Summa de Ecclesia

CONTRA praefatum adversariorum errorem negantium beatum Petrum caput fuisse sanctae ecclesiae catholicae universalis procedemus hoc ordine. Imprimis confutabimus illum aliquibus rationibus. Secundo commemorabimus aliqua sanctorum patrum testimonia. Tertio ostendemus responsa quae dantur per adversarios ad dicta praefata sanctorum patrum nulla esse. Quarto in c. sequenti respondebitur rationibus dictorum adversariorum.

¹

Imprimis praefati erroris stultitia in hoc quod dicit quod beatus Petrus fuit caput singularum ecclesiarum et omnium fidelium, sed non universalis ecclesiae ostenditur ex multis.

²

Primo quidem quia adversarii dicendo Petrum esse caput unum et non assignando illi unum corpus cuius sit caput, sed plura corpora, quia singulos fideles sive singulas particulares ecclesias: videntur facere ecclesiam monstruosam quod est inconvenientissimum. Secundo quia dicendo quod Petrus fuerit caput singularum ecclesiarum particularium, et non universalis ecclesiae videntur implicare contradictionem, cum ecclesia universalis non sit aliud quam universae ecclesiae catholicae in una fide Christi unitae. Unde in ca. Quamvis distin. 21. Papa Pelagius dicit quod universae per orbem catholicae ecclesiae unus thalamus Christi sunt. Tertio quia cum universalis ecclesia sit unum corpus, ut inquit apostolus, et corpus unum habere debeat immediatum caput homogeneum id est eiusdem naturae, et eiusdem status et conditionis, ut scilicet sit visibile et conversabile cum corpore cuius sit caput: adversarii negando beatum Petrum post Christi corporalem absentiam ab ecclesia fuisse caput universalis ecclesiae necessario videntur confiteri corpus universalis ecclesiae esse acephalum, quia sine capite visibili et conversante cum ea quod est haereticum. Unde Marsilius de Padua dicens Christum nullum caput dimisisse ecclesiae, condemnatus est per sedem apostolicam, ut patet in extravaganti Ioan. 22. quae incipit. Licet iuxta doctrinam apostoli. Item in concilio Constantien. per papam Martinum condemnatus est Ioannes Hus asserens quod non erat scintilla apparentiae quod oporteat esse unum caput in spiritualibus regens ecclesiam quod semper conversetur cum ea.

Quarto sic. Unitas ecclesiae prout natione evangelii in ordine ad Christum quemadmodum Graeci, Armeni, et plures alii haeretici et scismatici volunt: sed etiam in ordine ad unum Christi vicarium, scilicet summum pontificem ad quem universum corpus ligari ac uniri necesse est, ut glo. Math. 16. ita dicit. Ideo specialiter potestatem ligandi solucendique Petro Christus concessit, ut ad unitatem nos invitaret, ret principalem vicarium ad quem diversa membra ecclesiae recurrerent si forte inter se dissentirent, quod si diversa capita essent in ecclesia unitatis vincula rumperentur. Haec gl. Et beatus August. super psalm. 46. exponens illud. Deus deorum locutus est et vocavit terram, de Christo loquens dicit sic. Deinde quadragesimo, scilicet ascensionis die commendans sancto Petro ecclesiam id est vocatam terram a solis ortu usque ad occasum, ne haberent excusationem qui volunt in scismate deperire.

Quinto contra hunc errorem est verbum manifeste Christi dicentis Petre tu vocaberis Cephas. Cephas enim ut parum ante dictum est Graece caput sonat. Quod autem hoc loco totius ecclesiae caput Petrus describeretur futurus, testatur venerabilis Beda in glo. ita dicens. Intuitus autem Petrum Christus vidit cordis simplicitatem, animi sublimitatem: cuius merito cunctae effet praeferendus ecclesiae. Haec Beda.

³

Sexto contra hunc errorem est illud quod a domino Petro dictum legitur. Super plebem meam principem te constitui, non dicit plebes particulares, sed plebem ipsam, scilicet universalem ecclesiam, quae est plebs Dei.

⁴

Septimo contra hunc errorem esse videtur quod beatus Petrus constitutus sit pastor universalis ecclesiae Ioan. ulti. Pasce oves meas. Si ergo pastor totius ecclesiae, ergo et caput. Quod autem quidam adversarii veritatis dicebant Basileae nobis audientibus, et in scriptis suis damnatissimis reliquerunt quod beatus Petrus non fuerit constitutus pastor ecclesiae, quia Christus non dixit pasce ecclesiam meam sed pasce oves meas, est stulte dictum. Tum primo dominicus, quoniam cum ecclesia universalis nihil aliud sit nisi ipse grex dominicus sive ovile Christi: sicut beatus Petrus dictus est pastor gregis dominici ita et universalis ecclesiae. Tum secundo: quia oratio ipsa ecclesiae quae per totum orbem terrarum in ecclesia pronunciatur est in contrarium unde in ea sic dicitur. Deus omnium fidelium pastor et rector famulum tuum N. quem pastorem tuum ecclesiae praeesse voluisti, etc. Tum tertio, quia in contrarium est beatus Greg. in homelia dominicae resurrectionis, et habetur in c. Considerandum dist. 1. qui ita dicit. Considerandum nobis est cur omnipotens Deus eum cunctae ecclesiae praeferre disposuerat ad ancillae voce pertimescere se ipsum negare permisit, quod nimirum magnae actum pietatis dispensatione cognoscimus: ut is qui futurus erat pastor ecclesiae in sua culpa disceret qualiter aliis misereri debuisset, haec ille. Ad idem sunt verba beati Aug. inducta supra in c. 20. Patet ergo manifeste quod graviter errant qui beatum Petrum fuisse et eius successorem Romanum pontificem negant esse caput universalis ecclesiae.

⁵

Secundo ubi ad reprobationem praefati erroris commemoranda erant sanctorum patrum testimonia sufficiat quod in capitulis proxime superioribus habentur ad hoc testimonia Chrysostomi, Hieronymi, Augustini, Anacleti, Marcelli, et Gregorii, quorum patrum sanctorum sententiis synodus Constantiensis illustrata condemnavit praefatum errorem inter errores Ioannis Hus, quod Petrus non fuerit caput ecclesiae sanctae catholicae, et ratio. Catholicum idem est quod universale: catholicos enim Graece commune sive universale dicitur.

⁶

Tertio videndum est quomodo responsio adversariorum quam sanctorum dicta dant nullius sit roboris ac virtutis. Pro quo sciendum quod ad omnes auctoritates dicentes Petrum fuisse vel Romanum pontificem esse caput universalis ecclesiae respondent sub hac distinctione, dicunt signum illud universale accipiendum esse distributive, ut scilicet distribuat pro singulis ecclesiae membris, non autem collective pro ipsa universali ecclesia. Sed quod ista responsio sit vana et quodammodo stulta et errorem sapiat licet ex supradictis quisque sapiens manifeste intelligat: nihilominus sic ostendimus. Vana quidem praefata responsio est quia licet signum universale cum cadit supra nomen commune non collectivum possit fieri ista distinctione. Verbi gratia: distinguitur apud logicos ista. Omnes apostoli Christi sunt duodecim, quia collective est vera, distributive sumpto signo universali est falsa, et econverso illa. Sortes est fortior omnibus hominibus, quia distributive potest esse vera, collective est falsa: tamen quando signum universale cadit super nomen collectivum cuiusmodi est ecclesia, plebs, populus, familia, grex, collegium, concilium, synodus et huiusmodi, non videtur habere locum ista distinctio, quia contra naturam nominis collectivi est quod teneatur distributive et non collective. Praeterea falsitas praefatae distinctionis ostenditur ex professione patrum calcedonen. concilii, qui ut in gestis eiusdem concilii colligitur scribentes Leoni papae profitentur in concilio per suos missos quod eis ut caput praeerat, ubi bene patet quod isti patres sancti calcedonen. concilii sublimius sentiebant de auctoritate Romani pontificis quam novelli magistri basilien. sentiant: quia in tantam stultitiam devenerunt, ut Romanum pontificem non caput concilii cognoscerent, sed tantum membrum partiale licet principale. Secundo quod papa dicatur caput singulorum membrorum corporis ecclesiae et non ipsius corporis quod ex ipsorum membrorum resultat multitudine, videtur nobis stultum, sicut quod episcopus sit caput fidelium dioecesis suae et non ipsius dioecesis: rex sit caput omnium regnicolarum et non regni. Tertio videtur erronea quoniam contra evangelium et sanctorum patrum doctrinam est, et quia expresse damnata est ut diximus in concilio Constantien. inter articulos Ioannis Hus.