Summa de Ecclesia

Praemissis non obstantibus dicendum est ut prius, videlicet quod potestas dispensandi sacramenta sive clavium usus communis sit tam sacerdotibus bonis quam malis. Quod etiam convenientissime atque sapientissime ordinatum esse sic ostendit sanctus Tho. in 4. contra gentiles. Inconveniens videtur ut placet salutis in bonitate puri hominis quis ponat. Dicitur enim Hier. 17. Maledictus homo qui confidit in homine. Si autem homo consequi salutem per sacramenta non speraret nisi a bono ministro dispensata, videretur spem suae salutis aliqualiter in homine ponere. ut ergo spem nostrae salutis in solo Christo ponamus qui Deus, et homo est, confitendum est quod sacramenta sunt salutaria ex virtute Christi, sive per bonos sive per malos ministros dispensentur. Dicendum est ergo ad rationes factas in oppositum. Pro quarum solutione notandum iuxta dominum Bonaven. in 3. sententiarum, distinct. 10. quod dupliciter loqui possumus de clavium collatione alicui. Aut quantum ad ea quae sunt de necessitate, aut quantum ad ea quae sunt de idoneitate. Si loquamur primo modo quantum ad ea quae sunt de necessitate sive ad esse clavis sufficit donum spiritus sancti secundum gratiam gratis datam, hoc enim infallibiliter secundum divinam institutionem datur omni suscipienti ordinis sacramentum sive sit bonus sive sit malus. Ratio autem huius est quia donum gratiae gratis datae non repugnat iniquitati quia insimul esse potest cum ea, sicut patet in scientia et in aliis donis. Et rursus perversitas non repugnat utilitati illius doni, sicut enim praedicator malae vitae saepe bene praedicat, et frequenter fructificat. Propter quod dominus noluit prohibere eum qui in nomine eius eiiciebat daemonia quamvis eum non sequeretur, ut habetur Matth. 9. quia hoc erat ad utilitatem aliorum, sic quia bonum illud gratiae gratis datae ordinatum. est ad¹ utilitatem communem quamvis non valet accipienti tamen valet aliis. Et ideo dominus qui in distributione sacramentorum utilitatem communem considerat, et suam institutionem non retractat, malis etiam confert istam potentiam qui ordinati sunt secundum ecclesiae catholicae formam. Si ergo quantum ad id quod de necessitate clavium loquamur sive quantum ad esse sive quantum ad executionem, cum nihil exigatur ad hoc nisi ordo, et iurisdictio praefata potestas clavium tam in bonis quam in malis est. Si autem loquamur quantum ad ea quae spectant ad idoneitatem, cum ad debitum usum officii concurrat meritum, et auctoritas praelationis, convenit talis habeat charitatem sive vitae sanctimoniam: quia cum illud sit officium mediatoris, et reconciliatoris, et auctoritas illa sit iudiciariae potestatis, et nullus sit bonus mediator qui est inimicus, nullusque sit bonus iudex in ea causa in qua est reus, convenientissimum est ut minister huius potestatis sit mundus, et sanctus. Unde Esa. 52. Mundamini qui fertis vasa domini, alias et si minister sit non tamen idoneus sive dignus est. His notatis facile est respondere obiectis. Ad omnes namque auctoritates inductas in oppositum unica responsio dari potest, videlicet quod loquantur de clavibus sive de usu earum quantum ad idoneitatem, non autem quantum ad necessitatem: quoniam licet omnes sacerdotes habeant potestatem solvendi, et ligandi, non tamen recte ac digne habent nisi qui vitam, et doctrinam apostolicam servant. Unde praemissae auctoritates non dicunt malos sacerdotes potestatem praefatam non habere, sed illos solos digne ac recte hac potestate uti significat qui praedicta sunt vita, et doctrina apostolica, ut exponit magister sententiarum in 4. distinct. 20.

²

³

Ad primum igitur respondetur, quod licet vita sanctimonia requiratur in ministro utente claves de congruitate non tamen de necessitate, ut superius ostensum est. Unde cum soli apostolorum imitatores digne recteque possint ligare, et solvere, ratio illa bene probat quod nemo digne habeat usum clavium qui non fuerit sanctimoniae Petri imitator. Ad quem sensum dicit August. quod beatus Petrus qui cum potestate habuit idoneitatem in receptione clavium figuram gesserit bonorum.

⁴

Ad secundam et est eadem responsio, dicimus enim quod ad usum clavium requiritur de necessitate donum spiritus sancti, intelligendo per donum spiritus sancti donum gratiae gratis datae quod est ipsa potestas clavium. Sed intelligendo per donum spiritus sancti donum gratiae gratum facientis non requiritur de necessitate, ita ut sine eo fieri non possit, bene de congruitate, sive quia sine eo incongrue vel non recte fit ex parte utentis quamvis subiiciens se clavibus clavium consequatur effectum, et ideo ratio non procedit. Ad tertiam respondetur quod beatus Aug. ut dicit sanctus Tho. loquitur de remissione peccatorum secundum quod sancti homines cooperantur ad ipsam non ex vi clavium sed ex merito congrui. Et ideo dicit quod etiam per malos sacramenta ministrat inter quae absolutio sacramentalis computanda venit sed per membra columbae, id est per sanctos viros facit remissionem peccatorum inquantum eorum intercessionibus peccata remittit. Vel potest dici quod membra columbae nominat omnes ab ecclesia non praescisos, qui enim ab eis sacramenta recipiunt gratiam consequuntur, non autem qui recipiunt ab illis quae sunt ab ecclesia praescisi, quia hoc ipso peccant excepto baptismo quem in casu necessitatis licet etiam ab excommunicato recipere. Ad quartam respondetur eodem⁵ modo quod August. loquitur de remissione peccatorum quae fit non vi clavium sed merito congrui sive suffragio orationis ecclesiae. Unde ait, quae per orationem id est columbae gemitum datur, vel loquitur quantum ad idoneitatem non quantum ad necessitatem, unde gloss. decreti dicit sic. Avari remissionem peccatorum non dant, id est non sunt digni dare. Vel etiam per avaros raptores, et foeneratores intelligit praescisos, ut eadem gloss. etiam exponit. Ad quintam respondetur quod dictum beati Greg. accipiendum est quemadmodum dictum beati August. scilicet quantum ad idoneitatem usus clavium seu dispensationis sacramentorum, quoniam verissimum est quod nullus digne recteque hoc exequi potest sicut apostoli nisi qui eorum doctrinam, et vitam imitatus fuerit. Ad sextam quae est auctoritas Origenis eodem modo est respondendum. Ad septimam rationem respondetur iuxta sanctum Thom. in 4. cum dicitur: quod nullus sapiens etc. hoc verum sit de rege qui defraudari aut decipi possit quales sunt reges terreni, talis autem non est rex caelestis qui defraudari non potest. quicquid enim facit totum ad eius honorem cedit etiam quod aliqui male clavibus utantur quia novit ex malis bona elicere et etiam per malos multa bona facere, et ideo non est simile. Ad octavam iuxta dominum Bonaven. in 4. respondetur dupliciter. Primo quod Deus non dat indigno propter se sed propter communem utilitatem, et ideo malus quamvis non sit dignus habendi, potest tamen esse utilis, et ideo ei confert. Secundo dicitur quod hoc facit Deus ad ostendendum abundantiam largitatis suae qui solem suum oriri facit super bonos, et malos. Matth. 5. Et haec pro primo huius summae libro.

Primi Libri Finis.