Summa de Ecclesia

FVERUNT quidam haeretici homines perditissimi qui in tantum veritati apostolici principatus, et ecclesiae sanctae honori detrahere praesumpserunt ut affirmare non verentur Romanum pontificem aliosque ecclesiae praelatos nullam coactiuam iurisdictionem super alios habere fideles nisi Imperator concederet, dicentes praelatorum ecclesiae principatum ex institutione Christi in administratione et servitio consistere aliorum et non in coactiva iurisdictione. Quem errorem damnantissimum multiplicitere confirmare nituntur, quorum motiva, ut deducit Ocham in dialogo suo sunt quae sequuntur. Primo sic. Dicitur Math. 20. Scitis quia principes gentium dominantur eorum et qui maiores sunt potestatem exercent in eos non ita erit inter nos, sed quicumque voluerit inter vos esse maior erit vester servus. Ex quibus verbis dicunt dari intelligi quod maioritas et primitas illius qui est maior, et primus inter omnes fideles in ministrando, serviendo consistit. Cum ergo Papa sit maior et primus inter omnes Christianos sua maioritas in ministrando, et serviendo tantum consistit, et per consequens nullam iurisdictionem coactiuam super alios habet, cum illa omnibus ecclesiae praelatis videatur interdicta. Secundo sic, papa non habet maiorem iurisdictionem coactiuam quam habuit Christus cuius est vicarius, sed Christus inquantum homo mortalis non habuit iurisdictionem coactiuam. Tum quia iurisdictione coactiva sine divitiis aut sine adiutorio divitias habentium exerceri non potest, quas Christus non habuit. Tum quia ipso teste ministrare venit non ministrari. Ergo non venit coactiuam iurisdictionem exercere, ergo eam non habuit, ergo nec per consequens eius vicarius habet. Tertio sic auctoritate Origen. qui super illud Math. 20. Reges gentium etc. sic ait. Scitis quia principes gentium dominantur eorum, id est non contenti tantum regere suos subditos violenter eis dominari nituntur: inter vos autem qui estis mei non erunt haec: quoniam omnia carnalia in necessitate sunt posita, spiritualia autem in voluntate. Sic et qui principes sunt spirituales, id est praelati, principatus eorum in dilectione penitus debet esse non in timore. Ex quibus verbis datur intelligi inquit quod totus principatus praelatorum ecclesiae, et per consequens summi pontificis in voluntate, et dilectione et non in timore debet consistere: ergo diligi debent non timeri. Qui autem iurisdictione coactiva utuntur a malis timentur, teste Apostolo ad Roman. 13. qui ait Si autem male feceritis timete, scilicet potestatem praelati. ergo praelati ecclesiarum iurisdictione coactiva uti non debent. Quarto ad idem inducunt Chrysostomum qui ita super eundem locum ait. Principes mundi ideo sunt ut dominentur minoribus suis et eos servituti subiiciant, et expolient et usque ad mortem eis utantur ad suam utilitatem, et gloriam. Principes autem ecclesiae sunt ut serviant minoribus et ministrent eis quaecumque acceperint a Christo, ut suas utilitates negligant, et illorum procurent. Ex quibus verbis inquiunt paret distinctio inter principes seculares ecclesiarum quia principes seculares suis subditis dominantur principes autem ecclesiae minoribus suis serviunt ministrant ergo in eis iurisdictionem coactiuam exercere non valent Quintu Quinto inducunt ad idem beatum Ambro. qui ut recitatur 23. quaest. 8. etc. convenior ait sic. Dolere potero, gemere potero adversus arma milites cohortesque lachrymae meae sunt mea arma, talia enim sunt instrumenta sacerdotis, aliter nec debeo nec possum resistere. Ex quibus verbis inquiunt habetur quod sacerdos orationibus, et lachrymis debent malis resistere, et non per potentiam temporalem, et per consequens non habet iurisdictionem coactiuam. Sexto inducunt beatum Chrysost. qui in libro suo dialogorum qui de dignitate sacerdotali intitulatur lib. 2. cap. 3. super id apostoli 2. Corinth. 1. Non dominantur fidei vestrae, ita dicit. Hi qui foris sunt iudices malignos cum subdiderint ostendunt in eis plurimam potestatem, et inuitos eos a priorum pravitate morum compescunt: in ecclesia vero non coactum sed acquiescentem oportet ad meliora converti, quia nec nobis a legibus data est talis potestas quod auctoritate sententiae homines cohibeamus a delictis. Clarius inquiunt dici non posse quod ecclesia non habet iurisdictionem coactiuam, cum in ecclesia nullus ad meliora debeat cogi, nec aliquis debeat cohiberi per iudicialem sententiam a delictis. Septimo sic, ad habentem iurisdictionem coactiuam spectat negociis secularibus implicari, quia ad ipsum pertinet contentiones, et lites dirimere. Contentiones autem et lites rixae inter negocia secularia computantur extra vel mo. sectu nego. se immis. cap. 1. Sed ad summum pontificem non pertinet secularibus negociis implicari, teste Apostolo 2. ad Thimoth. 2. qui ait. Nemo militans Deo implicat se negociis secularibus. Ergo ad summum pontificem non pertinet iurisdictio coactiva.

¹

²

³

⁴

⁵

⁶

⁷

⁸

Octavo sic. Papa non habet iurisdictionem maiorem quam beatus Petrus, sed beatus Petrus, et alii apostoli iurisdictionem coactiuam a Christo minime receperunt. ergo nec Papa habet iurisdictionem coactiuam ex ordinatione Christi. maior est manifesta, minor probatur auctoritate beati Bernardi, qui in lib. ad Eugenium papam inquit. Non monstrabunt puto qui hoc dicerent, ubinam quispiam apostolorum iudex sederit hominum. Et parum post. Stetisse namque legos apostolos iudicandos, sedisse iudicantes non lego, etiam illud non fuit. Ex quibus verbis datur intelligi quod apostoli iudices hominum non fuerunt: ergo beatus Petrus iurisdictionem coactiuam non habuit.

⁹

Nono hoc quod apostoli hominum iudices non fuerunt, beatus Grego. sentire videtur, qui tractans illa verba. Secularia iudicia si habueritis, in moralibus ita dicit. Hi terrenas causas examinent qui exteriorum rerum sapientiam perceperunt. Qui autem spiritualibus dotati sunt terrenis non debent negociis implicari, ut dum non coguntur inferiora bona disponere valeant bonis superioribus deservire. Cum ergo apostoli maximis bonis spiritualibus fuerint dotati, ipsi non fuerunt circa causas hominum et lites aliqualiter occupati.

¹⁰

Decimo hoc etiam glos. super illud ad Corinth. Secularia igitur iudicia, aperte sentire videtur. ait enim contemptibiles enim, id est aliquos sapientes, qui tamen sunt minoris meriti, constituite ad iudicandum, apostoli enim circumeuntes talibus non vacabant. Sapientes ergo qui in locis consistebant fideles, et sancti, non qui hac atque illac propter evangelium discurrebant negociorum examinatores esse voluit. Quibus verbis (inquiunt) ostenditur quod apostoli causis hominum terminandis minime insistebant. Ex quo infertur quod non acceperint iurisdictionem a Christo coactiuam, quia omne officium iniunctum eis a Christo diligentissime perfecerunt.