Summa summae S. Thomae, Tomus III

: Praeter Scripturam sacram, necessario sunt admittendae traditiones divinae.

Prob. 1° ex Scriptura. Apost., II Thessal., II, 14, dicit : State et tenete traditiones quas didicistis sive per sermonem, sive per epistolam, id est sive voce, sive scripto. Et loquitur de traditionibus divinis et ad fidem pertinentibus, quia hortatur ibi Thessalonicenses, ut permaneant in fide.

[Evangelia indigitant necessitatem traditionis. De Christo dicitur, Marc., VI, 34, quod coepit illos docere multa, quin unicum huius copiosae doctrinae caput recenseretur. Luc., XXIV, 27, discipulis euntibus in Emmaus, incipiens a Moyse et omnibus prophetis, interpretabatur in omnibus Scripturis quae de ipso erant. Nihil autem de divina hac expositione in Scriptura fuit consignatum. S. Ioannes, qui omnibus Evangelistis et sacris scriptoribus supervixit et eorum scripta perlegere potuit, dicit, Ioann., XXI, 25 : Sunt et alia multa quae fecit Iesus, quae si scribantur per singula, nec ipsum arbitror mundum capere posse eos qui scribendi sunt libros. Atqui multa quae sic docuit Iesus, nec ab authoribus sacris fuerunt scripta, perire non debuerunt, siquidem ad constitutionem Ecclesiae, eruditionem hominum et sanctificationem animarum erant necessaria. Ergo, repudiata traditione, reiicitur divinae revelationis medium necessarium, et quidem perfectum, sine quo integra fides christiana haberi non potest.

Et ipsi Apostoli non omnia quae a Christo acceperant scripserunt. In loco supra allato, Paulus doctrinam per sermonem, id est per traditionem oralem sparsam, doctrinae per epistolam suam traditae aequiparat. Ad Galat., I, 6, dicit : Laudo vos, fratres, quod per omnia mei memores estis, et sicut tradidi vobis praecepta mea tenetis. S. Ioannes Christianos non remittit exclusive ad Evangelia, nec ad scripta propria et aliorum Apostolorum, sed traditionem ut normam salutis maxime inculcat, I Ioann., II, 24 : Vos quod audistis ab initio, in vobis maneat. Si in vobis manserit quod ab initio audistis, et vos in Filio manebitis. Sicut necesse est manere in Patre et Filio, tam necesse est etiam manere in eo quod auditum est ab initio et per traditionem ad alios fuit transmissum. Addit quoque, ibid., 18, 22, eos qui non ita manent, antichristos esse. — Plura sunt alia quae afferri possent.]

Prob. 2° ex Patribus. Qualem habuerint authoritatem traditiones post completum Scripturarum canonem, abundantissime demonstratur ex testimoniis Patrum, quorum quaedam tantum notare satis erit. S. Irenaeus, lib. II contra Haer., c. 2, conqueritur haereticos huius aevi, sicut et novatores recentiores, neque Scripturis neque traditioni consentire : « Cum enim, inquit, ex Scripturis arguuntur, in accusationem convertuntur ipsarum Scripturarum, quasi non recte habeant. Cum autem ad eam iterum traditionem qua est ab Apostolis, quae per successionem presbyterorum in ecclesiis custoditur, provocamus eos, adversantur traditioni. » Clemens Alex., lib. VII Strom., c. 16 : « Quemadmodum si quis fiat bestia ex homine, ita homo Dei esse et Domino fidelis esse desiit, qui adversus ecclesiasticam recalcitravit traditionem, et in humanarum haereseon desiluit opiniones. » Tertullianus, in opere de Praescriptionibus, totus est in dogmate traditionis propugnando. Epiphanius, Orat. III contra Eunom. : « Sed et traditione quoque opus est; neque enim ex Scripturis peti possunt omnia. Idcirco alia scripto, traditione alia sanctissimi Apostoli reliquerunt. Quod ipsum ita Paulus affirmat : Quemadmodum tradidi vobis. » S. Hieronymus, contra Luciferianos, c. 4 : « Etiamsi Scripturae authoritas non subesset, totius orbis in hanc partem consensus instar praecepti obtineret ; nam et multa alia quae per traditionem in ecclesiis observantur, authoritatem sibi scriptae legis usurpaverunt. » Et sic unanimiter aetatum posteriorum doctores.]

Prob. 3° ex factis. Multa sunt fide divina credenda, quae et ipsi haeretici credunt, quae tamen non continentur expresse in Scriptura, sed sola traditione tenentur, ut quod Pater sit ingenitus, quod parvuli sint baptizandi, quod baptizati ab haereticis non sint rebaptizandi, quod Deipara ante et post partum manserit virgo, quod sint quatuor Evangelia, et non plura, etc. Haec, inquam, et multa alia fide divina creduntur in Ecclesia, haec ipsi haeretici credunt, et tamen non continentur in Scriptura, sed ex sola traditione habentur; imo ipsorum principium, quod firmissime credunt, nihil esse recipiendum nisi in Scriptura expressum, non invenitur in Scriptura. Ergo, velint nolint, traditiones admittere coguntur.

Confirmatur. Unde sciunt haeretici Scripturam quam tantopere commendant, esse sacram et divinam ? Non ex ipsa Scriptura, id namque non dicit, et si diceret, non magis teneremur illi credere quoad hoc, quam quoad alia, nisi prius aliunde nobis constaret quod sit divina ; non est enim infallibilis, nisi quia divina. Ut ergo illi assidenti se esse divinam, credam, debet mihi prius aliunde constare quod sit divina, alioquin omni libro assidenti se esse a Deo, etiam ipsi Alcorano, tenerer credere, ut Scripturae divinae. Ex sola ergo traditione habetur quod haec, et non alia Scriptura sit sacra et divina.

[Obi. 1° : Traditiones reprobantur in Scripturis. Ergo. — Prob. ant. Deuter., IV, 2, dicitur : Non addetis ad verbum quod vobis loquor, nec auferetis ex eo. Matth., XV, 6 : Irritum fecistis mandatum Dei propter traditionem vestram. Galat., I, 8 : Licet nos, aut angelus de caelo evangelizet vobis praeterquam quod evangelizavimus vobis, anathema sit. Apocal., XXII, 18 : Si quis apposuerit ad haec, apponet Deus super illum plagas scriptas in libro isto.

Resp. Nego ant. Ad primum, Moyses prohibet aliquid verbo Dei addi prava interpretatione, illud corrumpendo, alterando, impugnando. Non autem prohibet addi aliud verbum Dei, sive scriptum, sive traditum ; alioquin reiiciendi essent omnes libri canonici postea scripti. — Ad secundum, Christus reprobat traditiones mere humanas quibus falsi nominis doctores, sub specie interpretationis, legem Dei deturpabant, ut satis demonstratur ex ipsius verbis, Matth., V, 43 et 44 : Audistis quia dictum est : Diliges proximum tuum, et odio habebis inimicum tuum. Ego autem dico vobis : Diligite inimicos vestros. Haec verba : Et odio habebis inimicum tuum, ab his doctoribus fuerant addita textui Levit., XIX, 18, quasi per contrarium consequentia. — Ad tertium, praeter, in verbis Apostoli, sumitur pro contra, ut illud eiusdem, Rom., XVI, 17 : Rogo autem vos, fratres, ut observetis eos qui dissensiones et offendicula praeter doctrinam quam vos didicistis, faciunt ; et declinate ab illis. — Ad quartum, eadem est responsio, vel dicendum quod S. Ioannes prohibet ne quid addatur libro suo quasi esset pars eius.]

[Obi. 2° : Sufficit Scriptura. Ergo. — Prob. ant. Apostolus, II Tim., III, 15-17, dicit : « Ab infantia sacras litteras nosti, quae te possunt instruere ad salutem, per fidem quae est in Christo Iesu. Omnis doctrina divinitus inspirata utilis est ad docendum, ad arguendum, ad corripiendum, ad erudiendum in iustitia : ut perfectus sit homo Dei, ad omne opus bonum instructus. » Ergo.

Resp. Litterae quas Timotheus didicerat ab infantia, erant Scripturae veteres ; tunc enim novum Testamentum nondum erat scriptum, vel saltem nondum completum. Poterant autem litterae veteres instruere Timotheum initiative, non consummative. Addit Apostolus, omnem doctrinam divinitus inspiratam esse utilem ut perfectus sit homo Dei, et non dicit esse sufficientem. Sic pietas est utilis ut homo sit perfectus pastor in regimine Ecclesiae Dei, at non sufficit.

Similiter intelligendi sunt textus SS. Patrum contra traditionem invocati, scilicet de traditionibus mere humanis et non legitimis.]