Summa de Ecclesia

¹

Improbata sufficienter prout nobis visum est adversariorum intelligentia huius quod dicitur quod universali ecclesiae claves datae sint, iam restat explicare quae sit vera intelligentia huius. Pro quo notandum quod huius propositionis ecclesiae universali datae sunt claves triplex potest esse intellectus. Unus est quod claves datae sint ecclesiae in singulis suis membris diuisim. Et iste intellectus est falsus et erroneus et iam condemnatus inter errores Valdensium, qui dicebant singulos bonos homines habere claves sive potestatem absolvendi et ligandi. Secundus est quod universali ecclesiae in omnibus membris suis coniunctim sive simul datae sint claves sicut dicitur de principatu polytico in quo potestas sive principatus dicitur esse apud communitatem: sed iste intellectus qui videtur esse adversariorum iam est improbatus non modo tanquam falsus, sed etiam quo dammodo impossibilis: nam ostensum est clarissime quod sit impossibile, quod alicui communitati, sive congregationi fidelium simul sive omnium clericorum, sive etiam omnium sacerdotum collegio convenire habere claves regni caelorum quibus peccatorum fit remissio: quoniam ostensum est nullam communitatem, ut sic posse esse subiectam talis potestatis. Item ostensum est quod nec communitati universalis ecclesiae sive universitati omnium clericorum, nec omnium sacerdotum collegio ut communitati sive simul in omnibus membris datae sint claves iurisdictionis et minus plenitudo potestatis. Tertius intellectus est quod universali ecclesiae datae sint claves non omnibus membris eius, sed in aliquibus membris eius tantum, et plenitudo potestatis data sit illi in uno membro tantum, scilicet principali, quod sit caput in corpore: quod est Romano pontifici. Et iste est verus et catholicus sensus et quem habent sancti doctores cum dicunt claves datas esse universali ecclesiae. Unde de potestate ligandi et solvendi a peccatis dicit beatus Amb. lib. de paenitentia, quod ius ligandi et solvendi solis sacerdotibus est permissum. Et beatus Hier. et habetur in gl. Matth. 16. quod datae sunt claves omni ecclesiae in episcopis et presbyteris. De potestatis vero plenitudine dicunt sancti doctores quos supra induximus quod soli Petro data sit et in eo Romae pontifici eius successori. Pro cuius intellectus pleniori notitia est sciendum quod potestas clavium ut colligitur ex Apostolo tam 1. ad Corinth. 12. quam ad Ephes. 4. ponitur inter gratias gratisdatas quas Christus dedit corpori ecclesiae, unde ait: Dedit quosdam pastores etc. gratiae autem gratisdatae non sunt ita datae corpori ecclesiae quod omnibus ecclesiae membris sint distributae, sed quibusdam tantum aliquae et aliis aliae: unde ait apostolus 1. Cor. 12. Divisiones gratiarum sunt, idem autem spiritus, ubi dicit gl. gratias hic appellat diversos gradus et ordines qui sunt in officiis ecclesiae. Et infra inquit Apostolus: Posuit quidem Deus quosdam in ecclesia primum apostolos. Secundo prophetas. Tertio doctores. Deinde virtutes, et exinde gratias curationum, opitulationes, gubernationes, genera linguarum. Numquid enim omnes apostoli? numquid omnes prophetae? numquid omnes doctores? numquid omnes virtutes? numquid habent gratiam curationum? nunquid omnes linguis loquuntur? numquid omnes interpretantur? Haec Apostolus quasi dicat non. Et ad Rom. 12. postquam dixit: multi unum corpus sumus in Christo, singuli autem alter alterius membra. Sequitur habentes donationes secundum gratiam quae data est nobis differentes, sive prophetia secundum rationem fidei, sive ministerium gl. ecclesiasticum habentes in ministrando, glo. assidue sive qui docet in doctrina, etc. Ex quibus verbis Apostoli manifestum habetur. Primo quod huiusmodi gratiae non infunduntur, nec sunt singulis membris ecclesiae corporis communes. Secundo quod huiusmodi gratiae infunduntur singularibus membris corporis, particulatim non autem universitati, aut communitati membrorum. nullus enim doctus ignorat quod talium gratiarum subiectum capax esse non potest ipsa communitas. Praeterea notandum est quod propter unitatem ipsorum membrorum in ipso corpore ecclesiae ipsum corpus ecclesiae dicitur saepe recipere, habere et exercere sive operari quae officialia membra sua vel aliquod etiam unum membrorum recipit, habet aut operatur: licet illud tale convenire non possit toti universitati membrorum, nec etiam proprie veraciter possit dici de ea: sed tantum per figuram synecdoche denominando totum a parte: sicut etiam in corpore naturali hominis exemplum est manifestum: homo crispus dicitur vel calvus licet caluities et crispitudo uni tantum membro hominis scilicet capiti insint. Ita similiter reperitur in corporibus per similitudinem dictis, plura nanque attribuuntur uni populo licet toti non conveniat, sed tantum aliquibus illius populi. Unde gl. ordinaria super illud Apostoli primae ad Corinth. 10. Sedit populus manducare etc. dicit sic. Populus id est quidam de populo totum pro parte ponit, sic. in proposito propter unitatem in corpore ecclesiae multa quae quibusdam tantum conveniunt attributa leguntur ipsi toti corpori ecclesiae, ut potestas ministerialis clavium ligandi et solvendi a peccatis qui solis sacerdotibus convenit, et in quibus subiective et dispensative esse potest dicitur ecclesiae data cuius membra sunt ipsi sacerdotes. Unde Ambro. ubi supra. Ius ligandi et solvendi habet ecclesia quae veros habet sacerdotes habet, et similiter de aliis actibus. Unde Archydiaconus super illud. Ecclesiae charitas, de consecr. distinct. 4. dicit. Ecclesia dicitur facere quod eius ministri faciunt, secundum instituta puta parvulos baptismo offerre, baptizare, peccata dimittere, haec ille. Propter praefatam etiam unitatem corporis mystici non solum dicitur ecclesia habere illud quod singulariter praelati in ecclesia habent sicut claves et plenitudinem potestatis quam solus papa habet, sed etiam quod Christus principale ipsius ecclesiae caput habet. Unde beatus Aug. tractans illud Apost. 2. Qui vicerit et servavit opera mea usque in finem dabo potestatem eius super gentes et reget eos in virga ferrea et ut vas figuli comminuentur sicut et ego accepi a Patre meo dicit. Sic in Christo habet ecclesia hanc potestatem sicut dicit apostolus, cum illo omnia nobis donavit. Ubi considerandum multum utiliter venit ad vitandos multos errores, quod cum aliqua legantur attributa ecclesiae est advertendum respectu quorum vel respectu cuius illa talia attribuantur ei cum non omnia omnibus conveniant, sed quaedam quibusdam, quaedam aliis et quaedam uni, alias faciliter. Quis posset errare. Cuius considerationis defectus videtur nobis quod fuerit causa adversariis multorum errorum unde valde convenienter venit in hoc loco notanda illa regula quae ponitur in gl. psalm. 17. quae originaliter est beati Aug. dicentis. Attende regulam unitatis capitis et corporis, quasi enim una persona est caput et corpus: ideoque una voce utitur caput cum membris, licet ea quae dicuntur ad diversa referantur. Quaedam enim soli capiti conveniunt: quaedam solis membris: quaedam capiti et membris. Item quaedam membris conveniunt quaedam praeteritis, quaedam praesentibus, quaedam futuris, quaedam perfectis, quaedam imperfectis conveniunt, et tamen in tanta diversitate una vox est, et quasi una persona loqui videtur: haec gl. Ex quibus omnibus manifeste patet qualiter intelligendae veniant omnes auctoritates sanctorum dicentes quod ecclesiae catholicae datae sunt, claves, quia non quidem in ipsa tota communitate, sive multitudine membrorum, sed in aliquibus tantum scilicet in principalibus scilicet in episcopis, et presbyteris, ut ait Hiero. et in istis ut singularibus non ut collegio: quoniam sicut apertissime monstratum est, in communitate sive universitate non potest esse subiective, nec dispensative potestas ligandi et solvendi a peccatis, de qua auctoritates sanctorum maxime loquuntur, ut patet ex ipsa littera.