Summa summae S. Thomae, Tomus II

Petes 1° quodnam Adae peccatum fuerit causa traductionis peccati originalis.

Resp. probabilius, cum Authore¹, fuisse primum, non quia tale, sed quia primum : quia illud peccatum Adae fuit causa traductionis peccati originalis, per quod amisit justitiam originalem transfundendam in posteros. Atqui quodcumque peccatum fuisset primum, sive operis, sive voluntatis, per illud amisisset justitiam originalem, amittendo scilicet gratiam sanctificantem quae erat radix justitiae originalis, aut saltem in ea includebatur. Ergo.

Petes 2° utrum alia primi parentis vel proximorum parentum peccata traducantur in posteros.

Resp. negative², quia in tantum peccatum primum Adae traducitur in posteros, in quantum erat a Deo constitutus caput morale omnium posterorum, quantum ad conservationem aut amissionem justitiae originalis. Atqui proximi parentes non ita sunt constituti caput morale suae stirpis, et ipse Adam per primum peccatum a dignitate capitis exciderat. Ergo.

Hinc damnata est haec propositio : « Omne scelus est ejus conditionis, ut suum authorem et omnes posteros eo modo inficere possit, quo infecit prima transgressio. » Est 52 inter Baianas a S. Pio V, 1 octobris 1567 damnatas.

Petes 3° utrum si, Adamo non peccante, Eva peccasset, posteri contraxissent peccatum originale.

Resp. negative³.

Prob. 1°. Apost., Rom., v, 12, dicit : Per unum hominem peccatum in hunc mundum intravit. Atqui, si foemina peccatum originale in prolem transmitteret, magis dicendum fuisset, per duos homines, cum ambo peccaverint, vel potius per mulierem, quae primo peccavit⁴. Ergo.

Confirmatur. Ibidem, 18 et 19, dicit Apostolus : Per unius delictum, per unius inobedientiam, peccatum in mundum intrasse, et semper illic comparat unum uni, scilicet Adamum Christo. Ergo idem quod ante.

2° Solus Adam, et non Eva, constitutus fuit caput morale posterorum, quantum ad conservationem vel amissionem justitiae originalis. Consequenter peccatum Adae fuit capitale, peccatum autem Evae personale. Ergo.

Petes 4° utrum si, non peccante Adamo, aliquis ex ejus posteris, puta Cain, peccasset, posteri Caini contraxissent peccatum originale.

Respondetur communiter negative, propter eamdem rationem, quia scilicet solus Adam, et non Cain, aut alter ex Adae posteris, erat constitutus caput morale omnium hominum, quantum ad conservationem aut amissionem justitiae originalis.

Petes 5° utrum, si Adam solum post natum filium peccasset, iste filius et ejus posteri contraxissent peccatum originale.

Resp. probabilius negative : quia nec iste filius, nec ejus posteri fuissent in lumbis Adae quando peccabat, nec consequenter propagarentur seminaliter ab Adam peccatore. Illi autem soli contrahunt peccatum originale, qui erant in lumbis Adam, dum peccabat, et ab eo peccatore seminaliter propagantur. Adde quod iste filius jam esset justus, justitia autem semel habita non perditur nisi propria voluntate.

Petes 6° utrum omnes homines contrahant peccatum originale.

Resp. 1. De fide est omnes omnino homines ab Adam seminaliter propagatos, secluso speciali privilegio, contrahere peccatum originale.

Probatur 1° ex illo Rom., V, 12 : In quo omnes peccaverunt. 2° Quia alioquin non omnes indigerent redemptione quae est per Christum; quod est erroneum. 3° Quia traducitur in omnes natura privata justitia originali, in qua privatione, ut voluntaria in capite, consistit peccatum originale, ut dicemus modo. 4° Patet ex perpetua praxi Ecclesiae, quae solet et maxime sollicita est ut infantes quorumcumque et fidelium et justorum baptizentur, ne in aeternum damnentur. Tandem id probant quaecumque protulimus in probationem existentiae peccati originalis.

Dixi 1° : « In omnes ex Adam seminaliter propagatos, » ut exciperetur Christus, qui non ex virili semine, sed mystico spiramine fuit conceptus, sicque cum non contineretur in lumbis Adae peccantis, in ipso non peccavit.

Dixi 2° : « Secluso speciali privilegio, » quia multi pie sentiunt B. V. Mariam fuisse immunem, non quidem a debito contrahendi, sed ab actuali contractione peccati originalis. Verum hac in re nihil definivit Mater Ecclesia⁵, sed cuique liberum relinquit amplecti quam voluerit sententiam, vetans sub excommunicatione ne alterutra pars alteram errore vel haeresi notare praesumat.

Et quamvis Paulus V, decreto universalis Inquisitionis 1617, ad evitanda scandala, jurgia et dissensiones, prohibuerit ne pars affirmans B. Virginem fuisse conceptam in peccato originali in publicis concionibus, lectionibus et actibus publicis defenderetur, atque id Gregorius XV, decreto pariter universalis Inquisitionis 1622, extenderit ad privata colloquia et scripta, ab hoc tamen silentio idem Greg. XV, constitutione Eximii data 28 Julii 1622, excipit Fratres Praedicatores, conceditque illis ut libere et licite possint inter se de hac materia tractare et propriam sententiam explicare, his verbis : « Motu proprio et ex certa scientia ac matura deliberatione nostra, omnibus et singulis dicti ORDINIS PREDICATORUM FRATRIBUS, ut de caetero in quibuscumque privatis eorum colloquiis seu conferentiis, inter se dumtaxat, et non inter alios aut cum aliis, de materia ejusdem Conceptionis B. Maria Virginis disserere et tractare, absque ullo poenarum in dictis decretis contentarum incursu, libere et licite possint et valeant, apostolica authoritate, tenore praesentium, licentiam concedimus et impartimur : decernentes Fratres praefatos a quoquam quavis authoritate desuper molestari, perturbari vel inquietari nullatenus posse aut debere. » Haec constitutio habetur in Bullario Ordinis Fratrum Praedicatorum, tom. vi, pag. 13.

Petes 7° utrum, si aliquis ex humana carne miraculose formaretur, contraheret peccatum originale.

Resp. negative : quia illi soli contrahunt peccatum originale, qui originaliter descendunt ab Adam secundum seminalem rationem, seu virtute seminis originaliter ab Adam deducti, et non tantum secundum corpulentam substantiam. Atqui iste homo non descenderet ab Adam secundum seminalem rationem, sed tantum secundum corpulentam substantiam; non enim esset factus per virtutem activam seminis, sed per divinam virtutem. Ergo.

Prob. maj. Peccatum Adae traducitur in posteros in quantum sunt ejus filii, seu in quantum ab eo moventur per generationem, hoc est, in quantum eos movet ut generentur. Atqui movere per generationem, est proprium virtutis activae quae est in semine. Ergo. Unde concilium Trid., sess. vi, cap. 3, dicit : « Nisi homines ex semine Adae propagati nascerentur, non nascerentur injusti. »

Deberet tamen iste homo baptizari, non ut mundaretur a peccato originali, sed ut consequeretur gratiam sanctificantem, fieret membrum Christi, et haberet jus ad regnum coelorum, juxta illud Joann., III, 5 : Nisi quis renatus fuerit ex aqua et Spiritu sancto, non potest introire in regnum Dei.