Summa de Ecclesia

Quamvis statuum ad spiritualem servitutem, vel libertatem pertinentium differentia secundum incipientes, proficientes, ac perfectos, ut praediximus attendatur, nihilominus quia inchoatio et augmentum non quaeruntur propter se, sed propter perfectionem, nulla genera hominum specialiter deputantur statui incipientium, et proficientium, sed solum ad perfectionis statum aliqui homines cum quadam obligatione, et solemnitate assumuntur. Quocirca de statu perfectionis, utputa ad quem alii status ordinantur sermonem nostrum prosequemur declarantes in primis, in quibus vitae spiritualis perfectio consistat, et quibus in statu perfectionis esse conveniat. Pro primo autem notandum est, quod vitae spiritualis perfectio ex charitate pensanda est, quod ex eo primo ostenditur, quia cum unumquodque dicatur perfectum inquantum attingit proprium finem, qui est ultima rei perfectio, et charitas sit quae uniat nos Deo qui est ultimus finis humanae mentis, secundum illud 1. Ioan. 4. Qui manet in charitate, in Deo manet, et Deus in eo, manifestum est, quod secundum charitatem perfectio vitae spiritualis maxime attendatur. Secundo, si charitatem non habens nihil spiritualiter esse dicitur, dicente Apostolo. 1. ad Corin. 13. Si habuero prophetiam et novero omnia mysteria, et omnem scientiam, et si habuero omnem fidem ita ut montes transferam, charitatem autem non habuero, nihil sum. Luce clarius habetur quod vitae spiritualis perfectio in charitate consistat. Tertio idem colligitur ex eo quod Ioan. totam spiritualem vitam in dilectione affirmat esse dicens. 1. Io. 3. Nos scimus quoniam translati sumus de morte ad vitam quoniam diligimus fratres: quos qui non diligit manet in morte. A perfectione ergo charitatis simpliciter aliquis in vita spirituali dicitur esse perfectus. Unde ad Colo. 3. inquit Apostolus. Super omnia charitatem habete, quae est vinculum perfectionis. Amor autem vim transformativam habet qua amans in amatum quodammodo transfertur. Unde Dyon. li. de diu. no. c. 4. dicit. Est autem extasim faciens divinus amor non sinens sui ipsorum amantes esse, sed amatorum. Quia ergo totum et perfectum idem sunt ut Aristot. dicit 3. phy. perfecte charitatem habet, qui totaliter in Deum transformatur, seipsum, et omnia postponens propter Deum. Unde Aug. 14. de civ. Dei dicit, quod sicut civitatem Babylonis fecit amor sui usque ad contemptum Dei, ita civitatem Dei facit amor Dei usque ad contemptum sui. Cuiuscunque ergo mens sic est affecta interius ut seipsum, et omnia contemnat propter Deum, secundum illud Apostoli ad Philipp. 3. Quae mihi aliquando fuerunt lucra arbitratus sum ut stercora, ut Christum lucrifaciam. Iste perfectus est sive sit religiosus sive saecularis, sive clericus, sive laicus etiam matrimonio coniunctus. Abraham enim matrimonio coniunctus erat, et dives cui Deus dixit Gen. 17. Ambula coram me, et esto perfectus. Et Eccles. 31. dicitur. Beatus dives qui inventus est sine macula, et post aurum non abiit. Et post pauca subditur. Qui probatus est in illo, et perfectus inventus est.

¹

²

Praeterea de secundo considerandum est, quod non est idem esse perfectum et esse in statu perfectionis, sunt enim aliqui in statu perfectionis, qui nondum sunt perfecti, sed interdum etiam peccatores: sunt etiam aliqui perfecti, qui in statu perfectionis non sunt. Ad videndum autem quomodo hoc sit, est advertendum quod sicut supra dictum est in c. praecedenti, status proprie pertinet ad conditionem libertatis, vel servitutis. Spiritualis autem libertas, sive servitus potest attendi in homine dupliciter: uno modo secundum id quod interius agit, alio modo secundum id quod agitur exterius. Et quia ut dicitur. 1. Reg. 16. homines vident, quae patent, sed Deus intuetur cor. Inde est quod secundum interiorem hominis dispositionem accipitur conditio spiritualis status in homine in comparatione ad iudicium divinum, quo modo possunt distingui status gratiae, et status culpae. Secundum autem ea quae exterius aguntur accipitur spiritualis status in homine per comparationem ad ecclesiam, et hoc modo nunc de statu loquimur prout, scilicet ex diversitate statuum quaedam pulchritudo consurgit. Ceterum est considerandum quod quantum ad homines ad hoc quod aliquis adipiscatur statum libertatis, vel servitutis requiritur quidem aliqua obligatio, vel absolutio. Non enim ex hoc, quod aliquis servit alicui efficitur servus, quia etiam liberi serviunt, secundum illud ad Gal. 5. Per charitatem spiritus servite invicem, nec ex hoc quod aliquis desinit servire efficitur liber, sicut patet de servis fugitivis: sed ille proprie servus est, qui obligatur ad serviendum, et ille est liber qui a servitute absoluitur. Secundo requiritur quod obligatio praedicta cum aliqua solemnitate fiat, sicut, et in ceteris quae inter homines ordinem perpetuum firmitatem quaedam solennitas adhibetur. Sic ergo in statu perfectionis proprie dicitur aliquis esse non ex hoc quod habet actu perfectae dilectionis, sed ex hoc quod obligat se perpetuo cum aliqua solemnitate ad ea quae sunt perfectionis. Contingit etiam quod aliqui se obligant, et non servant, et aliqui implent ad quod se non obligarunt, sicut patet Matth. xxv. de duobus filiis, quorum unus patri dicenti, operare in vinea, respondit, nolo, et postea abiit, alter autem respondens ait, eo, et non iuit, et ideo nihil prohibet aliquos esse perfectos, qui non sunt in statu perfectionis, et aliquos esse in statu perfectionis, qui non sunt perfecti.