Summa de Ecclesia

Quod autem spiritualis potestas clavium non tantum bonis sacerdotibus sed etiam malis, et diabolis communis sit, ita ut per malos sicut per bonos sacramenta dispensari possent, facile est ostendere multis rationibus. Pro quo in primis considerandum iuxta sanctum Thom. in 4. dist. 19. quod agens per se et agens instrumentale in hoc differunt, quod agens instrumentale non inducit in effectum similitudinem suam, sed similitudinem principalis agentis. Principale autem agens inducit similitudinem suam, et ideo ex hoc aliquid constituitur principale agens quod habet aliquam formam quam in alterum transfundere potest, non autem ex hoc constituitur agens instrumentale, sed ex hoc quod est applicatum a principali agenti ad effectum aliquem inducendum. Cum ergo in actu clavium principale agens sit ipse Christus ut Deus per auctoritatem, ut homo per meritum ex ipsa plenitudine divinae potestatis, et bonitatis in eo ex perfectione gratiae consequitur quod possit in actum clavium; sed homo alius non potest in actum clavium sicut per se agens, quia nec ipse alteri gratiam qua remittuntur peccata dare potest nec sufficienter mereri, et ideo non est nisi sicut agens instrumentale, unde et ille qui effectum clavium consequitur non assimilatur utenti clavibus sed Christo. Et propter hoc quantuncunque aliquis habeat de gratia, non potest pertingere ad effectum clavium nisi applicetur ad hoc quasi minister per ordinis susceptionem. Patet ergo quod potestas spiritualis in ministris ecclesiae sicut per bonitatem vitae acquiritur sic nec per malitiam amittitur. Secundo hoc idem ostenditur sic iuxta sanctum Tho. in 4. contra gentiles. Nihil potest in id quod eius facultatem excedit nisi accepta aliunde potestate, quod tam in naturalibus quam in civilibus patet. Non enim aqua calefacere potest nisi accipiat virtutem calefaciendi ab igne, nec ballivus cives coercere potest nisi accepta potestate a rege. Ea autem quae in sacramentis aguntur facultatem humanam excedunt: ergo nullus potest sacramenta dispensare quantumcunque sit bonus nisi potestatem accipiat dispensandi. Bonitati autem malitia opponitur et peccatum, ergo nec per peccatum ille qui potestatem accipit impeditur quo minus sacramenta dispensare possit. Tertio sic. Homo dicitur bonus vel malus secundum virtutem vel vitium quae sunt habitus quidam: habitus autem a potentia in hoc differt, quod per potentiam sumus potentes aliquid facere; per habitum autem non reddimur potentes vel impotentes ad aliquid faciendum, sed habiles vel inhabiles ad id quod possumus bene vel male agendum. Per habitum ergo nec datur nec tollitur nobis aliquid posse, sed hoc per habitum accipimus unde bene vel male aliquid agamus. Non ergo ex hoc quod aliquis est bonus vel malus est aliquis potens vel impotens ad dispensandum sacramenta, sed idoneus vel minus idoneus ad huiusmodi dispensandum. Quarto sic. De bonitate et malitia alterius hominis homo iudicare non potest, hoc enim solius Dei est qui occulta cordis rimatur. Si enim malitia hominis impedire posset actum clavium sive effectum sacramenti, non posset homo habere fiduciam certam de sua salute, ut conscientia sua libera maneret a peccato. dato enim illo nemo sciret utrum absolveret vel ligare, et utrum absolutus sit vel ligatus: et ita dubitatio maxima et perplexitas in ecclesia Dei relinqueretur, quod nullo modo convenit constitutioni ecclesiae quae fundata est in fundamento veritatis aeternae ergo etc. Quinto sic. Si potestas clavium sequeretur sanctitatem vitae, cum tota die fiat transmutatio in sanctitate, quia qui modo minus sanctus est fit magis sanctus, et econverso, sequitur quod modo subditus fieret praelatus et modo praelatus subditus, et ita nulla stabilitas esset in ecclesia quod exhorret fides recta, ergo idem quod prius. Sexto idem ostenditur ex eo quod dominus ait Matth. 23. Super cathedram Moysi sederunt Scribae et Pharisaei, quae autem dicunt vobis servate et facite: secundum autem opera eorum nolite facere. Ecce quod malis praelatis Christus iubet obediendum, quod non faceret, nisi in eis etiam malis existentibus spiritualis potestas maneret. Non ergo propter peccata ministrorum potestas spiritualis eis collata amittitur aut minuitur in eis. Ex quibus manifesta luce excluditur primo error dicentium, quod omnes boni fideles habent potestatem sacramenta dispensandi. Secundo error dicentium quod nulli mali sacerdotes habent potestatem dispensandi sacramenta. Tertio error dicentium quod malis potestas spiritualis a Christo ecclesiae ministris data sic iam evacuata propter malitiam eorum.