Summa de Ecclesia

Contra praedictam iam conclusionem adversarii inducunt aliqua ad quae venit respondendum. Arguunt enim primo¹ ex illo quod Leo papa quartus scribit Ludovico Imperatori 2. q. 7. ca. Nos. Nos si incompetenter aliquid egimus et in subditis iustae legis tramitem non seruavimus vestro ac missorum vestrorum volumus emendare iudicio, ubi dicit glo. hic papa se subiicit aliorum iudicio quod facere potest, non tamen eum possunt deponere, 9. q. 3. Nemo secundum Hug., possunt, quia et seipsum potest deponere, ut 21. distinct. Ut autem. Secundo arguunt² ex gloss. in c. Si papa distinct. 40, ubi sic dicitur, papa a nemine potest iudicari, ut 9. 3. Nemo, quod intellige si se subiiciat alteri, ut 2. q. 7. Nos si. Tertio³ ex gl. in ca. In synodo, ubi dicit, quod papa posset dare tantum Imperatori quod deponeret ipsum et de consensu Cardinalium, immo in omnibus potest se subiicere, ut 2. q. 7. Nos. Item arguitur quarto⁴ ex eo quod summi pontifices de obiectis criminibus coram concilio se purgasse leguntur, ubi videbantur se iudicio conciliorum submittere, ut in c. Mandastis, 2. q. 5. et per alia capitula eiusdem quaestionis. Quinto⁵ arguitur ex c. Cum ex iniuncto, quasi ad finem de haereticis, ubi habetur quod praelatus sponte de sua ignorantia confessus subditorum se accusationi supponit, et ita in simili videtur dicendum de papa. Sexto ratione sic⁶. Adrianus papa propter haereticorum et scismaticorum ac tyrannorum terrores vitandos se et totam ecclesiam subiecit Carolo magno Imperatori quoad ordinationem sedis apostolicae et investituras episcoporum, ut in cap. Adrianus distinct. 63. Cuius exemplo Leo papa idem fecit in synodo generali 63. distinct. c. In synodo, quia se supposuit iudicio Ludovici Imperatoris, 2. q. 7. Nos si, quod maxime confirmatur per glo. ibidem quae supra in tertio argumento inducta est. Septimo⁷ ut allegat in glo. dicti cap. Nos si, papa potest renunciare papatui et seipsum deponere, ergo etiam alterius iudicio subiicere et ab aliis deponi.

Ad istas obiectiones facile respondetur. Ad primam⁸ de c. Nos si, 2. q. 7. respondetur tripliciter. Primo quod verbum illud iudicio exponit, id est discretioni secundum Vincentium et Archydiac. et non iurisdictioni seu potestati Imperatoris. Ad discretionem enim illorum dicebat papa se velle omnia illa emendare, non autem ait quod iurisdictione illorum emendaret. Item licet dicat quod mittat nuncios qui inquirant et examinent quae iudicata erant, non tamen dicit quod illorum auctoritate revocarentur. Secundo respondetur quod papa ibi loquitur sic ex quadam humilitate, ut dicit dominus Alvarus libro de statu et planctu ecclesiae, ca. 33, non autem ex debito. Tertio potest responderi iudicio nostro, et bene, quod aliud est submittere causas aliquas super quibus papa habet controversiam contra aliquem, ut puta super iuribus Italicis aut causarum particularium respicientium personam papae in quantum est homo privatus et singularis persona, aut etiam concernentia singulariter iura ecclesiae Romanae, aut etiam in quibus ipse papa prius iudicauit et ex benignitate sua aut humilitate vellet revocare arbitrium aliquorum, quod dicimus pro tanto quia ipse ad hoc non obligaretur iudicio aliquorum submittere, ut eorum sententia terminarentur. Et est aliud submittere se sive causam tangentem personam suam et dignitatem papalem iudicio alicuius qui posset iudicare eum aut punire, aut deponere. Primum potest et de hoc intelligitur c. Illud nos si et similia, non autem secundum nec de tali loquitur praefatum cap.

Ad secundam⁹ glo. de cap. Si papa, respondetur quoad ipsam glo. quod intelligenda est sicut dictum est de cap. Nos si. Ad tertiam¹⁰ glo. de cap. In synodo breviter respondemus cum domino Alvaro ubi supra, quod falsa sunt ibi notata per Ioannem, qui certe in multis aliis male loquitur et sentit de ecclesia. Ad quartam¹¹ quae sumitur de purgationibus factis per summos pontifices, ut in c. Mandastis et in cap. Auditum, 2. q. 5, cap. Nos si, 2. q. 7, supra respondebimus. Etiam constat quod ex huiusmodi purgationibus quas sponte fecisse aliqui pontifices leguntur non sequitur, quod personas suas submiserint iudicio cuiuscunque concilii quod eos posset punire, aut deponere. Cum etiam purgationes illae licet sint factae in praesentia praefatorum, non tamen coram eis sicut coram iudice superiore cui se papa submiserat. Unde bene considerata argumenta illa nihil faciunt ad propositum adversariorum. Ad quintam¹² de ca. Cum ex iniuncto respondetur primo quod in illo cap. non habetur, quod praelatus sine licentia papae possit non suo iudici submittere se, sed tantum quod possit se purgationi subditorum supponere et illos ad sui accusationem admittere, sed hoc non est se illis submittere, unde non est ad propositum. Secundo respondetur quod illud c. non loquitur de Romano pontifice, sed de aliis inferioribus praelatis. Tales enim non habent supremam potestatem in ecclesia nec apicem principatus eius, nec illud in conveniens et absurditas sequeretur ex eorum submissione, quae sequeretur in papa si se submitteret, ut patet ex dictis.

Ad sextam¹³ de c. Adrianus respondetur negando consequentiam, quia ex subiectione illa quam rationibus praedictis de apostolicae sedis ordinatione fecit Carolo magno, dando ei ut cum aliis in electione interesset, non sequitur propter hoc quod papa potestati aut iudicio Imperatoris subiecerit personam suam, sicut nec hodie est papa subiectus dominis Cardinalibus quamvis vocem habeant in electione ipsius papae. Ad ca. autem Nos si incompetenter, 2. q. 7. supra responsum est quod ly iudicio exponitur id est discretioni secundum Vincentium et Archydia. et non iurisdictioni vel potestati Imperatoris. Ad glo. c. Si papa, cum aliis respondetur quod papa non potest se subiicere iudicio alterius et quamvis se submittat de necessitate stare non tenetur, nec etiam de iure ad illud teneretur per iura et rationes superius allegatas. Ex quibus omnibus habetur quod de iure concilium etiam congregatum auctoritate papae nullo modo potest se intromittere de persona papae, non tantum in civilibus, puta aliquid statuendo quod teneatur de necessitate servare, sed etiam de criminalibus de persona eius iudicando, aut condemnando, nisi in casu haeresis stricte sumptae sicut dictum est. Et si hoc concilium non potest facere etiam papa voluntarie se submittente, nulli dubium quod minus potest papa illud expresse prohibente quod aliquid contra eius personam statuat, aut se intromittat, aut aliquid contra sedis apostolicae privilegia agat aut disponat.

Ad septimam¹⁴ de renunciatione respondetur negando consequentiam: quoniam non est simile nec sequuntur illa inconvenientia nec repugnantia ibi, quae hic. Ex quibus manifeste confutatur praesumptio et temeritas Basilien. qui verum et indubitatum Romanum pontificem dominum Eugenium sanctae memoriae citare, suspendere ac deponere tentaverunt, in quo imitati sunt Dioscorum qui concilio congregato excommunicare praesumpsit Leonem Romanum pontificem. Quam praesumptionem in tantum sancti patres apud Calcedoniam detestati sunt, ut inquit Nicolaus in epistola ad Michaelem Imperatorem, ut in c. Tantum distin. vigesimaseptima habetur, ut Dioscorum Alexandrinum antistitem inter cetera sine ulla restitutione idcirco potissimum damnarent, quia ponens in caelum os suum, lingua eius transeunte per terram, excommunicationem in sanctum Leonem papam dictavit, ita ut in sententia contra eum prolata hoc videntur praecipue commemorare, scilicet patres concilii Calcedonen. dicentes: Quoniam in secundis excessibus praecipue priorem iniquitatem valde transcendit, praesumpsit enim excommunicationem dictare adversus sanctissimum et beatissimum archiepiscopum ecclesiae Romanae Leonem, etc.