Summa de Ecclesia

Quoniam haec fidei veritas clarius elucescet, si aliquae obiectiones quae contra eam moveri solent, in medium deducantur: afferemus illas in medium quibus tandem respondebimus.

¹

Obiicitur autem primo sic. Christus ante incarnationem non fuit homo: ergo non est dicendus ante incarnationem fuisse caput ecclesiae secundum quod homo. Consequentia est manifesta, quia cum tales conditiones consequentes sint ad esse rei, quando non erat humanitas, non videtur quod potuerit dici Christus caput secundum humanitatem.

²

Secundo sic. Christus proprie dicitur caput ecclesiae per conformitatem naturae quam habet cum ecclesiae corpore, sed ante incarnationem non erat conformis in natura cum ecclesia: ergo respectu fidelium qui incarnationem praecesserunt Christus non potest dici ecclesiae caput secundum humanitatem. Si dicatur quod licet Christus non esset in rerum natura secundum humanitatem, erat tamen in fide patrum. Contra.

³

Christus secundum quod est caput ecclesiae gratiam membris infundit: si ergo ad rationem capitis sufficit quod Christus sit in fide credentium, videtur quod aequalis copia gratiae fuerit in veteri testamento sicut et in novo, quod est falsum.

⁴

Tertio sic. Sacramenta veteris legis comparantur ad Christum sicut umbra ad corpus, ut dicitur Col. 2. sed patres veteris testamenti sacramentis illis suo tempore serviebant, secundum illud ad Heb. 8. Exemplari et umbrae deserviunt coelestium. Non ergo pertinebant ad corpus Christi, et ita Christus non est caput eorum.

⁵

Quarto. Caput cum sit principium membrorum non sequitur membra, sed multi sancti praecesserunt Christi incarnationem: ergo Christus secundum quod homo non est caput illorum.

⁶

Quinto. Caput cum sit principium aliorum membrorum, naturaliter praecedit membra, prius enim egreditur et postea corpus. Unde dicit Solinus. Contra naturam est in pedes procedere nascentes. Si ergo corpus mysticum sit ad similitudinem corporis naturalis, ut dictum est supra, sequitur quod primo sit caput et postea membra: ergo respectu eorum qui praecesserunt Christi humanitatem Christus non potest dici caput secundum quod homo.

⁷

Item confirmando illam rationem arguitur sexto sic. Caput dicitur quia influit membris sensum, et motum, sed Christus secundum quod homo non influebat ecclesiae ante incarnationem, cum nondum esset homo, et quod non est, non potest agere, et per consequens non poterat dici caput illius, processus est notus. Si dicatur quod licet nondum esset in rerum natura, erat tamen in fide patrum.

⁸

Contra confirmando rationem factam arguitur septimo sic. Omnis propositio cuius subiectum est ens rationis, et praedicatum est ens naturae, est falsa, sicut si dicatur. Genus currit et species ambulat, sed Christus secundum quod est in fide significatur, ut res rationis. Cum igitur esse caput vel influere dicat rem naturae, videtur quod haec propositio sit falsa. Christus secundum quod est in fide patrum est caput ecclesiae vel influit ecclesiae membris.

⁹

Octavo sic. Caput est principium membrorum suorum, sed Christus secundum quod homo non potest dici principium ecclesiae a principio, sed solum secundum divinitatem, sicut colligi videtur ex glo. Luc. 3. super illud. Factum est verbum domini, ubi dicitur quod ecclesia non ab homine sed a verbo: ergo Christus secundum quod homo non est dicendus caput ecclesiae ab initio.

¹⁰

Nono sic. Dicit August. super psalm. cxlviii. Verbum caro factum est, ut fieret caput ecclesiae. Verbum enim ipsum non est caput ecclesiae, sed ut etiam esset caput ecclesiae carnem assumpsit: ergo id quod prius.

¹¹

Decimo per simile idem probatur sic. Super illud 1. Thim. 1. Regi seculorum, dicit glo. sic. Homo assumptus a verbo ex eo tempore rex est futurorum ex quo assumptus est a verbo, nam praeteritorum seculorum non extat rex homo ille, quia non erat, haec glo. Ergo pari ratione Christus secundum quod homo non est dicendus caput ecclesiae secundum tempus praeteritum, cum tunc non esset homo.

¹²

Undecimo ecclesia fuisset etiam si homo non peccasset, non autem tunc verbum Dei humanam naturam assumpsisset, unde glo. super illud 1. Thim. 1. Christus Iesus venit in mundum peccatores salvos facere, dicit glo. August. Nulla causa veniendi Christo domino nisi peccatores salvos facere, tolle vulnera, tolle morbos, et nulla est causa medicinae. Ecclesia autem sine capite esse non potest: ergo Christus non est caput ecclesiae secundum humanam naturam.

¹³

Et confirmatur quia unius corporis unum est caput, sed Christus caput est ecclesiae secundum divinitatem: ergo non secundum humanitatem: ergo etc.