Summa de Ecclesia

Ex his quae in superiori capitulo dicta sunt datur nobis luce clarissima intelligere quod tanta soliditate veritatis apostolicum thronum clementia divinitatis firmaverat quod iudicium eius in his quae fidei sunt errare a veritate non possit, decebat sane ut sedes illa quae superni dispositione consilii magistra fidei et cardo omnium instituebatur ecclesiarum in his quae fidei sunt hominumque necessaria saluti ab ipso omnium auctore Deo cuius providentia in sui dispositione non fallitur hoc singulari infallibilitatis munere donaretur, in cuius rei sacramentum primo illius sedis pontifici divinae dispensationis nomen firmitatis imponitur scilicet Petrus quod syra lingua rupes interpretatur. Unde beatus Gregorius Eulogio episcopo Alexandriae scribens epistola centensima octuagesimaprima: Quis nesciat sanctam ecclesiam in apostolorum principis soliditate firmatam qui firmitatem mentis traxit in nomine, ut Petrus a petra vocaretur, cui veritatis voce dicitur: Tibi dabo claves regni caelorum, cui rursum dicitur: Et tu aliquando conversus confirma fratres tuos. Haec Gregorius. Quod autem hoc quod diximus sit privilegium et munus amplissimum apostolicae sedis multipliciter et etiam efficaciter probamus. Primo auctoritatibus, secundo rationibus in sequenti cap. Auctoritate primo illa Salvatoris promissione quae cassa esse non potest qua Petro locutus est dicens: Tu es Petrus et super hanc petram aedificabo ecclesiam meam. Quam Christi promissionem de firmitate fidei apostolicae sedis accipiendam esse sancti doctores in religione et sapientia clarissimi contestantur. Ait enim beatus Cyrillus Alexandrinus patriarcha, ut inducitur in glo. continua secundum hanc domini promissionem ecclesia apostolica Petri ab omni seductione et haeretica circumventione immaculata manet, super praepositos et episcopos et super omnes primates ecclesiarum et populorum in suis pontificibus in fide plenissima et auctoritate Petri, et cum aliae ecclesiae quorundam errorum verecundatae sint stabilita ipsa impassibiliter regnat silentium imponens et omnium obturans ora haereticorum, et nos necessitate salutis non decepti superbia nec vino superbiae ebriati typho veritatis et sanctae apostolicae traditionis una cum ipsa confitemur et praedicamus. Haec Cyrillus. Secundo beatus Chrysostomus dictus os aureum ibidem super Matth. hoc idem confirmans ait: Vide qualiter Christus reducit Petrum ad excelsam de ipso intelligentiam: haec enim promittit quae sunt propria Dei solius scilicet peccata solvere et ecclesiam immutabilem facere inter tot persecutionum et tentationum procellas. Item ad idem est Origenes qui ut deducit sanctus Thomas super Matth. tam de Petro quam de ecclesia universali praefatum Christi verbum Matth. 16. Et portae inferi non praevalebunt adversus eam exponens ita dicit: Non autem exprimitur utrum Petro non praevalebunt aut ecclesiae quam aedificat super petram; tamen manifestum est quod nec adversus Petrum nec adversus ecclesiam portae praevalebunt inferorum. Haec ille. Quod autem de Petro petra verbum Christi intelligatur idem manifestat dicens: Vide quam potestatem habet petra super quam aedificatur ecclesia, ut eius iudicia maneant firma quasi Deo iudicante per eam.

Secundo apostolicae sedis iudicium in his quae fidei sunt esse indefectibile manifeste probatur ex promissione illa Christi qua Petro pro sede sua loquens ait Lucae 22. Ego pro te rogavi Petre, ut non deficiat fides tua et tu aliquando conversus confirma fratres tuos. Quod autem de fide Petri in apostolica sede indefectibiliter semper mansura intelligendum sit sancti testantur doctores. Imprimis beatissimus Leo in sermone secundo ordinationis suae eandem Christi pollicitationem pertractans: Ego rogavi pro te Petre, ut non deficiat fides tua, etc. ita ait: Specialis cura a domino Petri suscipitur et pro fide Petri proprie supplicatur tanquam aliorum status certior sit futurus si mens principis victa non fuerit. In Petro ergo omnium fortitudo munitur et divinae gratiae ita ordinatur auxilium, ut firmitas quae per Christum Petro tribuitur per Petrum apostolis conferatur. Haec ille. Item ad idem est Agatho¹ papa in suggestione quam Constantino Imperatori scribit quae a tota sexta synodo universali fuit venerabiliter acceptata. Haec apostolica Christi ecclesia per Dei omnipotentis gratiam a tramite apostolicae traditionis nunquam errasse probatur nec haereticis novitatibus depravanda succubuit, sed ut ab exordio normam fidei Christianae percepit ab auctoribus suis apostolorum Christi principibus illibata fide tenus manet secundum ipsius domini Salvatoris dictam pollicitationem qua suorum discipulorum principi in sacris evangeliis fatus est: Petre inquiens, ecce Sathan expetivit ut cribraret vos sicut qui cribrant triticum, ego autem pro te rogavi, ut non deficiat fides tua et tu aliquando conversus confirma fratres tuos. Consideret itaque vestra tranquilla clementia quoniam dominus et Salvator omnium cuius fides est qui fidem Petri non defecturam promisit, confirmare eum fratres suos admonuit, quod apostolicos pontifices meae exiguitatis praedecessores confidenter fecisse semper cunctis est cognitum. Haec ille. Eadem sententia erit Lucii papae cuius pars ponitur in c. A recta 24. q. 1. Aliqua hic dicit glossator quae si vidisset ad longum textum Lucii non ita fuisset interpretatus, et iste frequenter est error istarum glossarum decreti qui error potissime inde contingit, quia originalia sanctorum patrum per glossatorem non sunt visa, sed detruncata prout iacent in decreto. Item beatus Bernardus domino Innocentio papae scribens hoc insigne apostolicae sedis privilegium ex eodem Salvatoris verbo attestatur his verbis: Oportet ad vestrum referri apostolatum pericula quaeque et scandala emergentia in regno Dei, ea praesertim quae de fide contingunt. Dignum namque arbitror ibi potissimum resarciri damna fidei ubi fides defectum habere non posset: haec quippe praerogativa est huius sedis: cui enim alteri dictum est. Ego pro te rogavi Petre ut non deficiat fides tua? haec Bernardus. Item idem Bernardus vel Ioan. Damia. in sermone Ioannis Baptistae qui incipit, Hodie dilectissimi, dicit sic. Decimus honor est assertio matris ecclesiae, texitur ora chlamydis unguentumque profusum in capite extremamque vestimenti fimbriam inundanter effundit: illa enim magistra et regina omnium ecclesiarum Romana ecclesia cui dictum est: Ego pro te rogavi ut non deficiat fides tua: in honore beati Ioannis baptistae post salvatoris nomen consecrata est et signata: dignum namque erat ut sponsa sequeretur auctoritas singularem amicum eius illuc provehere ubi principatum ipsa conscendit. Item hoc idem ex praefata redemptoris nostri promissione ostendit Leo papa nonus in libro quem contra Michaelem constantinopolitanum fecit ubi cap. 7. ita dicit. Taliter sancta ecclesia supra petram id est Christum et super Petrum cepham filium Ioannis qui primo Symon dicebatur aedificata est quod inferi portae disputationibus, scilicet haereticorum qui vanos ad interitum introducunt nullatenus forent superanda: sic pollicetur ipsa veritas per quam sunt vera quaecunque sunt vera portae inferi non praevalebunt adversus eam: cuius promissionis effectum se precibus impetrasse a patre ipse filius protestatur dicendo ad Petrum. Symon ecce Sathanas expetivit ut cribraret vos sicut triticum: ego autem rogavi pro te ut non deficiat fides tua, et tu aliquando conversus confirma fratres tuos. Erit ergo quisquam tantae dementiae qui orationem illius cui velle est posse audeat in aliquo vanam putare: nonne a sede principis apostolorum Romana videlicet ecclesia tam per eundem Petrum quam per successores suos reprobata atque convicta atque expugnata sunt omnium haereticorum commenta, et fratrum corda in fide Petri quae nec defecit nec usque in finem deficiet sunt confirmata, haec ille. Item in synodica eiusdem Leonis ad Petrum anthiochenum patriarcham sic scribitur. Ab apostolica sede nostram catholicam consulendo perpendimus tuam prudentiam nolle deviare a Dominico, et omnium sanctorum patrum concordi decreto quo inviolabiliter cunctis in toto orbe terrarum ecclesiis sancta Romana ecclesia, et apostolica sedes caput praeponitur ad quam maiores et difficiliores causae omnium ecclesiarum diffiniendae referantur: sic omnia veneranda concilia: sic leges humanae promulgant: sic ipse sanctus sanctorum, et rex regum dominus dominantium confirmat quatenus ibi principalis dignitatis, et totius ecclesiae disciplinae venerabilis apex praefulgeat, et praecellat ubi ipse vertex et cardo apostolorum Petrus carnis suae resurrectionem beatam in novissimo die expectat: nimirum solus est ille pro quo ne deficeret eius fides dominus, et Salvator asseruit se rogasse dicens. Symon ecce Sathan expetivit vos ut cribraret sicut triticum ego autem rogavi ut non deficiat fides tua, et tu aliquando conversus confirma fratres tuos. Quae venerabilis, et efficax oratio obtinuit quod haereticorum fides Petri non defecit nec defectura creditur in throno illius in saeculum saeculi: sed confirmabit corda fratrum variis concutienda fidei periclicationibus sicut hucusque confirmare non cessavit, haec ille. Item patet hoc professione octauae synodi in qua lectus est libellus Adriani papae qui acceptus est cum omni laude in quo sic dicitur. Prima salus est rectae fidei regulam custodire deinde a constitutis Dei, et patrum nullatenus deviare²: unum quippe horum ad fidem pertinet alterum ad opus bonum, sicut enim scriptum est. Sine fide impossibile est placere Deo: sic rursus legitur. Fides sine operibus occisa est. Et quia non potest domini nostri Iesu Christi praetermitti sententia dicentis. Tu es Petrus, et super hanc petram aedificabo ecclesiam meam. Haec quae dicta sunt rerum probantur effectibus: quia in sede apostolica immaculata est semper catholica servata religio et sancta celebrata doctrina. Haec ibi. Item ipsa synodus octava acceptans doctrinam, et sententiam apostolicae sedis ita inquit. Quoniam sicut praediximus sequentes in omnibus apostolicam sedem, et observantes omnia eius statuta speramus, ut in una communione quam sedes apostolica praedicat esse mereamur in qua est vera, et integra et vera Christianae religionis soliditas: promittentes etiam sequestratos a communione ecclesiae catholicae, id est non consentientes sedi apostolicae eorum nomina inter sacra non recitanda esse misteria, haec ibi. Item quod praedicta promissio Christi Lucae 22. Ego pro te rogavi, etc. intelligenda sit de fide Petri pro sede sua testantur doctores famosiores in ecclesia Dei qui exposuerunt bibliam. Unde magnus Albertus super Luc. tractans verbum praedictum ita formaliter dicit: ut non deficiat fides tua scilicet finaliter. Hic argumentum efficax pro fide Christi, et successore ipsius quia fides eius finaliter non deficiet. Naum. i. Non adiiciet ultra ut pertranseat per te Belial universas interiit. Item dominus Hug. cardinalis super eundem locum ait. Argumentum pro ecclesia Romana. Item ad hoc est glo. in cap. quodcunque 24. quaest. 1. quae dicit sic. Nisi erraret ecclesia Romana quod non credo posse fieri: quia Deus non permitteret, haec gl.