Summa de Ecclesia

Adversus ea quae dicta sunt de antiquitate ecclesiae, fuerunt aliqui stulti haeretici qui dicere praesumpserunt apud patres veteris testamenti simpliciter ecclesiam non fuisse, quorum rationes sunt aliquae quae sequuntur, quas sumunt ex aliquibus sacrae scripturae auctoritatibus male intellectis.

¹ Primo arguunt ex illo, Pauli ad Galat. 3. dicentis. Itaque lex paedagogus noster fuit in Christo ut ex fide iustificemur. Ut ubi venit fides iam non sumus sub paedagogo. ex quo videtur (inquiunt) quod ante adventum Christi fides non erat apud antiquos: ergo per consequens neque ecclesia, quae dicitur fidelium collectio.

² Secundo ex illo eiusdem apostoli ad Heb. 11. qui de antiquis patribus loquens dicit. Iuxta fidem defuncti sunt omnes isti non acceptis repromissionibus: ergo videtur id quod prius, videlicet, quod antiqui patres fidem non habuerunt, et per consequens quod apud eos non fuerit ecclesia.

³ Tertio idem arguunt ex isto, Math. 16. Tu es Petrus et super hanc petram, (scilicet fidei confessionem,) aedificabo ecclesiam meam. Ex quo verbo Christi accipiunt quod ecclesia ante Christi adventum non erat, sed post super Petri confessionem, per ipsum Christum est fundata.

⁴ Quarto arguitur sic, gloss. super illud psalm. ix. Ut annuncient omnes laudationes tuas in portis filiae syon dicit sic. Filia syon est ecclesia, syon enim omnes ecclesias mundi generavit, quia ibi natus est unde fides incepit: ergo sequitur id quod prius.

⁵ Quinto arguitur ex illo Augu. super psalm. cxlvii. dicentis. Coepit ecclesia a Hierusalem, et it per omnes nationes.

⁶ Sexto arguitur ex eo quod Aug. in tractatu. ii. super canonicam Ioan. ait. Ibi inchoata est ecclesia, ubi venit de coelo spiritus sanctus et implevit in uno loco. cxx.

⁷ Septimo arguitur per illud quod habet gloss. super psalm. xl. ubi tractans illud. Numquid qui dormit non adiiciet, ut resurgat, ita dicit. Sicut de latere dormientis, Adae qui erat forma futuri Christi, assumpta est costa de qua formata est Eva; ita dormiuit Christus somno mortis, ut de latere dormientis, de quo profluxerunt sanguis et aqua, quae sunt nostrae redemptionis sacramenta, formetur sponsa ecclesia. et idem habetur in gloss. ad Eph. 4.

⁸ Octavo arguitur quod ecclesia non modo ab initio humani generis fuit, sed etiam ante mundi constitutionem ex illo Apostoli ad Ephe. 1. ita dicentis. Benedixit nos in omni benedictione spirituali in coelestibus in Christo, sicut elegit nos in ipso ante mundi constitutionem, ut essemus sancti et immaculati in conspectu eius in charitate, ergo videtur quod antiquitas ecclesiae non fuit bene assignata in superioribus, cum a principio tantum humani generis dicta sit incepisse.