prae ceteris potestate clavium esse dotatus, quia ipse prae ceteris vocatus est in plenitudinem potestatis: cum non unius provinciae, sed totius orbis constitutus est magister, et rector. De quo plenius in sequenti libro dicetur.

⁶

Ad sextam rationem respondetur negando consequentiam, et cum dicitur quod scismatici, et haeretici, et excommunicati non possunt absolvere vel ligare, dicimus quod hoc non est quia in talibus non sit potestas clavium ordinis de quibus loquimur, sed quia caret iurisdictione sive materia in quam exerceatur usus potestatis illius. Cum enim usus clavium praelationem in utente requirat respectu eius in quem utitur, propria materia in quam exercetur usus clavium est homo subditus. Et quia per ordinationem ecclesiae subditur unus homo alteri, ideo etiam per ecclesiae praelatos potest subtrahi alicui ille qui erat ei subditus. Unde cum ecclesia haereticos, et schismaticos et alios huiusmodi privat subtrahendo subditos vel simpliciter vel quo ad aliquid, quantum ad hoc quo privati sunt non possunt habere usum clavium.

⁷

Ad rationem primam factam contra conclusionem decimam respondetur negando minorem, videlicet quod claves ordinis separentur subiecto, et ad probationem respondetur quod in iudicio sive foro conscientiae quem principaliter respiciunt claves ordinis de quibus est praesens sermo nunquam committitur per Papam una clavis uni, et altera alteri, ut puta uni clavis discretionis: peccatorum de quibus quis absolvendus venit et alteri potestas absolvendi, sed unus, et idem scilicet confessor qui utrumque exercet.

⁸

Ad secundam respondetur quod claves Petro commissae, Math. 16. non nominant tantum claves ordinis sed claves ordinis, et iurisdictionis simul, sicut dicit sanctus Tho. in 4. d. 18. bene autem concedimus quod illae claves, scilicet iurisdictionis, et ordinis distinguantur realiter sicut in sequenti ca. ostensuri sumus. Secundo potest dici quod si per claves Math. 16. tantum claves ordinis designentur, tunc pluralitas illa clavium non est accipienda penes pluralitatem essentiarum, sed penes diversitatem actuum quorum unus alium praesupponit, sicut supra commemoratum est, nec oportet quod omnia quae absolute pluraliter nominantur in scriptura sancta etiam plura sint quo ad essentiam.

⁹

Ad tertiam rationem respondetur quod ratio illa procederet si scientia quae dicitur habitus sive infusus sive acquisitus diceretur hic clavis, hoc non est verum, sed scientia quae hic dicitur clavis est auctoritas exercendi actum scientiae quae auctoritas quandoque sine scientia est quandoque scientia sine ipsa sicut patet etiam in iudicibus secularibus. Aliquis enim est iudex habens auctoritatem iudicandi qui non habet iuris scientiam, et aliquis econverso habet iuris scientiam qui non habet auctoritatem, et ita ratio non procedit. Consequenter respondendum est ad rationes factas contra duodecimam conclusionem.

¹⁰

Ad primam respondetur quod cum dicitur quod claves datae sint ecclesiae, non est intelligendum quod datae sint singulis de ecclesia, quia sic omnes fideles tam laici quam clerici dicendi essent habere claves ordinis, quod est absurdum nec etiam sic est intelligendum quod claves praefatae datae sint communitati ecclesiae ut universitati, ita quod universitas ipsa ut sic habeat in se subiective, et formaliter istas claves, quia hoc ut ostendimus esse non potest. Dicendum est ergo quod omnes auctoritates dicentes claves datas esse ecclesiae intelligendae veniunt hoc modo quo sancti doctores dicunt, quod datae sunt ei in principalioribus membris eius, vale in sacerdotibus, et episcopis. Est enim ecclesia unum corpus diversa habens membra in quibus diversas gratias recipit, iuxta Apostolum 1. ad Cor. 12. Unde beatus Hiero. super illud Math. 16. Tibi dabo claves regni coelorum, dicit sic. Habent iudiciariam potestatem omnes populi, habet etiam omnis ecclesia in episcopis, et presbyteris. Dicitur autem omnis ecclesia habere in episcopis, et presbyteris hanc potestatem. Tum quia ubique terrarum quam per omnem decursum temporum usque in finem seculi habet et habitura est. Et ista est una intelligentia omnium similium auctoritatum, unde patet quod similes auctoritates non militant contra conclusionem nostram et eius corollarium. Est tamen hic notandum quod licet soli sacerdotes in ecclesia utpote qui soli habent claves ligandi, et solvendi absoluant a peccatis, nihilominus hoc dicitur facere ecclesia secundum illud August. li. de Agone Christiano, qui ait. Nec eos audiamus qui negant ecclesiam Dei omnia peccata posse dimittere, et hoc propter tria. Primo quia hoc potiores in ecclesia, scilicet presbyteri, et episcopi faciunt. Cum autem ut dicit Arist. 9. Ethi. civitas dicitur esse id quod principalissimum est in ea, solitum est attribui civitati sive communitati id quod faciunt in ea principales, unde tota civitas dicitur facere, quod in ea rectores illius faciunt. Et eadem est ratio de omni alia re ex pluribus constituta ut dicit sanctus Tho. in expositione libri Ethi. Secundo, quia nullus habet usum clavium extra unitatem ecclesiae constitutus, ut in ca. novatianus 7. q. 1. Propter quod beatus Aug. inquit, quod claves ecclesiae datae sunt non uni, sed unitati. Hac ergo ratione doctores sancti usi videntur hoc modo loquendi dicentes. Ecclesia dimittit peccata, ecclesia excommunicat, ecclesia absoluit, et huiusmodi, ut in c. quodcumque 24. q. 1. quia nullus extra unitatem ecclesiae constitutus ista agere valet, ut inquit Aug. in ca. multi, et in c. remissionem 7. q. 1. Tertio quia quemadmodum in aliis sacramentis fides Christi, et charitas ecclesiae operatur, ita etiam in clavibus ecclesiae. Unde Aug. dicit, ut in ca. ecclesiae charitas, de con. dist. 4. quod ecclesiae charitas dimittit peccata. Hinc est quod quandoque ecclesiae attribuitur actus ipsae clavium, quia fides, et charitas ecclesiae meritorie intervenit, licet ministeriali auctoritate solis sacerdotibus attribuendus sit.

Ad secundam respondetur quod non quaecunque scientia discernendi, et peccata iudicandi dicuntur claves regni coelorum: sed tantum ille qui ad hoc se extendunt, ut per eas iudicandus admittatur ad coelestia. Huiusmodi autem non fuit potestas sacerdotum legalium cum eorum sacerdotium non se extenderet ad coelestia, sed ad figuras coelestium. Cum autem sacerdotium Christi huius fuerit praerogative ut eo homo introducatur in coelestia, profecto potestas quae Christi sacerdotium sive evangelicum consequitur, convenienter clavis regni coelorum dicitur, non autem potestas sacerdotii Leuitici quae cum effectu non aperiebat.