Summa de Ecclesia

ILLEUSTRATA praefatae conclusionis veritate duabus viis, iam tertia via quae sumitur ex inconvenientibus quae ex opposito modo dicendi sequuntur restat declaranda. Primo sic. Nullus potest licite immutare illud quod est ex institutione vel ordinatione Christi, sed si potestates inferiores essent immediate a Christo, sequeretur quod Papa non posset circa eas facere mutationes quas facit dividendo episcopatus, et ampliando territoria, et restringendo casus vel extendendo. Ipse enim erigit sive de novo ordinat ecclesias cathedrales, 16. q. 1. Felix et ca. Praecipimus. Ite ipse subiicit unam ecclesiam cathedralem alteri, extra de off. dele. quod translationem. Item unit duos episcopatus in unum, et unum dividit in duos, 16. q. 1. et temporis. Item mutat sedes episcopales de uno loco ad alium, extra de transla. praela. cap. 1. et ita sedes apostolica hoc faciendo, sicut frequenter facit de facto, erraret in his quae sunt iuris divini extendendo potestatem ultra mensuram debitam, quod est inconveniens. In apostolica enim sede, ut habetur in c. In sede 24. q. 1. semper immaculata permansit religio Christiana.

Secundo sic. Nullus potest licite augere vel diminuere ea quae sunt iuris divini nisi ipse institutor: sed si potestates inferiorum praelatorum essent immediate a Christo iure divino, sequeretur quod papa non posset curam parochialem aut abbatialem augere in episcopalem sedem: hoc est inconveniens, et contra usum ecclesiae Romanae, quae de novo saepe erigit ecclesias cathedrales, 16. q. 1. Felix ergo etc.

Tertio sic. Si potestas iurisdictionis inferiorum praelatorum est immediate a Christo et nullo modo collatiue a papa, falsum diceret papa cum de ecclesiis providens ait. Providemus ecclesiae tali de tali persona, et praeficimus eum in patrem et pastorem ac episcopum eiusdem ecclesiae, committentes ei administrationem in temporalibus et spiritualibus in nomine patris etc. Sed quod erret apostolica sedes in his est inconvenientissimum dicere, ergo et illud ex quo sequitur.

Quarto simili modo arguitur ex communi modo loquendi quo utuntur tam summi pontifices quam episcopi in institutione alicuius curati in aliqua parochia, dicunt enim. Ego confero tibi curam talis parochiae: cura autem nihil aliud est nisi potestas ipsa spiritualis iurisdictionis, sed si potestas iurisdictionis esset immediate a Christo falsum dicerent omnes ecclesiae praelati sic loquentes, sed hoc est inconvenientissimum asserere, ergo illud ex quo sequitur.

Quinto sic. Si potestas iurisdictionis inferiorum quorumcunque praelatorum esset immediate a Christo sicut est potestas ordinis, tunc papa non posset solo verbo conferre vel auferre potestatem ordinis ab aliquo inferiori praelato per quamcunque depositionem aut degradationem, quia non potest tollere quod non dedit. Item non posset papa solo verbo dare vel auferre potestatem iurisdictionis cuicumque inferiori praelato nec ipsum deponere vel degradare, quod est inconvenientissimum, cum sit negare tam plenitudinem potestatis apostolicae sedis quam iura communia. Nec valet si dicatur quod non sit simile de potestate ordinis et iurisdictionis, quia super potestatem ordinis non habet papa plenitudinem potestatis, habet autem super potestatem iurisdictionis, et ideo potest hanc tollere et non primam. Istud non valet, quia si potestas inferiorum praelatorum est a Deo immediate sicut potestas papae, papa non habet super illam plenitudinem potestatis, immo nihil habet potestatis super illam cum sit immediate a Deo, et per consequens sicut nec unam tollere potest ita nec aliam. Servus enim nec tollere nec mutare potest legem domini sui, iuxta cap. Sunt quidam 25. quaest. 1. Sed hoc est aperte falsum et inconveniens, ergo et illud ex quo sequitur.

Sexto sic. Si potestas inferiorum praelatorum esset immediate a Christo sicut potestas papae, sequeretur quod inferiores praelati ecclesiae non indigerent ab homine confirmari, nec curati per patronos praesentati, indigerent institutione episcopi, nec oporteret quod ab alio eis cura committeretur, sicut nec papa indiget qui electus canonice a solo Christo confirmatur et instituitur: sed hoc est inconvenientissimum, cum sit ecclesiasticum ordinem perturbare: quia curati ab episcopis instituuntur qui ecclesias eis committunt et curam animarum, unde mirum est dicere quod ille cui ab aliquo cura animarum committitur non habeat illam curam immediate ab illo. Episcopus etiam ab archiepiscopo et ille a papa confirmatur, et qui confirmat, ius dat et confirmatus a confirmante habet illam potestatem quam acquirit per ipsam confirmationem. Et sic patet quod cum archiepiscopus sive patriarcha recipiat a papa suam immediate potestatem et ab illo episcopus et ab episcopo curatus, quod omnis potestas ecclesiasticae iurisdictionis derivatur a papa mediate vel immediate.

Septimo ad idem sic. Si ita esset potestas iurisdictionis inferiorum praelatorum immediate a Christo, tunc papa non posset ea quae ad inferiorum praelatorum iurisdictionem pertinent ad se advocare vel aliis committere ad iudicandum: sed hoc est falsum et inconveniens et contra plenitudinem potestatis papalis. Est enim iudex universalis ecclesiae, et habet potestatem de omnibus iudicare: ergo inconvenientissimum est illud ex quo sequitur.

Octavo sic. Si potestas iurisdictionis inferiorum praelatorum in utroque foro esset immediate a Deo et non a papa, cum potestas divina non possit impediri ab homine, sicut nec potestas naturae: sicut potestas papae non potest facere quin ignis comburat stuppam si eam habet proximatam, ita papa non poterit facere per quamcunque excommunicationem quin episcopus possit excommunicare, et curatus a peccatis absolvere. Consequens est falsum et inconveniens, ergo et antecedens. Consequentia videtur esse bona, et tamen falsitas consequentis patet, quia excommunicatus non habet usum clavium nec etiam executionem in aliquo foro. Unde sententia ab eo lata non tenet ipso iure, de sen. et re iudi. cap. Ad probandam. Si vero dicatur quod papa potest excommunicato populum subtrahere, et ideo non valet sententia lata in non subditum, licet iurisdictio sit de iure divino, sicut potest de facto subtrahere materiam eucharistiae sacerdoti, tunc non poterit celebrare, non est simile, quia cum potestas iurisdictionis et praelationis non sit aliud quam relatio ad subditos, et relativa posita se ponunt: et perempta se perimunt, ut si est pater est filius, et si est pater iure divino habet et filium iure divino: si praelati et episcopi habent potestatem praelationis et curam animarum de iure divino, per consequens habent subditos de iure divino, nisi eis subtrahatur de facto sicut panis potest subtrahi sacerdoti volenti conficere, et tunc non poterit conficere, non quia panis desinit esse materia consecrationis, sed quia desinit esse materia praesens, et consecratio requirit materiam debitam et praesentem, sed subtrahens non potest facere quin panis de iure sit materia sacramenti, et quin praesens de iure possit confici. Ita absolutioni sacramentali quae requirit praesentem potest materia de facto subtrahi et sic absolutio impediri, sed si de facto non subtrahatur non potest de iure subtrahi si subiectio est de iure divino et per consequens non poterit papa impedire episcopum et curatum quin vere absolvat sibi praesentialiter confitentem sicut nec quin consecret panem praesentem, sed excommunicatio et absolutio non requirunt materiam praesentem in prospectu sed solum in districtu: quia extra territorium ius dicenti impune non paretur. Unde si episcopus et curatus habent populum subditum in foro exteriori de iure divino, si de facto expellantur de parochia et diocesi per nullam excommunicationem desinunt esse materia sua quin possint ab eis absolui et ligari, quia ius divinum per hominem non potest solvi. Si dicatur quod absolutio poenitentialis facta ab excommunicato non valet quia scienter ei confitendo poenitens novum peccatum committit, ideo non est absolutionis capax, non valet, quia possibile est quod ei confitens nescit curatum excommunicatum, et sic non ponit obicem. Item in foro exteriori cessat instantia in quo indistinctae non tenet absolutio facta ab excommunicato. Nono sic. Si inferiores praelati haberent immediate a Christo et non a papa potestatem iurisdictionis, tunc papa non posset iudices dare nec legatos mittere ad diocesim episcoporum etiam propter eorum negligentiam, et defectum, nec episcopi confessores et praedicatores per diocesim, consequens est falsum et absurdum, ergo et antecedens. Consequentia patet per simile, quia papa non mittit inquisitores per terram regum et principum ad puniendum et corrigendum, quia non habent ab eo suas iurisdictiones et iustitias. Ergo similiter si episcopi non habent iurisdictionem suam ab eo non potest eis mittere legatos nec pari ratione episcopus praedicatores nec confessores per parochias, falsitas autem consequentis apparet de off. lega. per totum de off. ordi. c. Inter cetera, ubi episcopi mittunt per diocesim praedicatores et confessores.