Summa de Ecclesia

¹

ADVERSARII veritatis multa et varia obiiciunt contra conclusionem iam dictam et reperiuntur in quadruplici differentia. Quidam enim nituntur probare quod pontificatus papalis dependeat ab apostolis. Quidam quod a conciliis. Quidam quod ab Imperatore Constantino. Quidam autem quod a Cardinalibus. Quidam alii dicunt, quod licet potestas papalis absolute considerata originaliter et immediate sit a Deo, nihilominus quod papa exercitium et usum talis potestatis susceperit ab ecclesia.

²

Primi arguunt sic. Nihil quod pendet ex pura electione et voluntate ac ordinatione apostolorum videtur a Christo immediate emanare, patet hoc. Sed quod beatus Petrus habuerit primatum super apostolos alios et per consequens super omnes fideles fuit ex voluntate et ordinatione apostolorum. Ergo videtur quod papalis principatus non sit immediate a Christo derivatus, consequentia est bona, minor probatur per illud beati Anacleti papae in c. in novo dist. 21. ubi de beato Petro loquens ita ait. Ceteri vero apostoli cum eo pari consortio honorem et potestatem acceperunt, ipsumque principem esse voluerunt. Item idem colligitur ex c. dudum 3. q. 6. Ergo videtur quod voluntate et ordinatione apostolorum beatus Petrus habuerit principatum.

³

Secundo sic ad idem. Romanus pontifex dicitur Vicarius beati Petri ut in c. ego Ludovicus distin. 63. ergo videtur quod non a Christo immediate, sed a beato Petro potestatem acceperit.

⁴

Tertio ad idem quod ecclesia Romana non habuerit a Christo immediate primatum probatur. Quia si sic sequeretur quod papa non posset sedem suam transferre de Roma et alibi constituere, quia servus non potest tollere legem aut dispositionem domini sui. et tamen consequens videtur falsum: quoniam in his quae sunt iurisdictionis non minus potest nunc papa quam beatus Petrus inquantum papa. Sed ille potuit de Antiochia transferre in Romam, ergo etiam nunc papa posset transferre in alium locum. Secundi arguunt sic. Nihil quod ex ordinatione sacerdotum ecclesiae institutum est in ecclesia dicendum est a Christo immediate institutum: patet ex terminis. Quia idem secundum idem non potest habere duas immediatas causas. Sed distinctio superioritatis et inferioritatis inter sacerdotes ecclesiae videtur ex ordinatione ipsorum sacerdotum ortum habuisse. Ergo superioritas pontificalis dignitatis super omnes alios ecclesiae praelatos non videtur esse a Christo immediate: consequentia est bona, minor probatur auctoritate beati Hieronymi, qui super epistolam ad Tytum, ut habetur in ca. olim dist. 95. dicit sic. Olim idem presbyter qui et episcopus, et antequam diaboli instinctu studia in religione fierent, id est dissensiones, et diceretur in populis: Ego sum Pauli, ego sum Apollo, ego autem Cephae communi presbyterorum concilio ecclesiae gubernabatur. Postquam autem unusquisque eorum quos baptizaverat suos esse putabat non Christi in toto terrarum orbe decretum est, ut unus de presbyteris supponeretur et scismatum semina tolerentur. Et Paulo post. Sicut ergo presbyteri sciunt se ex ecclesiae consuetudine ei qui sibi praepositus fuerit esse subiectos, ita episcopi noverint se magis consuetudine quam dispensationis dominicae veritate presbyteris esse maiores et in communi debere regere ecclesiam. Ex quibus verbis manifeste videtur haberi quod ex institutione domini inter episcopos et presbyteros nulla est distinctio. Unde olim quilibet episcopus erat presbyter et quilibet presbyter episcopus, et ita ut videtur tota distinctio inter papam, et Patriarchas, archiepiscopos, et episcopos, et inter episcopos et presbyteros solummodo est ex ordinatione humana et non ex ordinatione Christi. Superioritas ergo pontificatus papalis non a Christo videtur esse immediate, sed a conciliis universalibus in quibus sacerdotes conveniunt. Ceterum secundo pro hac parte videtur facere c. concilia dist. 17. ubi ita dicitur. Scientes quia eius scilicet Simachi sedi primum Petri apostoli meritum, deinde secuta iussione domini conciliorum venerandorum auctoritas singularem in ecclesiis tradidit potestatem.

⁵

Tertii arguunt sic. Papa quod sit caput omnium ecclesiarum habeatque primatum in spiritualibus in universo orbe terrarum habet ex dono et institutione Constantini Imperatoris, ergo videtur quod papa principatum suum non habeat immediate a Christo. est bona. Antecedens probatur ex illo quod habetur in c. Constantinus distinct. 96. et accipitur ex gestis beati Sylvestri ubi sic dicitur. Constantinus Imperator quarta die sui baptismatis privilegium Romanae ecclesiae pontifici contulit ut in toto orbe Romanum pontifices vel sacerdotes ita habeant caput sicut iudices regem. Et infra. Itaque decernentes sancimus ut principatum teneat tam super quattuor sedes Alexandrinam Antiochenam Hierosolymitanam Constantinopolitanam quam etiam super omnes in universo orbe terrarum Dei ecclesias et pontifices qui pro tempore ipsius sacrosanctae Romanae ecclesiae steterit excelsior et princeps cunctis sacerdotibus et totius mundi existat, haec ibi. Ex quibus verbis manifeste datur intelligi quod tam Romanus pontifex quam Romana ecclesia immediate a Constantino super alias ecclesias primatum habuerit et non a Christo. Quarti arguunt sic. Collegium dominorum Cardinalium videtur dare electo papatum eligendo ipsum ad talem statum, ergo et auctoritatem papalem et per consequens non habet immediate a Deo. Consequentia videtur nota, quia quicquid est causa causae, est causa causati. Sed domini Cardinales eligentes talem, vel talem sunt causa quod sit papa. Ergo et causa potestatis et dignitatis illius. Secundo sic. Non solum ecclesia sed etiam Cardinales ante electionem in multis restringunt futuri pontificis exercitium. Ergo videtur quod papalis auctoritas quod ad exercitium non dependeat immediate a Christo. Tertio sic. Canonica electio non tribuit immediate papae omnem potestatis exercitium nisi concomitetur unctio et coronatio, ut patet ex practica ecclesiae. ergo etc. ⁶

Quarto, si sic esset quod papatus immediate esset a Deo non posset ecclesia dare ordinem suae electionis, mandando quod quicunque se pro summo pontifice gereret nisi a duabus partibus electus esset excommunicatus, ut extra de elect. capi. licet. Sed ecclesia dedit ordinem ergo etc. Quinto: si sic esset tunc ecclesia non posset restringere potestatem papae, sicut in collatione beneficiorum, et huiusmodi. Sed hoc videtur falsum, ergo etc. Sexto: si sic esset, sicut dictum est sequeretur quod papa non posset renunciare papatui, quod est contra determinationem ecclesiae, extra de renunc. c. 1. lib. 6. nec deponi quod est contra cap. si papa, dist. 40. ergo videtur quod papalis auctoritas non dependeat immediate a Christo.

⁷

⁸

⁹

¹⁰

¹¹