Summa de Ecclesia

BEATISSIMUS Augustinus de hac mira et excellenti dignitate corporis mystici cum capite suo Christo loquens, multiplicatis vicibus legitur usus fuisse hac propositione, quod corpus ecclesiae cum capite Christo unus et idem sit Christus: quare quomodo hoc accipiendum sit tangamus. Dicit enim idem beatus Aug. super serm. Ioan. 27. Unitas nos compaginat, et tanta ei unitate coniunguntur ut ipse et nos simus unus integer Christus. Item hanc propositionem aperte Apostolus ponit i. ad Corin. 12. ubi sic dicit. Sicut enim corpus unum est et membra habet multa: omnia autem membra corporis cum sint multa unum corpus sunt ita et Christus, ubi dicit glo. Omnes fideles sunt Christus ut non dicam corpus Christi, quia ipsi Christus tam minores quam maiores sunt, caput et corpus dicitur Christus propter ineffabilem unitatem capitis, et membrorum. Haec glo. Item Aug. tractans hoc verbum super psal. 142. dicit. Non ait Apostolus ita et Christi, sed corpus unum est membra multa ita et Christus: totum ergo Christus, et quia totum Christus, ideo caput de caelo. Saule inquit, Saule quid me persequeris? tenete hoc et fixum commendate omni memoriae tanquam filii ecclesiasticae eruditionis, et fidei charitate ut agnoscatis Christum caput, et corpus, eundemque Christum verbum Dei unigenitum aequalem patri, et inde videatur per quantam gratiam pertingatis ad Deum, ut ipse voluerit esse nobiscum unus qui est cum patre unus, non inquit et seminibus tanquam in multis sed tanquam in uno et semini tuo quod est Christus. Nempe semen Abrahae Christus, nec contradici potest apostolicis apertissimis verbis, et semini tuo quod est Christus. Item idem Aug. super eodem psal. ita ad propositum loquitur. Christum enim induti Christus sumus cum capite nostro, quia utique semen Abrahae sumus, haec ille. Et idem Aug. de verbis domini Homelia 59. tractans illud Ioan. 3. Nemo ascendit in caelum sic dicit. Quomodo ille solus, an ideo solus, quia Christus unus est cum membris omnibus suis tanquam caput cum corpore suo. Quid est. Nemo ascendit nisi qui descendit nisi quia nemo ascendit nisi unus cum eo factus, et tanquam membrum compactus in eius corpore qui descendit. Et infra. Hoc ergo totum, id est caput, et corpus unus est Christus. Et infra. Quemadmodum nobis cum, id est cum corpore suo, unus est Christus. Sic iniquus hostis cum omnibus impiis quibus caput est, quasi cum quodam corpore suo unus est diabolus, haec Aug. Et similia in multis aliis locis commemorat quae brevitatis causa praeterimus. Pro intelligentia autem huius propositionis tam saepe repetitae ab Aug. iuxta nostram ingenii parvitatem, saluo semper meliori iudicio, duximus considerandum quod hoc nomen Christus, commune nomen est, nulli autem proprium. Unde Aug. super Cano. Ioan. sic dicit. Iesus proprium nomen est Salvatoris, quo modo Moyses proprio nomine appellatus est, quo modo Helyas. Christus vero vero nomen sacramenti quomodo sacerdos. Item Isido. 7. Ethim. ca. 2. dicit. Christus a Chrismate est appellatus, et consequenter. Non est autem Salvatoris proprium nomen Christus sed communis nuncupatio potestatis dum enim dicitur Christus commune dignitatis nomen est, dum dicitur Christus Iesus proprium est vocabulum Salvatoris. Secundo notandum venit id quod dicit beatus Aug. in sermone quodam contra Arrianos quod Christus quantum advertere possumus per paginas sanctas tribus modis nominatur. Primus modus est secundum divinitatem, patri aequalem, et coeternam ante assumptionem carnis, ad quod pertinet illud Ioan. i. In principio erat verbum etc. Alter modus est cum assumpta carne, nam idem Deus qui homo et idem homo qui Deus secundum quandam suae excellentiae proprietatem qua non ceteris coaequalis hominibus mediator, et caput ecclesiae legitur esse et intelligitur quomodo eum praedicat eadem scriptura cum inquit, Verbum caro factum est etc. Tertius modus est, quodammodo totus Christus in plenitudine ecclesiae, id est caput et corpus secundum plenitudinem perfecti cuiusdam viri, in quo viro singuli membra sumus, quod credentibus praedicatur, et prudentibus cognoscibile offertur, loquitur apud Esaiam ubi ait. Velut sponso alligauit mitram mihi, et velut sponsam ornavit me ornamento. Eundem dicit sponsum secundum caput, et sponsam secundum corpus, duo videntur et unus est, haec Aug. Quem doctores antiqui sequentes distinguunt hoc nomen Christus dupliciter dicentes, ut verbis utar domini Altisiodo. in tractatu de Christo capite in summa super illud apostoli i. ad Corin. 12. Vos estis membra de membro, quod quandoque dicitur filius beatae virginis, quandoque autem dicitur Christus integer, scilicet caput cum membris, de quo ipse Aug. de verbis domini Homel. 49. ita dicit. Cum ergo ille sit caput et sit corpus eius ecclesia totus Christus caput et corpus est. Similiter tam Albertus magnus quam sanctus Tho. in 4. Sententiarum circa di. 13. distinguunt de corpore mystico, quia quandoque dicitur membra tantum, quandoque membra cum capite ipso. Et circa di. 49. sanctus Tho. eandem distinctionem facit de ecclesia, dicit quod nomen ecclesiae dupliciter accipitur: quandoque enim nominat tantummodo corpus quod Christo coniungitur sicut capiti, quandoque nominat membra et caput coniuncta. Quibus notatis plana videtur intelligentia huiusmodi quod dicitur quod Christus et corpus eius quod est ecclesia sunt unus Christus, quoniam cum Christus unctus interpretatur. Chrisma enim graece unctio latine dicitur, et Christus caput et corpus eius quod est ecclesia iuxta supra assignatam intelligentiam in superioribus proximis capitulis sunt unus homo, una persona, unum corpus mysticum, in quo sicut unus spiritus, scilicet sanctus intelligitur esse, ita una intelligitur unctio a capite in totum corpus defluere secundum illud psal. Sicut unguentum in capite quod descendit in barbam, barbam Aaron quod descendit in oram vestimenti eius sicut ros Hermon qui descendit in montem Syon. Patet apertissime intelligentia praefatae propositionis quod Christus caput, et ecclesia corpus eius sunt unus Christus, id est sunt una persona mystica, una unitate spiritus sancti uncta sive praefusa. Unde August. super illud psal. 131. Sicut unguentum in capite, etc. dicit sic. In capite ipsius unguentum, qua totus Christus, cum ecclesia, sed a capite venit unguentum, et glo. super psal. 103. tractans illud. Ut exhilaret faciem eius in oleo dicit sic. dicit hic gratiam, quae excellentius fuit in Christo, quia excellenter unctus est. Unde et dicitur Christus, id est unctus. Ecce Christus totus unctus in se et in membris a quo ceteri accipiunt, haec glo. Ex quibus omnibus faciliter videri potest intelligentia illius propositionis quam tam frequenter beatus Aug. in libris suis commemorat, videlicet quod omnes fideles cum Christo capite sint unus Christus. Cum enim teste Damasc. numerus sit numerus, id est diuisionis, plane in eo in quo inter aliqua non est divisio, non potest numerus poni. Cumque omnes fideles cum Christo una persona sint mystica uno numero spiritu, scilicet spiritu sancto vivificata, et uno chrismate uncta, patet quod ipsi fideles cum Christo unus sint Christus, unde Aug. super psal. 127. apertissime hoc confirmat dicens. Multi enim Christiani, et unus Christus, ipsi enim Christiani cum capite suo quod ascendit in caelum unus est Christus, non ille unus et nos multi, sed et nos multi in illo unum unus ergo homo Christus caput et corpus, haec Aug.

¹