De locis theologicis

UBI PONUNTUR ARGUMENTA QUIBUS HUIUS LOCI AUCTORITAS IMPUGNATUR

In eum locum incidimus, quem longe lateque patentem theologi, praesertim iuniores, copiose tractare solent, propterea quod Sedis Apostolicae non auctoritas modo et gravitas, verum etiam omnis omnino vis et facultas, cum semper ab haereticis impugnata est, tum multo magis hoc tempore a Lutheranis impetitur, quorum in Romanam Ecclesiam contentio pertinax et odium aeternum est. Sed non ego persequar quaestiones infinitas de Romani Pontificis potestate, tantum de auctoritate dogmatum videamus. Nolo autem agere confuse, ut id explicemus hac disputatione, quod quaeritur. Itaque eorum in primis argumentationes exponemus, qui locum impugnant; deinde loci nos vim et auctoritatem cum Catholica Ecclesia conservabimus; post haec adversariorum argumenta diluemus. Quae si longior fuerit oratio, cum magnitudine utilitatis comparata, fortasse etiam brevior videbitur. Qui igitur locum hunc infirmare pergunt, his argumentis, ut sibi videntur, efficiunt. Primum argumentum. Primo, Ioannes XXII publice docuit iustorum animas non videre Deum usque ad iudicii diem, cavitque, ne Parisiis theologiae gradum quisquam consequeretur, nisi prius in hanc sententiam iuravisset. Errare igitur Summus Pontifex atque adeo Sedes Apostolica in fide potest.

Secundum argumentum. Secundo, Coelestinus III definivit quod cum alter coniugum labitur in haeresim, dissolvitur matrimonium, ut patet De divortiis, cap. Quanto. Super quo affirmat Hostiensis, Coelestini epistolam decretalem habitam olim in corpore iuris. Erravit igitur in fide Coelestinus, nam definitio illa Evangelio contraria est. Tertium argumentum. Tertio, Alexander III de sponsa duorum, cap. Licet, asserit quosdam suos praedecessores iudicasse quod si post matrimonium contractum per verba de praesenti, non consummatum tamen, aliud novum matrimonium consummetur, primum dirimitur, secundum est validum. Hic autem error est sine dubio in fide et moribus manifestus. Quartum argumentum. Quarto, idem Alexander III cap. Cum esses, De testament., definit alienum esse et a generali Ecclesiae consuetudine et a divina lege et sanctorum patrum institutis, ut testamenta, nisi quinque vel septem testium fuerint subscriptione firmata, penitus rescindantur. Constat autem civilem legem, quae eiusmodi testamenta minus solemnia irritat, a viris hodie ecclesiasticis comprobari. Falsus est igitur in fide Alexander, ut qui pronuntiet legem aliquam esse divinae contrariam, quae revera contraria non est. Quintum argumentum. Quinto, Innocentius I in epistola ad Rufum et Eusebium, cap. 1, Qui viduas, inquit, acceperunt uxores, ad summum sacerdotium agnoscimus pervenisse. Quod contra legis esse praecepta nullus ignorat, cum Moyses clamitet: uxorem virginem sacerdos accipiat; contra quod praeceptum divina auctoritate subnixum nulla defensio opponitur, nisi consuetudo vestra, quae ex ignorantia profecta est. Et Innocentius III, cap. Per venerabilem, Qui filii sint legitimi, cum quandam legem Deuteronomii retulisset, Sane, ait, cum Deuteronomium secunda lex interpretetur, ex vi vocabuli comprobatur, ut quod ibi decernitur, in Novo Testamento debeat observari. At decreta Veteris Legis debere a nobis observari, Sacris etiam Literis, non modo Concilio Florentino adversatur. Sextum argumentum. Sexto, Nicolaus III in Extravaganti, Exiit qui seminat, de verborum significatione, decernit abdicationem proprietatis omnium rerum tam in speciali quam in comuni Christum Dominum et verbo et exemplo docuisse. Quod erroneum esse Ioannes XXII docet in Extravaganti, Cum inter nonnullos. Septimum argumentum. Septimo, Nicolaus ad consulta Bulgarorum, referturque De consecratione, distinct. 4, cap. A quodam Iudaeo, definit, quod si in nomine Christi aliquis baptizetur, rebaptizari non debet. Cuius oppositum Pelagius Papa determinat in epistola ad Gaudentium episcopum, referturque eadem dist., cap. Multi et cap. Si re vera, quae ambo capitula ex eadem epistola sunt deprompta. Consentit et cum Pelagio Zacharias Papa, cap. In Synodo, eadem distinctione. Aut Nicolaus igitur, aut Pelagius falso de fidei quaestione decrevit. Octavum argumentum. Octavo, Divus Gregorius in epistola quadam ad Augustinum Cantuariensem archiepiscopum, Gregorius quoque III in epistolam ad Bonifacium episcopum, ex Apostolicae Romanaeque Ecclesiae auctoritate pronunciarunt quod si mulier infirmitate aliqua fuerit correpta, nec valuerit debitum marito suo reddere, maritus quidem aliam uxorem ducere potest, ea lege tamen, ut subsidii opem coniugi priori non subtrahat. Quod autem vir ab uxore, quae per infirmitatem debitum reddere non valet, discedere possit atque ad secundas nuptias transire, doctrinae evangelicae apostolicaeque adversum est, ut Gratianus 31, quaest. 7 dixit.

Nonum argumentum. Nono, Gelasius contra Eutychem et Nestorium definit, in altaris Sacramento, facta etiam consecratione, panis vinique substantiam manere. Id quod a fide catholica alienum est. Decimum argumentum. Decimo, Romani pontifices Literas saepe Sacras falso exposuerunt. Nam, ut ea loca praetermittam, quae Caietanus refert in opusculo 27 quaestionum, q. ult., certe Gelasius Papa cum Concilio septuaginta episcoporum, et refertur sub nomine Pelagii, 21 dist., cap. Quamvis, atque Anacletus 22 dist., cap. Sacrosancta, probant Romanam Ecclesiam ceteris esse praelatam illa evangelica voce Domini Salvatoris: Tu es Petrus, et super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam. Quod idem plures etiam alios Pontifices sensisse constat. Ridiculum autem videtur esse evangelicum testimonium in eum sensum velle flectere. Ad eundem quoque modum plerique Summi Pontifices ad probandum maiores Ecclesiae causas ad Sedem Romanam esse referendas, inducunt illud ex Luca: Ego rogavi pro te, Petre, ne deficiat fides tua. Quod quam ineptum sit, vel ex eo liquere aiunt, quod ibi Dominus Petro solum, non item posteris loquebatur. Subdit enim: Et tu aliquando conversus confirma fratres tuos. Quae verba si ad posteros referantur, nimirum Romanos pontifices, prius aversos fuisse oporteret, ut aliquando conversi confirmarent fratres suos. Cum itaqae Romani episcopi Sacras Literas falso interpretentur, falli et fallere in fidei dogmate possunt. Nam ex Sacrarum Literarum recta intelligentia vera dogmata, ex obliqua vero falsa trahuntur. Undecimum argumentum. Undecimo, si Apostolica Sedes in fide errare non posset, id maxime ex privilegio Petri, Luc. 22: Ego rogavi pro te, Petre, ut non deficiat fides tua. At Petri fides defecit, iuxta id quod Ambrosius ait: Fidelior factus est Petrus, postquam fidem se perdidisse deflevit. Multo ergo magis ceteri successores errare in fide potuerunt. Ut erravit certe Anastasius 19 dist., cap. Anastasius. Erravit quoque Honorius, ut in Concilio sexto Constantinopolitano actione 13 et 18 definitur. Duodecimum argumentum. Postremo, Hieronymus in epistola ad Evagrium, cum illi obieceretur Romanae Ecclesiae consuetudo, Si auctoritas, inquit, quaeritur, orbis maior est urbe. Ubicumque fuerit episcopus, sive Romae sive Constantinopoli sive Alexandriae, eiusdem meriti, eiusdem est et sacerdotii. Potentia divitiarum et paupertatis humilitas vel sublimiorem vel inferiorem episcopum non facit. Ceterum omnes apostolorum successores sunt. Quid ergo mihi profers unius urbis consuetudinem? quid paucitatem, de qua ortum est supercilium, in leges Ecclesiae vindicas? Hactenus Hieronymus. Et Ambrosius lib. 3, De Sacram., capite primo, cum romanam consuetudinem sibi opponeret, In omnibus, ait, cupio sequi Ecclesiam Romanam; sed tamen et nos homines sensus habemus; ideo quod alibi rectius servatur, et nos recte custodimus. Ipsum sequimur apostolum Petrum; ad hoc Ecclesia Romana quid respondet? Utique ipse auctor est nobis huius assertionis Petrus apostolus, qui sacerdos fuit Ecclesiae Romanae. Quod si Hieronymus et Ambrosius Ecclesiae Romanae instituta facile reiiciunt, certe non est cur Apostolicae Sedis praescriptam in moribus regulam sequi debeamus. Eo vel maxime quod Trullana Synodus, can. 55, asserit, Romanam Ecclesiam praeter

ecclesiasticam traditam consuetudinem sabbatis quadragesimae ieiunare, corrigitque hunc Ecclesiae Romanae morem, qui contra apostolorum canonem 65 inoleverit. His potissimum argumentis hunc locum quidam infirmum esse contendunt. Credunt enim Sedem Apostolicam errare posse, etiam cum de fidei quaestione iudicat. Inter Parisienses Gerson et Almain huius sententiae praecipui auctores habentur. Eandem sequitur Adrianus in 4 Sentent., De confir., quaest. ultima. Ac Thomas quidem Wal. lib. 2, Doctrin. fid. anti., c. 19, eandem videtur sequi, tametsi in lib. De sacramentalibus, doctrina 10, longe aliter sentit. Gratianus 19 distin.: Hoc autem intelligendum est, eidem opinioni videtur etiam assentiri. Nec ab hac, ut apparet, alienus est cardinalis Turrecremata lib. 4, par. 2, c. 16. Quamvis in lib. 2, c. 109. 110, contrariam sententiam et tenuerit et ostenderit. Hanc Erasmus libenter amplectitur super epist. Hieronymi ad Damasum de nomine hypostasis. Quin in libro De ratione verae theologiae fenestram dicit aperire ad perniciem verae pietatis eos, qui doceant Romanum Pontificem errare non posse quoties de moribus aut fide pronunciat. Huic Lutherus subscribit, huic Wicleffistae, atque adeo omnes haeretici subscribunt libentissime.