Summa summae S. Thomae sive compendium theologiae

[ Dico 1°: Primus homo habuit cognitionem a Deo infusam omnium rerum quas homines naturaliter cognoscere possunt, supernaturalium vero tantam habuit cognitionem, quanta erat necessaria ad gubernationem humanae

vitae secundum illum statum ordinatum ad finem supernaturalem¹.

Prob. Primus homo a Deo conditus est ut esset principium aliorum hominum, non solum per generationem corporalem, sed etiam per instructionem et gubernationem, in ordine non solum naturali et morali, sed etiam supernaturali ad quem fuit elevatus. Ergo, sicut institutus est in statu perfecto quantum ad corpus, ut statim posset generare, ita etiam institutus est in statu perfecto quantum ad animam, ut posset statim alios instruere, se et alios gubernare, tam in ordine naturali et morali, quam in ordine supernaturali ad quem totum genus humanum in Adamo erat elevatum. — Subsumo. Atqui non potuisset bene alios instruere, se et alios gubernare tam in ordine naturali et morali, quam in ordine supernaturali, nisi habuisset cognitionem omnium rerum tam naturalium quam moralium quae studio et diligentia humana acquiri possunt, et earum supernaturalium quae ad finem supernaturalem sunt scitu necessariae. Ergo. Hinc Eccli., XVII, 5 et 6, Sapiens de primis parentibus dicit: Disciplina intellectus replevit illos, creavit illis scientiam spiritus, sensu implevit cor illorum, et mala et bona ostendit illis.

Hinc inferes 1° Adamum habuisse fidem explicitam mysteriorum divinorum, et specialiter incarnationis, ut docet Angelicus noster, 2ª 2ae, q. 7, a. 1, o: « Via hominibus veniendi ad beatitudinem est mysterium incarnationis et passionis Christi. Dicitur enim Act., IV, 12: Non est aliud nomen datum hominibus in quo oporteat nos salvos fieri. Et ideo mysterium incarnationis Christi aliqualiter oportuit omni tempore esse creditum apud omnes, diversimode tamen secundum diversitatem temporum et personarum. Nam ante statum peccati homo habuit explicitam fidem de Christi incarnatione, secundum quod ordinabatur ad consummationem gloriae, non autem secundum quod

ordinabatur ad liberationem a peccato per passionem et resurrectionem, quia homo non fuit praescius peccati. Videtur autem incarnationis Christi praescius fuisse, per hoc quod dixit: Propter hoc relinquet homo patrem et matrem, et adhaerebit uxori suae, ut habetur Genes., II, 24. Et hoc Apostolus ad Ephes., V, 32, sacramentum magnum esse in Christo et Ecclesia dicit; quod quidem sacramentum non est credibile primum hominem ignorasse. » Porro, si incarnationis fidem explicitam habuit Adam, consequenter Trinitatis eamdem fidem habuit, cum incarnatio non possit explicite credi sine fide explicita Trinitatis.

Inferes 2° scientiam naturalium Adae infusam fuisse eiusdem speciei ac nostra²; quia erat tantum per accidens infusa, cum posset humano modo acquiri. Sic oculi quos Christus caeco nato dedit, fuerunt eiusdem speciei cum oculis quos natura producit.

Inferes 3° Adamum fuisse omnium hominum, excepto Christo, sapientissimum; quia nullus praeter eum institutus fuit magister et gubernator omnium hominum, vel per se, vel per suos posteros priores, quos ipse instruxisset. Ergo conveniens erat ut ipse caeteris hominibus scientiae praestantia antecelleret.]