De locis theologicis

UBI EORUM ARGUMENTA REFERUNTUR QUI APOSTOLICAS TRADITIONES IMPUGNARUNT

Bene habet. Scripturae Divinae auctoritatem primo iam loco constituimus. Ad secundum deinceps aggrediamur; apostolicarumque traditionum quanta sit et vis et auctoritas, via et ratione explicemus. Et quidem hunc locum Lutherani imbecilliorem esse credunt, quam ut ductis inde argumentis dogmata fidei confirmentur. Nam, quod Ecclesiae traditiones a Christo et apostolis descenderint, existimant nullo modo posse probari. Non enim adeo sunt stupidi, ut verba Christi, quae modo Christi esse constaret, infirmare pergant, quod non fuerint ab evangelistis scripta. Sed quoniam quid Christus, quidve apostoli fuerint locuti, eos solum nosse putant qui Christum et apostolos audiere, colligunt apud nos nunc ne unum quidem dogma posse traditione probari; quin oportere omnes fidei et religionis controversias Sacrarum Literarum testimoniis componere; finire vero nihil, nisi quod Sacris Literis sit expressum. Erasmus etiam cum saepe alias tum in Epistola nuncupatoria operum Hilarii hoc demum asserit eruditionis vere theologicae esse, nihil ultra quam Sacris Libris proditum est, definire; cetera omnia esse problemata in illud reiicienda tempus, quum sublato speculo videbimus Deum de facie. Nec hi tamen aut primi aut soli pestem huic loco afferre tentarunt. Tentaverat idem prior Wicleffus, ut Thomas Waldensis scribit lib. Doctr. fid. antiq. 2, cap. 19, tentarant hoc aliis ante seculis haeretici quidam, quos Bernardus homil. 66 in Cantica commemorat. Sed et Arianis hanc haeresim tribuit Augustinus in conflictu contra Maximinum, Thom. Waldense referente libro De Sacramental., doctr. 2. Ariani certe, qui in Synodum Seleucianam convenerunt, non obscure testati sunt se in fidei quaestione praeter Divinas Scripturas nihil omnino recepturos, ut auctor est Epiphanius Haeres. 73, qui et ipse Arianis hunc errorem assignat, Haeres. 75. Basilius Eunomium dicit in eodem errore versatum. Tertullianus lib. De praescript. haeret. et Irenaeus 3 lib. Adversus haereses, cap. 2 his adiungunt Valentinum ac Marcionem. Basilius vero quidam Anciranus episcopus in confessione quam exhibuit septimae Synodo, anathematismo septimo, non solum Iconomachorum sed Arii, Nestorii, Eutychis, Dioscori sententiam hanc communem fuisse confitetur. Quamquam autem error hic communis fuit haereticis pene omnibus, Lutherani tamen quasi proprium usurparunt, quantaque maxima potuere vi adstruere nisi sunt, nihil praeter Scripturas Sacras apostolicam habere auctoritatem.

Primum argumentum. Infidelis, inquiunt, est, et incerta illa per manus traditio, quod is qui accipit vel non satis accurate auscultat vel morbi, aetatis naturaeque iniuria nonnunquam obliviscitur vel certe interdum moritur, antequam tradat accepta. Ea etiam, quae de aure in aurem transeunt, aut in dies maiora fiunt aut non eadem profecto perseverant, sed mutatis auribus permutantur. Quin etiam pereunt, nisi ea literarum monimenta conservent. Pythagorae quam pauca extant? Druidarum ecquid est reliqui? Nempe traditionibus illi confisi, nihil ad memoriae aeternitatem literis prodiderunt. Quamobrem quae Christus Dominus ad salutem fidelium vidit esse necessaria et quae in Ecclesia certa esse voluit atque perpetua, ea literis consecrari vel iussit vel suggessit. Secundum argumentum. Augustinus item testis est, multa quidem Dominum et fecisse et dixisse, quae scripta non sunt; electa vero esse, quae scriberentur, quae credentium saluti sufficerent. Augustinus etiam idem docuit, quod ubi de re obscurissima disputatur, non adiuvantibus Divinarum Scripturarum certis clarisque documentis, cohibere se debet humana praesumptio, nihil faciens in alteram partem declimando. Et mox, Illud credo, inquit, quod divinorum eloquiorum etiam hinc clarissima auctoritas esset, si homo illud sine dispendio promissae salutis ignorare non posset. Nihil ergo creditu necessarium extra Sacras Literas est. Tertium argumentum. Paulus quoque Scripturam idoneam esse docet, ut per eam perfectus sit homo Dei ad omne opus bonum instructus. Si igitur quae erant satis, ut fideles essent ad omne opus bonum instructi, ea scripta sunt omnia, quorsum istae non scriptae traditiones moribus formandis necessariae finguntur? Quartum et quintum argumentum. Quid quod non iubemur credere quaecumque nos docuerint sacerdotes, sed quae docuerint iuxta legem Domini? Si ergo quicquam illi praeter legem docent, fidem eis habere non est necesse. Cum enim ex ipsis veris Ecclesiis frequenter exeant seductores, quod auctor Imperfecti argute dixit, ne doctoribus quidem credendum est, Ecclesiarum traditionem quamlibet praeferentibus, nisi ea dicant quae Scripturarum congruant veritati. Nam et Papias mille ille suos post resurrectionem futuros annos tamquam apostolis tradentibus inserens, Irenaeum aliosque multos Ecclesiae viros non tam veritate disputationis quam apostolicae traditionis auctoritate commovit. Et Irenaeus quoque ipse Ioannis Evangelistae aliorumque apostolorum traditione docet Christum Dominum, quo die mortuus est, annos quadraginta fuisse natum. Quod tantum abest a veritate, ut nihil veritati magis possit esse contrarium. Sextum, septimum et octavum argumentum. Ita Theophilus Alexandrinus scripsit daemoniaci spiritus esse aliquid extra Scripturarum auctoritatem putare divinum. Et Hieronymus dogmata condemnavit, quae absque auctoritate et testimoniis Scripturarum ex traditione apostolica praeferuntur. Et rursum, Sine auctoritate, ait, Scripturarum garrulitas non habet fidem; et iterum: Eorum sententiam, qui traditione veteris historiae tenuerunt Zachariam illum, qui occisus fuit inter templum et altare, patrem fuisse Ioannis Baptistae, ea solum ratio reprobat, quod de Scripturis non habet auctoritatem. Unde eadem facilitate contemni, qua probatur. Atque Origenes, Necesse est, inquit, nobis Scripturas Sanctas in testimonium vocare. Sensus quippe nostri et enarrationes sine his testibus non habent fidem. Nonum argumentum. Confirmat autem hoc maxime oratio illa, qua in Nicaena Synodo usum fuisse Constantinum refert Theodoretus. In disputationibus, inquit, rerum divinarum habetur Sancti Spirilus doctrina praescripta. Evangelici enim et apostolici

libri cum prophetarum antiquorum oraculis plene nobis ostendunt sensum Numinis. Proinde sumamus ex dictis Divini Spiritus explicationes quaestionum. Cui orationi, Calvinus ait, nemo tunc fuit qui refragaretur. Quod silentium perfidia non carebat, si verum est, praeter Scripturas Sacras, evangelistarum apostolorum et prophetarum traditiones esse tenendas in fidei ambiguis quaestionibus. Cum igitur Theodoretus scribat episcopos libenter amplexos esse id quod dixit imperator, constat novum esse traditionum dogma, illisque saeculis omnino incognitum. Traditiones igitur istae seniorum parum valent ad dogmata fidei comprobanda; quin, cum humanae sint non divinae, non sunt nobis magni faciendae, ne, quod pharisaeis, idem nobis obiiciatur: Sine causa colunt me, docentes doctrinam et mandata hominum. Decimum argumentum. Quid quod haereticis semper gentile fuit, mysteriis et traditionibus suos discipulos imbuere? Id quod a Christi doctrina alienum est, qui palam locutus est mundo, et in occulto locutus est nihil. Ac si quid in tenebris dixit, profecto iussit apostolis ut dicerent ipsi in lumine, et quod in aurem audierunt, ut praedicarent super tecta. Non ergo habemus Christiani occultas mysteriorum traditiones. Undecimum et duodecimum argumentum. Quod si veterum traditionibus fidem et religionem nostram asserimus, id Pagani, id Iudaei, id Saraceni faciunt, eoque praesertim nomine sectas suas retinent quod, quemadmodum nos, ita ipsi quoque maiorum institutis inhaerent; eaque longissimi temporis possessione tuentur, iustumque pro illis bellum suscipiunt. Non est autem disciplina nostra pythagorica, ut traditionibus quasi vestigiis insistamus; litteris est Christi doctrina prodita, illas in omni fidei et religionis quaestione amplecti debemus. Haec Lutherani argumentantur.