Summa de Ecclesia

CONSEQUENTER restat videndum de suppositione quarta adversariorum et de auctoritatibus quas inducunt in favorem eorum. Suppositio quarta eorum est quod ea quae dicuntur apud sanctos doctores esse in ecclesia aut data ecclesiae universali intelligantur de ecclesia, ut universitati sive in omnibus eius membris simul iunctis. Plane quod ista suppositio non solum est falsa sed etiam derisoria sit, satis unusquisque ex supradictis intelliget maxime ubi improbando adversariorum positionem ostendimus multa fore quae in ecclesia esse, aut ecclesiae data dicantur quae nullo modo ipsi communitati ecclesiae in omnibus membris suis convenire possunt, immo illa communitati attribuere illo modo esset omnino stultum. Nam sicut in superioribus diximus quemadmodum in corpore naturali hominis ad cuius similitudinem ecclesia corpus nominatur aliqua data sunt corpori sic in uno membro quod non in alio membro nec in omnibus simul, sicut visus datus est homini in oculo, auditus in aure, odoratus in auribus, ita quod non in aliis, ita est in corpore eclesie multa data sunt ecclesiae sicut sunt gratiae, quae gratiae gratis datae dicuntur de quibus apostolus ad Rom. 12. et 1. ad Cor. 12. et ad Ephes. 4. quas supra commemorauimus quae non sunt ita corpori ecclesiae datae, ut omnibus membris eius simul conveniant sed tantum aliquibus aliquae et aliis aliae, dicente eodem apostolo. Divisiones gratiarum sunt, ut superius plene ostendimus. Falsa ergo est suppositio illa adversariorum nec probatio eorum est alicuius apparentiae cum dicunt quod ecclesia sit nomen collectivum quia ex hoc non sequitur quod quicquid dicatur esse in ecclesia aut datum ecclesiae convenire omnibus membris eius simul collectis. Unde Apostolus prime Cor. 12. Sicut enim corpus unum est et multa habet membra, totum corpus oculus ubi auditus si totum corpus auditus ubi odoratus Veritas ergo est quod multa sunt data ecclesiae aut in ecclesia esse dicuntur aut quod ecclesia illa habeat, quae tamen non in omnibus membris simul collectis habet sed in quibusdam tantum. Quibus habitis dicendum est ad singulas auctoritates quae ex adverso inducuntur.

¹ Ad primam quae est de cap. omnibus 24. quaest. 1. respondetur quod verum est quod ecclesia claves recepit, et hoc nullus Christianus negat, sed dicitur quod non in omnibus eius membris sed tantum in quibusdam, scilicet episcopis, et presbyteris sicut saepe commemoratum est.

² Ad secundam quae est Augustini de doctrina Christiana respondetur. Eodem modo concedendo quod Christus dedit ecclesiae suae claves ut quae solveret in terra etc. sed istas claves dedit sicut diximus non in omnibus eius membris sed in principalioribus, scilicet episcopis et presbyteris.

³ Ad tertiam quae est eiusdem August. super can. Ioan. respondetur eodem modo.

⁴ Ad quartam quae est extra de sum. tri. respondetur primo quod auctoritas illa non videtur ad propositum facere quoniam gl. super verbo, secundum claves, exponit secundum formam ecclesiae. Secundo respondetur negando consequentiam, claves nominantur ecclesiae, ergo communitas ecclesiae in se et in omnibus suis membris atque principalius quam Petrus claves habet. Ista consequentia nulla est: hoc enim commune est quod claves dicuntur castri aut civitatis, et tamen aperiendi facultas nec castro nec civitati proprie ascribitur sed ostiario. Sic in proposito licet claves nominentur ecclesiae sicut sacramenta, nihilominus potestas absolvendi a peccatis, et sacramenta dispensandi solis sacerdotibus convenit, et aliquorum dispensatio solis episcopis sicut alias dictum est. Tertio respondetur quod claves non sic dicuntur ecclesiae quod communitas ipsa ecclesiae habeat, et in se subiective formaliter et dispensative illas sicut adversarii praetendunt, hoc autem modo bene convenit Petro, et nunc sunt in eius successoribus, unde sancti Petrum nominant clavicularium et ianitorem regni coelestis. Verum quod claves regni coelorum licet solis sacerdotibus conveniant, dicantur tamen datae ecclesiae, et dicantur claves ecclesiae possunt assignari plures rationes. Prima est propter unitatem membrorum in corpore ecclesiae sicut supra diximus, quia enim ut ait Apostolus ad Roman. 12. Multi unum corpus sumus in Christo, ideo quae membris corporis data sunt, ipsi corpori cuius partes sunt data esse dicuntur. Secundo, quia claves datae sunt potioribus partibus communitatis ecclesiae, quia sicut ait Hier. datae sunt omni ecclesiae in episcopis, et presbyteris, solitum est autem ut quod principaliores faciunt in communitate ipsa tota communitas facere dicatur, quoniam ut inquit philosophus 9. Ethy. Civitas dicitur id quod principalissimum est in ea sicut homo dicitur suus intellectus, non quia intellectus sit totus homo, sed quia intellectus est principalior pars in homine in quo virtualiter consistit tota hominis dispositio. Tertio dicuntur claves ecclesiae quia potestas quae non potest perpetuari in uno aut in pluribus suppositis alicuius multitudinis sed tantum per successionem consuevit nominari potestas communitatis licet non omnibus de illa communitate talis potestas conveniat, sicut est in privilegio perpetuo dato dignitati alicuius ecclesiae vel religionis. Quarto dicuntur claves ecclesiae quia ad bonum totius ecclesiae a Christo Petro et eius successoribus datae sunt. Unde Apostolus 2. Cor. 13. dicit. Secundum potestatem quam dominus dedit mihi in aedificationem. Quinto dicuntur claves ecclesiae sicut dicuntur claves domus, quia per eas datur ingressus in ecclesiam vel excluditur quis ab ecclesia. Sexto claves dicuntur ecclesiae, quia fides ecclesiae multum operatur in ipsis quomodo, et sacramenta dicuntur ecclesiae. Patet ergo quod auctoritas inducta ex parte adversariorum nihil faciat ad propositum ipsorum adversariorum. Quod vero praefati adversarii dicunt quod in auctoritate illa non dicitur quod soli Petro concessae sunt claves nec quod per ipsum aliis concessae sint, non est dignum responsione, quoniam omnibus doctis notum est quod argumentatio ab auctoritate negative nullius roboris est. Multa quippe beato Petro conveniunt quae negare esset haereticum, licet de eis nulla sint mentio in c. illo allegato per adversarios extra de sum. tri et fi ca. praeterea si ibi non dicitur alibi dicitur, ut in c. fundamenta de elect. lib. 6. et in multis aliis locis sicut supra commemoratum est.

Ad quintam⁵ auctoritatem quae de actibus apostolorum inducitur respondetur quod auctoritas illa non facit aliquid contra propositum nostrum, licet enim spiritus sanctus dicatur posuisse illos presbyteros regere ecclesiam Christi pro parte illa in qua pastores et rectores praefecti fuerunt, non propter hoc sequitur quod apud illos esset potestas clavium in plenitudine sua, sed tantum secundum partem solicitudinis ad quam essent vocati. Plenitudo vero potestatis est tantum apud illum cuius regimini ipsa tota universalis ecclesia toto orbe diffusa commissa est, qui est Romanus pontifex. Unde cum alii a beato Petro dicuntur principes aut rectores aut pastores gregis dominici non est intelligendum quod tales sint respectu totius ecclesiae, sed respectu partis aut partium cuius ecclesiae, vel quibus praefecti sunt utputa respectu talis vel talis provinciae aut dioecesis aut parochiae secundum partem solicitudinis ad quam per universalem totius ecclesiae pastorem et rectorem vocati sunt, unde gl. super illo 1. Petri 5. pascite qui in vobis est gregem, dicit sic. Sicut dominus Petrum totius gregis curam habere iussit ita Petrus sequentibus ecclesiae pastoribus iure mandat ut eum quisque quae secum est gregem domini solicita gubernatione tueatur. Ad sextam⁶ auctoritatem quae sumitur de praefatione quae in festo apostolorum dicitur similis patet responsio dicimus enim quod licet alii apostoli etiam fuerint ecclesiae pastores, sicut et modo episcopi sunt, nihilominus non universali super totam ecclesiam sed tantum secundum illam partem solicitudinis ad quam unusquisque vocatus est solus autem Petrus pastor fuit universalis ecclesiae cui soli absolute, et indistincte dictum est Ioan. ult. Symon Ioannis diligis me, pasce oves meas in qua uniuersalitate solus Romanus pontifex illi succedit.