Summa de Ecclesia

Sane absque omni dubitatione tenendum videtur, quod nullus sacerdos potest usum clavium habere absolvendo aliquem a peccatis, nisi adiuncta habeat potestati ordinis potestatem iurisdictionis. Unde fatendum est quod sacerdos carens iurisdictione non est debitus minister sacramenti poenitentiae non solum ex ordinatione ecclesiae sed ex ordinatione divina quod sic ostenditur. Concurrentibus omnibus quae ex ordinatione divina requiruntur ad sacramentum, ecclesia vel papa non potest impedire effectum sacramenti: quia sicut ecclesia vel papa non potest immutare sacramentum, ita non potest eius effectum impedire concurrentibus illis quae ex ordinatione divina requiruntur. Cum ergo peccator confitendo, et poenitens sit sufficienter dispositus ad recipiendum tam sacramentum quam rem sacramenti, et integra confessio peccatorum sit materia debita ex ordinatione divina ut tenet ecclesia si sacerdos carens iurisdictione ex ordinatione divina sit debitus minister ecclesia non potest impedire quin peccator confitens, et poenitens a sacerdote tali non habenti iurisdictionem sit vere absolutus. Sed constat de facto quod ecclesia impedit, quia tenet quod talis non sit absolutus sed tenetur iterum eadem peccata confiteri. Si forte dicatur quod talis non est absolutus, non quidem propter defectum ministri, sed quod confitendo sacerdoti alteri quam habenti iurisdictionem super ipsum peccavit faciendo contra ordinationem ecclesiae, unde confitendo alteri quam debet secundum ordinationem ecclesiae mortaliter peccans absolutionis beneficium recipere non poterat. Sed hoc non valet quia non constat quod mortaliter peccet confitendo alteri quam proprio sacerdoti, cum ecclesia sub praeceptione non prohibuerit licet ordinaverit quod quilibet semel in anno suo proprio sacerdoti confiteatur, peccatum autem veniale non impedit fructum absolutionis, et praecipue hoc constat si ex devotione, et non contemptu confiteatur ignorans ordinationem ecclesiae. Praeterea ecclesia non tenet quod talis non sit absolutus quia subiiciendo se alteri quam deberet peccavit, quoniam hoc sine omni peccato potest fieri si sacerdos dicat se habere auctoritatem. Sed pro tanto tenet ecclesia quod iste non sit absolutus, quia confessus est non habenti auctoritatem super ipsum. Si autem dicatur quod est vere absolutus sed ecclesia non tenet eum absolutum propter pericula quae inde possent sequi: Hoc autem esse non potest, quoniam inconvenientissimum est dicere quod ecclesia dogmatizaret falsitatem quod faceret si eum qui vere, et realiter sacramentaliter esset absolutus teneret ac doceret non esse absolutum. Patet ergo quod simplex sacerdos carens iurisdictione non est debitus minister sacramenti poenitentiae. Et hinc est quod in diffinitione clavium aliud ponitur pertinens ad ordinem et aliud pertinens ad iurisdictionem, cum dicitur quod est potestas ligandi atque solvendi qua ecclesiasticus iudex dignos recipere debet et indignos excludere habet a regno.

¹

His habitis dicendum est ad rationes in contrarium. Ad primam cum dicitur quod sacerdos carens iurisdictione est debitus minister, respondetur quod hoc non sit verum. Et quod ad probationem huius inducitur quod minister huius sacramenti est arbitrarius de voluntate partium assumptus non valet, quia licet de voluntate Dei voluntarie sit assumptus in sacerdotem non sequitur tamen ex hoc quod ex voluntate Dei sit quod utatur clavem in quemlibet, nisi alio modo probetur, sicut licet ex voluntate regis sit quod aliquis efficiatur ballivus vel praepositus, ex hoc tamen non habet quod posset suo officio uti in quemlibet sui regni. Et quod dicitur quod ex parte subditi sit etiam voluntarius, dicimus quod requiritur ex parte confitentis quod voluntarie sua peccata confiteatur non quod ista voluntaria confessio praebeat auctoritatem absolvendi sacerdoti, sed quod est dispositio necessaria ad hoc quod confitens beneficium recipiat absolutionis. Potest enim aliquis peccator alicui voluntarie confiteri cui auctoritatem absolvendi non dedit, ut de se patet. Ad illud quod secundo inducebatur in confirmatione superioris rationis respondetur quod Papa potest se subiicere cui voluerit cuius cura illius nulli sit determinate commissa ad cuius arbitrium satisfacere habet. Non sic autem est de aliis quorum cura commissa est alteri, ut puta Petro qui pastor constitutus est omnium fidelium secundum illud: Pasce oves meas Ioan. ulti. Unde si Petrus mortaliter peccasset tenebatur confiteri, et quia nulli erat spiritualiter obligatus poterat cuique sacerdoti se subiicere, et subiiciendo iurisdictionem dare in seipsum in foro conscientiae, licet ipse in seipsum uti clavium potestate non posset et ita de successoribus. Et si dicatur quod non potest dare quod non habet in se. Respondetur quod licet nullus det quod non habet, dat tamen aliquis aliquid quod non eo modo sed alio modo habeat. Unde praelatus dat praebendam quam non habet ad possidendum sed ad dandum, sic in hoc loco papa dat aliis iurisdictionem quam habet sed non in seipsum per seipsum exercendam sed per alium. Quare ut dominus Bonaven. dicit in 4. distinct. 19. licet quia iurisdictio, et subiectio est ad alterum non possit quis sibi esse subiectus, nihil tamen prohibet ipsum subiici posse alii maxime si est liberae potestatis. Quod pro tanto dicimus, quia et si alii quorum cura commissa est aliquibus determinate hoc facere non possunt, is tamen qui nulli determinate subiectus est sed est liber, potest hoc facere, sicut et si a servus Petri non potest se facere servum Martini, tamen hoc qui liber est potest se alteri tanquam servum aut simpliciter aut quo ad aliquid submittere. Ad secundam confirmationem respondetur, quod ratio facta ut dicit dominus Bonaven. dupliciter deficit. Primo quia excommunicatio est contra hominem, sed absolutio pro homine, et homo non potest auctoritate uti pro se quamvis posset contra se. Secundo ut dicit sanctus Thom. et dominus Bonaven. quia exterius iudicium est secundum homines sive inter homines, iudicium vero confessionis est quo ad Deum apud quem aliquis redditur minor ex hoc quod peccat non autem apud hominem praelationes. et ideo in exteriori iudicio sicut nullus in seipsum sententiam dare potest excommunicationis, ita nec alteri committere ut seipsum excommunicet. Sed in foro conscientiae potest alteri committere absolutionem sui licet ea ipse uti non posset sicut superius dictum est. Ad secundam rationem principalem respondemus negando consequentiam, quoniam ut inquit sanctus Thom. in 4. distinct. 20. quis potest uti iurisdictione alterius ex eius voluntate, quia ea quae iurisdictionis sunt possunt committi. Ex voluntate autem ecclesiae est quod unusquisque sacerdos non habens iurisdictionem habet usum iurisdictionis in articulo necessitatis, et hoc maxime apparet quantum ad sententias excommunicationis a quibus constat quod sacerdos inquantum sacerdos est absolvere non potest, et tamen in articulo necessitatis potest quidem: quod non potest esse nisi ex iurisdictione commissa in illo casu. Ad tertiam principalem respondetur, quod cum dicitur quod consuetudo dat iurisdictionem, dicimus quod hoc verum sit si consuetudo iusta sit et non praeiudicans iuri divino sive intentioni legislatoris, secus iurisdictionem non daret. Cum autem iure divino omnis Christianus dempto Petro vel eius successore satisfacere debet, contraria consuetudo si fuit, non valuit. Et si aliqui in principio ecclesiae legantur ut puta apostoli vel alii sancti apud eos apud quos declinabant, clavium potestate indifferenter usi fuisse, hoc non tamen sufficit nisi voluntate expressa Christi aut Petri, et ita per consequens auctoritate fulti hoc egerant.