Summa summae S. Thomae, Tomus III

Traditio, ut sic, est doctrina ab uno alteri scripto vel voce communicata. Unde Apostolus, II Thessal., II, 14 : Tenete, inquit, traditiones quas didicistis sive per sermonem, sive per epistolam. Specifice autem sumpta, prout distinguitur a Scriptura, est doctrina ab uno alteri viva voce communicata, et de illa hic agitur quatenus spectat fidem et mores fidelium. Unde

Dico 1° : Traditio definiri potest : « Doctrina ad fidem et mores christianos pertinens, viva voce a suo authore communicata. » Dicitur, « a suo authore, » quia non obstat traditioni, si semel a suo authore sola voce communicata, postea ab aliis scripto mandetur. Huiusmodi sunt baptismus parvulorum, perpetua virginitas B. Mariae, ieiunium baptismi quadragesimale, celebratio festorum Paschae et Pentecostes, et plura alia.

Dico 2° : Traditio ex parte originis dividitur in divinam, apostolicam et ecclesiasticam. Divina est qua a Deo Patriarchis, vel a Christo discipulis, vel ab ipsis Apostolis, Spiritu sancto dictante, viva voce ad posteros communicata est. Apostolica est quam Apostoli authoritate apostolica, tamquam Ecclesiae praefecti, instituerunt. Ecclesiastica est quam concilia, aut summi Pontifices, aut SS. Patres introduxerunt.

[Ratione materiae, traditio dividitur in dogmaticam et moralem seu ritualem. Prior versatur circa dogmata, ut Patrem esse ingenitum, esse quatuor Evangelia et septem sacramenta, etc. Posterior spectat mores, ut observandum esse ieiunium quadragesimale, celebrandum festum Pascha, etc. Ratione temporis, dividitur in temporalem, quae ad tempus tantum fuit instituta, ut est abstinentia a sanguine et suffocato, trina immersio in baptismo; et in perpetuam, quae instituta est ut perpetuo duratura, sicut baptismus parvulorum, validitas baptismi ab haereticis collati.

Ratione modi quo propagatur traditio, dividitur in scriptam, oralem et practicam ; potest enim aliqua doctrina vel scripto ad alios transmitti, vel ore propagari, vel ipsa a patribus in filios derivari.]

Dico 3° : Traditio divina est infallibilis authoritatis et fidei regula : quia est verbum Dei, non minus quam Scriptura sacra; Scriptura sacra autem non est infallibilis authoritatis et fidei regula quia est scripta, sed quia est verbum Dei. Unde Trid., sess. IV, cap. 1, declarat se « pari affectu et reverentia suscipere ac venerari traditiones divinas, ac Scripturam sacram. » Ex quo colliges, ex traditione divina firmum et efficax posse formari argumentum, sicut ex Scriptura divina.

[Idem docetur a concilio Vaticano, constit. Dei Filius, cap. 2, de Revelatione : « Haec supernaturalis revelatio, secundum universalis Ecclesiae fidem a sancta Tridentina synodo declaratam, continetur in libris scriptis et sine scripto traditionibus, qua ipsius Christi ore ab Apostolis accepta, aut ab Apostolis Spiritu sancto dictante, quasi per manus traditae, ad nos usque pervenerunt.]

Traditio apostolica tantae est authoritatis quantae sunt decreta apostolica. Traditionis vero ecclesiasticae ea est authoritas, quae est legum ecclesiasticarum. Unde traditiones apostolicae et ecclesiasticae patiuntur dispensationem, derogationem et abrogationem.

Petes quae sit regula dignoscendi traditionem in communi, deinde dignoscendi esse divinam.

Resp. 1°. Regula dignoscendi traditionem in communi, ea est quam statuit Aug. lib. IV de Baptismo contra Donat., c. 24, n. 31 : « Quod universa tenet Ecclesia, nec conciliis institutum est, sed semper retentum, non nisi apostolica authoritate traditum certissime creditur. »

[Non omittendus est locus notissimus ubi eandem regulam luculentissime expressit Vincentius Lirinensis, Commonit., c. 2 et 3 : « In ipsa catholica Ecclesia magnopere curandum est, ut id teneamus quod ubique, quod semper, quod ab omnibus creditum est. Sed hoc ita demum fit, si sequamur universitatem, antiquitatem, consensionem. Sequemur autem universitatem hoc modo, si hanc unam fidem veram esse fateamur, quam tota per orbem terrarum confitetur Ecclesia ; antiquitatem vero ita, si ab his sensibus nullatenus recedamus, quos sanctos maiores ac patres nostros celebrasse manifestum est; consensionem quoque itidem, si in ipsa vetustate omnium vel certe pene omnium sacerdotum, pariter et magistrorum, definitiones sententiasque sectemur. »]

Resp. 2° : Regula dignoscendi traditionem divinam, prout ab apostolica distinguitur, est : Si Ecclesia tenet aliquid tamquam de fide, aut aliquid quod non nisi a Deo potest institui esse servandum, est traditio divina nobis per Apostolos transmissa. Ratio est, quia Ecclesia errare non potest. Ergo quod dicit esse de fide, aut esse servandum, ita est. — Subsumo. Atqui nihil est de fide, nisi sit a Deo immediate traditum; neque id quod a solo Deo potest institui, vere dicitur servandum, si a Deo non sit institutum. Ergo. Sic sunt traditionis divinae, baptismus parvulorum, validitas baptismi haereticorum, perpetua virginitas B. Mariae, tria sacramenta, Baptismum, Confirmationem et Ordinem esse indelibilia, etc.

Dixi : « Per Apostolos nobis transmissa ; » quia Ecclesia post tempora Apostolorum non habet novas revelationes, sed omnia fide tenenda revelata sunt Apostolis a Deo, sive per Christum loquentem, sive per Spiritum sanctum dictantem et docentem omnia, iuxta promissiones ipsis factas a Christo, Ioann., XIV et XVI. Quando ergo Ecclesia definit aliquid a Deo traditum et fide divina credendum, non condit novum articulum fidei; id enim iam erat de fide, etsi non explicita, Apostolis revelatum : sed declarat quod id quod non cognoscebatur esse fidei, ita nunc esse habendum, ut iam alibi observavimus.

Altera regula dignoscendi traditionem divinam, est : Quando Patres priorum saeculorum tenent unanimiter, tamquam de fide, aliquid non scriptum, et oppositum damnant ut haereticum, est traditio divina.

Questio nunc potissimum est de traditionibus divinis, quas non esse admittendas contendunt hodierni haeretici.