Summa summae S. Thomae, Tomus III

Petes 1° quid sit possessio.

Resp. Possessio dicitur a pedum positione, quia per pedum positionem super immobilia solet acquiri. Defini tur communiter : « Detentio rei adminiculo corporis, animi et iuris. »

Explicatur. Dicitur, « detentio : » quo nomine intelligitur etiam prima apprehensio, qua est possessionis inceptio et acquisitio.

Dicitur, « rei, » non solum corporeae, ut agri, domus, aut mobilium, sed etiam incorporeae, ut census, beneficii, servitutis, et similium iurium, quae dicuntur quasi possideri.

Dicitur, « adminiculo corporis; » quia non incipit, nec est possessio, nisi adveniat actus externus seu corporeus, quo vel pede, vel manu, vel oculis, vel alio simili modo apprehendatur res in se vel in alio in quo contineri censeatur, ut dicam modo.

Dicitur, « adminiculo animi; » quia requiritur intentio rem sibi et non alteri possidendi et detinendi. Unde depositarius non proprie possidet depositum, nec tutor bona pupilli.

Dicitur, « adminiculo iuris, » non quod necesse sit ut ius eam approbet, alias omnis possessio foret iusta, sed quia ad possessionem requiritur ut ius non impediat quin rei detentio censeatur eius possessio. Qua de causa, detentio rei sacrae a laico non est possessio, nequidem facti, iure id prohibente; detentio vero rei furtiva profanae, licet iniusta, est tamen vera possessio facti, quia ius non impedit quin talis rei detentio sufficiat ad possessionem.

Petes 2° quotuplex sit possessio.

Resp. Inter varias possessionis divisiones (alia enim est iusta, alia iniusta, alia proprio nomine, alia alterius nomine), praecipua est in civilem, naturalem et civilissimam.

Civilis est quae corporis adminiculo inchoata, solius animi adminiculo retinetur et continuatur. Sic civiliter possidet, qui abest a rebus suis, sed animo et facultate eas retinet et occupat ut suas, quamdiu per alium a possessione non deiicitur. Dicitur civilis, quia magis constat iure civili quam naturali, cum modus naturalis possidendi sit per corporalem insistentiam, et etiam quia parit effectum civilem, scilicet praescriptionem.

Naturalis est qua res corpore simul et animo occupatur. Censetur autem quis corporaliter occupare, quando ita rei vicinus est, ut illi possit continuo adesse. Haec naturalis possessio potest separari a civili : nam fur, v. g., rem meam possidet naturaliter, ego civiliter, donec per abstractionem eius de loco in locum ponatur extra meam custodiam ; tunc enim a civili possessione deiicior.

Civilissima est qua sola legis dispositione acquiritur, etiam ab inscio, adeoque sine corporis et animi adminiculo. Sic haeres parvulus defuncti haereditatem possidet, praesertim in Gallia et patria Leodiensi, ubi mortuus induit vivum : Le mort saisit le vif. Ratio est, quia modus acquirendae possessionis humano iuri subiacet, quod potest diversos modos statuere, prout magis videtur expedire reipublicae.

Petes 3° utrum, amissa possessione, semper amittatur dominium.

Resp. negative. Etenim rei amissae vel furto ablatae amitto possessionem, non tamen dominium.

Petes 4° qua sint privilegia possessionis.

Resp. Praecipua privilegia possessionis sunt : primum, quod pariat praescriptionem; secundum, quod in dubio sit melior conditio possidentis; tertium, quod non sit possessoris probare quod res sit sua, sed oppugnantis probare quod non sit. De possessione vide plura apud legum interpretes.