Summa de Ecclesia

POSTQUAM plenissime monstravimus quod beatus Petrus a Christo primarum, et pontificatum in ecclesia habuerit, consequens est pro pleniori tractatus intelligentia enucleare quo tempore ipsius pontificatus fastigio sublimatus fuerit ac donatus. Pro quo in primis dicimus quod beatus Petrus a Christo immediate potestatem, et dignitatem episcopalem habuit ab eodem factus et consecratus episcopus. Unde Anacletus papa, et martyr. di. 2. in c. in novo dicit sic. Ipsi sancto Petro primo pontificatus in ecclesia Christi datus est dicente domino ad eum. Tu es Petrus et super hanc petram aedificabo ecclesiam meam. Et ratio huius est, quia Dei perfecta sunt opera. Deut. 31. unde sicut Deus in creatione homines perfectos fecit ex quibus propagatio naturaliter procedere potuit, sic Deus apostolos quos tanquam principia sive fundamenta ecclesiae in recreatione fecit sic perficere debuit ut per eos ecclesia propagari posset, sed sine episcopo ecclesia non poterat proficere a quo solo omnia ecclesiastica sacramenta possunt ministrari. Oportuit ergo ut Christus pontifex recedens corporaliter, et visibiliter ab ecclesia aliquem loco sui relinquere in ecclesia. Sed si (pro quia) aliquem fecit loco sui vices suas agentem pontificali dignitate praeditum, verisimilius est de Petro qui ceteris dignior fuit ac sublimior ut ex superioribus patet. Unde Chrysost. super illud Luc. 24. Apparuit Symoni dicit sic. Primo digniori, et fideliori omnibus apparuit. Et idem August. dicit super illud Ioan. 13. Venit ergo ad Symonem Petrum, super quo ita dicit. Quis enim nesciat primum apostolorum esse beatissimum Petrum? Praeterea cum ex divinorum operum perfectione apertissime hoc intelligamus quod cum aliquid alicui committitur, per consequens commissum intelligatur, et illud sine quo commissum explicari non potest. Pascere autem gregem dominicum, quod commissum esse Petro ipsum sanctum evangelium testatur, perfecte nullus posset nisi episcopus qui sacramentorum omnium habet dispensationem: manifestum est quod cum Christus Petro gregis dominici pasturam commendavit officium pastorale episcopi simul imposuerit sive tradiderit. Siquidem Christus propter excellentiae potestatem quam in sacramentis habuit rem sacramenti sine sacramento conferre potuit, unde solo verbo Petrum episcopum fecit.

¹

²

Ceterum ad videndum quo tempore Petrus apostolorum primus episcopus a Christo factus sit considerandum est quod quia tempore quo Salvator noster corporaliter inter homines visibilis conversabatur per seipsum rexit ecclesiam, nulla necessitas sed neque decentia neque utilitas fuit quod ipse alium loco sui pastorem poneret sibi episcopum, sed solum quando post resurrectionem praesentiam suam corporalem visibilem esset ab ecclesia subtracturus, quemadmodum praelati tunc demum quando se per longum tempus a suis ecclesiis absentare disponunt loco sui generales vicarios constituunt. Unde beatus Petrus factus est a Christo pastor princeps, et episcopus ecclesiae universalis quando post resurrectionem ascensurus in caelum nunquam inde ad conversationem mortalitatis nostrae reversurus inquit Symoni Petro. Symon Ioannis diligis me? Pasce oves meas, id est potestatem accipe pascendi gregem meum, pastura per omnium administrationem sacramentorum quibus ipsa pascenda et nutrienda est, unde super illud Luc. 22. Facta est contentio inter eos quis eorum esset maior, dicit Greg. quod contentio illa videtur habuisse motivum quod cum dominus ab hominibus migraret, decebat aliquem eorum fieri aliorum principem, quasi domini vicem gerentem, quasi diceret, antequam transmigraret non erat necesse. Unde beatus Petrus non est factus pastor et episcopus ante Christi resurrectionem. Quod multis sanctorum patrum auctoritatibus et rationibus comprobatur. In primis est illustris testis beatus Hyero. super illud Math. 16. Tu es Petrus etc. dicens hanc potestatem et ecclesiae aedificationem super Petrum in futuro promissam non in praesenti datam esse. Secundo ad hoc est beatus Chrys. super illud Luc. 22. Facta est contentio inter eos, ubi sic ait. Credenda erat Petro populorum innumerabilis multitudo, nota quod dicit credenda quod est futuri temporis. Tertio confirmat hoc beatus Ambro. in c. Fidelior di. 1. ita dicens. Fidelior factus est Petrus postquam fidem se perdidisse deflevit, atque ideo maiorem gratiam invenit quam amisit, tanquam enim bonus pastor tuendum gregem accepit. Hoc autem cum post resurrectionem contigisse manifestum sit, nulli dubium quod Petrus pastoralem curam atque dignitatem pontificalem post resurrectionem a Christo susceperit. Quarto hanc conclusionem roborat beatus Greg. in homelia dominicae resurrectionis, et habetur in cap. Considerandum di. 1. ita dicens. Considerandum nobis est cur omnipotens Deus eum quem cunctae ecclesiae praeferre disposuerat ancillae vocem pertimescere seipsum negare permisit, quod nimirum actum magnae pietatis dispensationem cognoscimus, ut is qui futurus erat pastor ecclesiae in sua culpa discer et qualiter aliis misereri debuisset. Ubi nota duo verba futuri temporis. Primum ibi cum ait, quem cunctae ecclesiae praeficere disposuerat, quasi diceret quod nondum praefecerat. Secundum ibi cum ait, qui futurus erat pastor ecclesiae, quasi diceret quod nondum erat. Et ita videtur quod beatus Petrus ante Christi passionem neque praepositus neque pastor erat actu ecclesiae. Quinto hoc confirmat glo. in praefato c. Considerandum, quae ita dicit, hoc verbo Pasce oves meas, factus est Petrus princeps ecclesiae, extra de elect. c. Significati, non in illo Tu es Petrus quia illud fuit ei dictum ante passionem. Haec glo. Sexto ad hoc facit id quod habetur in c. Solite extra de maior. et obed. mon. Item id quod habetur in extravaganti domini Bonifacii 8. Ad idem Innocen. et Hostien. in ca. Licet de foro compet. et archi. in ca. Ubi periculum, de elect. lib. 6. in glo. magna circa finem.