Summa de Ecclesia

DEMONSTRATO quod potestas sive pontificatus papalis a solo Deo sit institutus, facile est intelligere quod a nullo puro homine nec a toto mundo possit restringi aut ampliari, sed a solo Deo. Primo ad illum enim pertinet potestatem aliquam restringere, aut ampliare ad quem pertinet eam instituere: cum ad instituentes potestatem aliquam pertineat determinare potestatem, quanta et qualis sit. Sed potestas papalis, ut superius plene ostendimus a solo Deo est instituta, et habetur in cap. quamvis distinct. 21. Ergo per nullam aliam potestatem a divina potest restringi, aut ampliari. Secundo, potestas papalis est superior omni alia potestate ecclesiastica. ergo a nulla alia potestate ecclesiastica potest restringi aut ampliari: consequentia est bona, ut enim habetur in cap. inferior, distinct. vigesima prima. Inferior sedes potiorem absolvere; aut ligare non potest. antecedens est notum ex superioribus, immo est articulus iam fidei diffinitus in concilio Constantiensi, quod potestas papae sit suprema potestas in ecclesia. Tertio sic, nullus potest mutationem facere restringendo, sive diminuendo, sive destruendo in potestate super quam fundata est universalis ecclesia nisi solus Christus qui eam fundavit, alias non esset vera illa Christi promissio, quod adversus eam portae inferi non praevalerent. Sed potestas papalis est huiusmodi, ergo nullus hominum potest nec etiam totus mundus potestatem papalem tollere restringere aut diminuere: consequentia est bona: maior patet. Minor probatur per illud Math. 16. Super hanc petram aedificabo ecclesiam meam, quod ut in capite decimoseptimo superius ostendimus, non solum per sanctos patres refertur dictum esse ratione confessionis fidei Petri, sed ratione potestatis sibi datae. Unde sanctus Thomas in fine 2. sententiarum dicit, quod potestas papae fundamentum quoddam est ecclesiae. Unde etiam Origen. dicit super illud Matth. 16. Quodcumque etc. Vide quantam potestatem habet petra super quam fundatur ecclesia, ut etiam eius iudicia maneant firma quasi Deo iudicante per ipsam. Item beatus Anacletus in quodam decreto suo ait. Apostoli statuerunt iussione Salvatoris, ut maiores et difficiliores quaestiones semper ad sedem referantur apostolicam super quam Christus universam construxit ecclesiam dicente domino ad principem apostolorum. Tu es Petrus, etc. Et Vigilius papa scribens dilectissimo fratri Eleutherio dicit. Nulli vel tenuiter scienti, vel pleniter sapienti dubium est quod ecclesia Romana fundamentum sit et forma ecclesiarum a qua omnis ecclesia principium sumpsisse nemo recte credentium ignorat. Quarto sic. Non licet sine periculo haeresis detrahere privilegio apostolicae sedis dato sibi a Christo. Sed diminuere, aut restringere potestatem apostolicae sedis est detrahere privilegiis iuris honori et dignitati datis apostolicae sedi a Christo, ergo hoc nulli licet. consequentia est bona, maior patet ex cap. omnes distinct. 22. ubi dicitur sic. Qui autem Romanae ecclesiae privilegium ab ipso summo omnium ecclesiarum capite conatur auferre, hic proculdubio in haeresim labitur. Minor vero patet: quoniam praecipuum privilegium a Christo apostolicae sedi datum est ipsa plenitudo potestatis et eius potissima dignitas. Dicit enim Leo papa in epistola ad Martionem Imperatorem. Magnus honor est unicuique dignitas sua. Quo circa Nicolaus papa in epistola quadam ad Michaelem Imperatorem ita ait. Privilegia apostolicae sedis nullatenus possunt minui, nullatenus infringi, nullatenus commutari: quoniam fundamentum quod Deus posuit, humanus non valet amovere conatus, et quod dominus statuit firmum validumque consistit, illeque potissimum peccat qui Dei ordinationi resistere tentat. Privilegia inquam huius sedis perpetua sunt divinitus radicata atque plantata, impingi possunt, transferri non possunt, trahi possunt, evelli non possunt, haec ille. Non potest autem dici quod haec apostolicae sedis privilegia aliqua praesulum indignitas minuere posset attestante eodem beatissimo Leone qui ait. Nonnunquam diversa sunt merita praesulum, iura tamen permanent sedium quibus possunt aemuli perturbationem aliquam inferre, non tamen possunt minuere dignitatem. Non est autem hic praetereundum quod ait Grego. 9. contra praesumptionem Michaelis Constantinopolitani. Quisquis Romanae ecclesiae auctoritatem vel privilegia evacuare, vel diminuere nititur, non hic unius ecclesiae, sed totius Christianitatis subversionem, et interitum machinatur. Cuius compassionem, vel sustentatione ulterius respirabunt filiae a quovis oppressae, unica illa suffocata matre ad cuius refugium appellabunt, ad quam refugium habebunt. ipsa enim Athanasium, ipsa omnes catholicos suscipit fovet defendit et propriis sedibus pulsos restituit. haec ille. Quinto potestatem cuiuscumque Vicarii nemo potest restringere, aut ampliare nisi principalis cuius est Vicarius. Sed papa est Vicarius Iesu Christi eius vices gerens in terris, ergo huiusmodi Vicarii potestatem nemo nisi Christus cuius Vicarius est potest restringere diminuere mutare aut etiam ampliare. consequentia est bona, et praemissae patent. Sed si quis adversariorum vellet dicere ad ista, sicut multos sequentes doctrinam, cuiusdam Iarson audivimus dicere re cum Basileae essemus, quod etsi potestas papae per nullos homines tolli possit aut diminui, possent tamen patres in concilio congregati executionem potestatis illius impedire aut restringere aut sic regulare ut non valeat exire in actum, nisi ut ei per concilium generale fuerit dictatum. Taliter respondens iudici nostro male respondetur, immo videtur insipienter loqui, cum videatur aut oppositionem in obiecto aut vocis ignorantiam implicare. Quod sic patet. Est enim iurisdictio ut alias in 1. lib. diximus potestas ius dicendi sive iudicandi, et exequendi, similiter plena, et totalis iurisdictio est tota plena et perfecta potestas iudicandi, et iudicatum exequendi, alias non est plena et perfecta. Unde dicere quod aliquis habeat iurisdictionem, ita tamen quod non possit iudicare, et exequi etiam si vellet, est dicere quod habeat potestatem iudicandi, et non possit iudicare, quod est habere potestatem, et non habere. Similiter habere totam plenam, et perfectam potestatem iurisdictionis, et non habere totum plenum et perfectum exercitium ita quod non esset validum omne quod iuxta potestatem sibi datam facere vellet, est dicere habere plenam potestatem, et perfectam iudicandi vel alia faciendi, et tamen non posse illa facere nec perfecte nec totaliter, quod est habere plenam, et non plenam, quod est manifeste contradictio. Praeterea quod praefata responsio nullius sit roboris, et valoris patet, quia sicut tollere potestatem aliquam non potest nisi potestas superior, ita nec restringere aut impedire de iure exercitium illius potest nisi superior potestas. Cum ergo fide tenendum sit et ut diximus, quod potestas papae sit suprema in ecclesia, nulli dubium quod sicut nulla quorumcunque potestas ecclesiastica potest tollere potestatem papae, ita non possit impedire aut restringere exercitium eius. Sed de his in 3. lib. ubi de conciliis universalibus, et eorum auctoritate agendum est plenius domino adiuvante dicemus.

¹

²

³

⁴

⁵