Summa summae S. Thomae, Tomus III
Charles René Billuart (1685–1757)
Tractatus I: De fide
Prooemium
Dissertatio I: De objecto fidei
Articulus I: Quodnam sit objectum fidei?
Articulus II: In quid sit ultima resolutio fidei nostrae?
Articulus III: Utrum fides possit subsistere falso?
Articulus IV: De obscuritate in objecto fidei et evidentia in attestante
Articulus V: Utrum mysteria fidei sint evidenter credibilia?
Dissertatio II: De motivis credibilitatis Religionis christianae adversus incredulos, vulgo deistas
Articulus I: Quid sit prophetia? An sit possibilis?
Articulus II: An prophetiae vim habeant probandi veritatem revelationis?
[Resp. affirmative.
Prob. S. Scriptura, quae saepissime prophetias invocat in probationem veritatis revelatae. Ipse Christus ait, Ioann., v, 39 : Scrutamini Scripturas, quia vos putatis in ipsis vitam aeternam habere. Et illae sunt quae testimonium perhibent de me. Ut discipulis in castellum nomine Emmaus euntibus probaret omnia quae acciderant de ipso voluntate divina contigisse, Luc., XXIV, 27, incipiens a Moyse et omnibus prophetis, interpretabatur illis in omnibus Scripturis quae de ipso erant. S. Petrus, narrata prodigiosa transfiguratione Christi, in qua Pater coelestis eum suum proprium Filium voce sensibili proclamavit, ad plenius revincendam Iudaeorum incredulitatem, addit, II Petr., I, 19 : Et habemus firmiorem propheticum sermonem, cui bene facitis attendentes, quasi lucernae lucenti in caliginoso loco, donec dies elucescat. S. Paulus Iudaeis exponebat doctrinam coelestem, Act., XXVIII, 23, testificans regnum Dei, suadensque eis de Iesu ex lege Moysi et prophetis. Ergo.
Prob. 2° ratione. Prophetia proprie dicta non potest esse nisi a Deo; nam, ut ait Angelicus, 2a 2ae, q. 171, a. 2, c., « principium eorum quae ad supernaturalem cognitionem pertinent, quae per prophetiam manifestantur, est ipse Deus, qui per essentiam a prophetis non videtur. » Ergo, quoties vera habetur prophetia eventu comprobata, toties ineluctabile divinae ac supernae revelationis exsurgit argumentum. — Antecedens constat ex notione ipsa prophetiae. — Consequens ergo negari non potest.
Confirmatur ex hoc, quod vera prophetia est verum miraculum, et infra probabitur miraculum demonstrare veritatem doctrinae in cuius favorem patratur.
Prob. 3° ex Patribus, quorum unum et alterum sufficiat referre. Tertullianus, Apologet., c. 20 : « Idoneum, opinor, testimonium divinitatis, veritas divinationis. Hinc igitur apud nos futurorum quoque fides tuta est, quia cum illis quae quotidie probantur praedicebantur. » Praeclarus est hic Augustini locus, serm. 43 de Script., n. 5. Narrata ex S. Petro transfiguratione Christi, relatisque his verbis : Et habemus certiorem propheticum sermonem, dicit : « Sonuit vox illa de coelo, et certior est propheticus sermo... Quis nostrum non miretur, delata voce de coelo certiorem propheticum sermonem ab Apostolo dictum esse? Certiorem sane dixit : certiorem, non meliorem, non veriorem. Tam enim verus ille sermo de coelo, quam sermo propheticus, tam bonus, tam utilis. Quid est ergo certiorem, nisi in quo magis confirmetur auditor? Quare hoc? Quoniam sunt homines infideles qui sic detrahunt Christo, ut dicant eum magicis artibus fecisse quae fecit... Sed prophetae ante fuerunt : non dico ante istam vocem, sed ante Christi carnem. Nondum erat Christus, quando misit prophetas... Ecce quare ait apostolus Petrus : Habemus certiorem propheticum sermonem. Vox de coelo, qua fideles admoneantur; propheticus sermo, quo infideles convincantur. » Ergo.]