Cursus Philosophicus Thomisticus, Prima Pars Artis Logicae

Ex praecedenti capite colligitur unicum esse principium et radicem, unde defectus et malitia consequentiarum oritur, scilicet: «Quotiescumque potest reddi antecedens verum et consequens falsum, consequentia est mala».

Cum enim consequentia sit connexio illativa duarum propositionum, quotiescumque datur antecedens verum sine consequente vero, connexio non est bona nec formalis, quia potest unum stare sine altero, seu veritas unius sine veritate alterius. Si autem stat unum sine altero, solvitur connexio, ergo illa mala connexio et consequentia est, quia dissolubilis. Unde sequitur, quod quidquid facilitat magis veritatem antecedentis quam consequentis, conducit ad malam consequentiam, quia efficit, ut possit stare antecedens verum sine consequenti. Et e converso: Quod difficilius reddit consequens falsum quam antecedens, conducit seu aedificat bonitatem consequentiae.

Ex his principiis elici possunt omnes defectus consequentiarum, ut unicuique consequentiae possit assignari, quo defectu laboret. Et quidem Mag. Soto in 5. libro Summul. assignat septem defectus intrinsecos et totidem extrinsecos in syllogismis. Vocat intrinsecos defectus illos, qui tenent se ex parte medii, qui defectus dicuntur intrinseci, quia reddunt praemissas inhabiles; extrinsecos autem, qui tenent se ex parte extremitatum in modo inferendi conclusiones, quia non servant proprietates logicales vel debitam dispositionem in quantitate et qualitate, distributione etc. Et fere omnes defectus intrinseci reducuntur ad hoc, quod medium vel teneatur aequivoce vel non distribuatur complete seu perfecte, vel non serventur conditiones et regulae supra¹ positae, ut medium non stet magis ample, ubi non distribuitur, quam ubi distribuitur; ac denique defectus extrinseci, quod non serventur in extremis omnes proprietates logicales. Qui defectus in particulari ostendentur capite sequenti.