Summa de Ecclesia

¹ ULTIMO iam de septima suppositione adversariorum in qua adversarii dicunt quod plenitudo potestatis semper debeat manere in ecclesia, videndum est quid veritatis habeat. Pro quo dicimus quod plenitudo potestatis semper manet aliquo modo in ecclesia etiam papa mortuo, sed non ad mentem adversariorum. Pro quo notandum quod de potestate ecclesiastica loqui possumus dupliciter. Uno modo quantum ad ipsam potestatem sive auctoritatem. Alio modo quantum ad actualem administrationem plenitudinis eiusdem potestatis. Loquendo primo modo dicimus quod potestas, et dignitas ipsius principatus ecclesiae semper manet in ecclesia etiam papa mortuo, et hoc multipliciter. Primo quidem in principali videlicet in Christo sacerdote summo et capite principali ecclesiae. Est enim Christus caput super omnem ecclesiam, quae est corpus eius, plenitudo eius, qui omnia in omnibus adimplet. ad Eph. 1. ubi dicit glo. Ideo dicitur esse omnia in omnibus, quia omnia ab ipso sunt et in eis cuius virtute sunt quod sunt: licet enim deficiat Vicarius non deficit principalis, de cuius potestate dicitur Daniel. Septimo. Potestas eius potestas aeterna quae non auferetur et regnum eius quod non corrumpetur. Secundo dicitur potestas papalis etiam papa mortuo manere in ordinatione divina sicut dicimus quod dignitas episcopalis manet in aliqua ecclesia etiam episcopo mortuo quamdiu invariata manet dispositio apostolicae sedis quae instituit quod in tali ecclesia dignitas episcopalis esse deberet. Sed si apostolica sedes revocaret dispositionem illam, iam dignitas episcopalis non diceretur amplius esse in praefata ecclesia, sicut patet de civitate quae privata est dignitate episcopali, ut in c. ita nos 25. quaest. 2. Exemplum etiam de privilegio reali quod in hoc dicitur distingui a personali, et quod non extinguitur cum persona, ut habetur in lege sicut ff. quod cuiusque universita. et in lege proponebatur ff. §. de iud. Est autem institutum a Deo, ut quandiu ecclesia catholica in hac peregrinatione duraverit in ea sit una suprema potestas regitiva cum ea plenitudine quae sufficere valeat ad regimen totius universalis ecclesiae, ut superius circa principium huius secundi libri ostensum est. et ideo quantumcumque fiat variatio in personis praesidentium summorum pontificum per mortem naturalem sive civilem: semper summi pontificatus potestas manet in ecclesia. Tertio dicitur eadem potestas etiam mortuo papa manere in sede apostolica quae nunquam moritur, extra de rescript. cap. si gratiose lib. 6. ubi dicta citata glo. et concordat Archydiaconus, et Ioan. monachi, quod licet habens papatum vel dignitatem sit corruptibilis, papatus tamen et Imperium dignitas semper sunt, ut in auct. quomodo oportet episcopos §. licentiam coll. secund. et ideo corrupto subiecto hae non dicuntur non existere sed vacare, hoc est administratore iuris vel facti carere, ut de conces. praeben. cum nostris. Unde beatus Leo papa in sermone secundo consecrationis suae dicit, quod in sede Petri vivit potestas, et excellit auctoritas.

Quarto dicitur papalis potestas manere etiam papa mortuo in ecclesia in potentia sive habitualiter ad istum sensum, quam in ecclesia semper manet potestas ad eligendum personam quae succedat in tali dignitate. Alio modo possumus loqui de hac suprema potestate quod ad actualem eius administrationem. Et tunc videtur dicendum iuxta doctores notabiles tam canonistas quam theologos, quod quo ad plenam administrationem plenitudinis potestatis papa mortuo non manet in ecclesia, unde dicitur tunc sedes vacare id est carere administratore sicut dictum est ex praefato cap. si gratiose, nec propter hoc quod nullus succedit papae in plenitudine administrationis potestatis suae sequitur quod adversarii dicunt quod non esset sufficienter provisum ecclesiae: quoniam nullum detrimentum patitur ecclesia si per paucos dies vacet administratio plenitudinis illius potestatis maxime cum tam per officiales curiae Romanae quam per sacrum reverendissimorum Cardinalium collegium quam etiam per ceteros orbis praelatos quos apostolica sedes in partem sollicitudinis suae vocavit sufficienter in necessariis provideri possit ecclesiae.

Id autem quod in confirmationem² adversarii inducunt de potestate civitatis, aut communitatis terrenae non videtur facere ad propositum propter duo. Primo, quia potestas illa regiminis de qua philosophus loquitur in polit. est potestas quae ex donatione populi ortum habet. Potestas vero papalis non est ab ecclesia sive populo Christiano sed a Deo solo, ut supra declaravimus. Secundo, quia communitas civitatis, aut urbis est capax potestatis et regiminis civilis sive terreni. Communitas autem ecclesiae sive universitas tota fidelium non videtur esse simul in omnibus eius membris capax potestatis ecclesiasticae sicut superius demonstravimus, et ideo non est similitudo in hoc de potestate terrena et de spirituali. Et ita patet quod dicta adversariorum nullam necessitatem habent immo videntur in multis magis somnia, salva pace, quam aliquid realitatis habentia.