Scotus Academicus, Tomus septimus: De Incarnatione Verbi Divini

UTRUM BEATA VIRGO VERE ET PROPRIE DICENDA SIT MATER CHRISTI.

Notandum 1. Haeresim Nestorianam antecessisse, ac ei veluti praeluxisse Theodorum Mopsuestenum, Diodori Tarsensis discipulum, condiscipulum S. Ioannis Chrysostomi, ut narrat Theodoretus lib. 5. Historiae cap. 30. quem insuper amplissimo genere, et in summis opibus natum, Antiochiae ab eodem illo Ioanne Chrysostomo ad Monachorum institutum illectum esse, refert Hesychius Presbyter Hierosolymitanus in Ecclesiastica Historia. Quin etiam idem asserit cum Nicephoro lib. 13. c. 2. illum fuisse Theodorum, ad quem S. Chrysostomus scripsit duos libros, ut eum in communem vitam a sacratiore vivendi proposito relapsum revocaret: atque hic demum Mopsuestiae, quae est urbs Ciliciae, Episcopatum obtinuit, quem totis 36. annis feliciter rexit indefesso labore contra quoslibet Haereticos, maxime Arianos et Eunomianos, necnon Origenistas et Apolinaristas decertans, ut referunt Facundus lib. 3. cap. 3. et Theodoretus lib. 5. cap. 39. qui ideirco hunc Theodorum mirifice collaudat; imo et a Cyrillo honorificum de illo testimonium memorat Facundus lib. 5. cap. 4. tametsi postea scriptis eum suis notasse perhibeatur, quod post damnatum in Ephesina Synodo Nestorium cum haeresi sua, ac libris eius Imperatorum edicto proscriptis, magistri illius, ac discipuli quorundam Episcoporum scripta, quibus Nestoriani erroris venena erant inspersa, in vulgus disseminabant, praesertim Diodori Tarsensis et Theodori Mopsuesteni, qui omnium pestilentissimus habebatur, quique Nestorio illius dogmatis auctor fuisse perhibebatur. Quocirca Proclus Constantinopolitanus eiusmodi libros a fidelibus legi prohibuit, et Cyrillus ipse contra Theodorum libros edidit, qui in quinta Synodo referuntur coll. 5. et quorum meminit Liberatus Diaconus in Breviario his verbis: Quatuor, inquit, ab illo (Cyrillo) scripti sunt, tres adversus Theodorum, et Diodorum pios Nestoriani dogmatis auctores, et alius de Incarnatione liber, in quibus inter caeteros Dionysii Areopagitae testimonia posita esse demonstrat. Nee refert, quod Catholici quidam responderint Acephalis, qui libris istis utebantur, eos non esse Cyrilli: siquidem pro genuinis Cyrilli libris quinta Synodus mox laudata habuit. — Utut sit, certum est Theodorum illum Nestorio auctorem fuisse illius nefariae haeresis, qua negabat S. Virginem Dei genitricem fuisse et appellari debere, ut plurimis docet Rabbulla Edessenus Episcopus in Epistola ad Cyrilium, ubi Theodori haereticas opiniones recenset, easdem plane quas in Nestorio Synodus Ephesina damnaverat: Primum exposuit, inquit, non esse credere Dei genitricem S. Virginem; tamquam Deo Verbo non suscipiente secundum nos nutrimentum. Illius nihilominus partes suscepit Ioannes Antiochenus, nam congregata Synodo, qua compesceret nonnullos instantes, ut damnaretur Theodorus ob prava quaedam et haeretica capita, quae in excerptis notata circumferebantur, scripsit ad Cyrillum multis rationibus suadens, ne permittat illustrem virum, ac gloriosis pro Ecclesia functum laboribus, ut haereticum damnari; ad quem rescribens Cyrillus haec habet: Dialogi, inquit, et Theodori pravas et illaudatas opiniones, vel aliorum quorumdam, quos non laudari satius erat, ne quid acerbum dicerem, eo quod plenis quadam modo verbis contra Christi gloriam ferebant, nemo obsecro, sanctis et orthodoxis Patribus adscribat. Unde idem Cyrillus Epist. ad Acatium Melitenes Episcopum scripsit, hunc Theodorum habuisse linguam blasphemam, et huic ministrantem calamum. Quapropter queritur eum tanti ab Orientalibus existimari, ut acclamationes a populo tales de eo factae sint in Ecclesiis: ducetur fides Theodori: Ita nos credimus quemadmodum Theodorus: cum tumen eundem ausum alias in Ecclesia exiguum quiddam perperam loqui, lapidibus appetiverint. Verum sicut pastori libet, ita sentit grex, addit Cyrillus Ioannem tacite vellicans. Vix ergo satis mirari possum quod Facundus lib. 3. cap. 3. asserat Theodorum a Cyrillo laudatum fuisse, nec a nemine culpatum; nam a S. Cyrillo haec scripta tuisce refert: Scripti sunt a magno Theodoro adversus Arianorum et Eunomianorum haereses viginti forte, et adhuc amplius libri, et alia praeter haec Evangelica et Apostolica scripta interpretatus est. Et hos quidam labores nullus ausus est increpare, sed dextro decreto honorare studium rectarum dogmatum, quod in eis est. Haec tamen cum S. Cyrilli scriptis mox laudatis minime cohaerent.

Notandum 2. Convenisse Nestorianos cum Catholicis, Verbum revera carnem sive hominem esse factum: utrum vero assumptio huius humanae naturae, sive incarnatio dicenda esset proprie ac vere generatio, non ita consentiebant Nestoriani: siquidem Nestorius Dei Filium ac Verbum fatebatur quidem per Virginem transiisse; verum praefracte negabat ipsum ex B. Virgine fuisse genitum, ut refert S. Cyrillus lib. 1. Contra Nestorium: veritus enim ne transitum illum de vera generatione populus intelligeret, coram quo dixerat: non se invidere vocem illam Christi genitrici Virgini, sed eam scire esse reverendam, quae Deum suscepit, et per quam transitum fecit omnipotens Dominus, statim dictum suum sic castigavit: Quo tandem modo transeundi Verbum illud intellexistis? inquit: Non dixi transivit, pro eo quod est, genitus est: non enim tam cito sententiae meae oblectisrar? transitisse Deum ex Christi genitrice Virgine, a sacris Litteris sum edoctus: Deum ipso ex ipsa genitum esse, nusquam didici. Verum adversus impiam ac nefariam haeresisarchae sententiam conclamatum est ab universis Catholicis, et blasphemus illius error non solum a coaetivis et posterioribus, sed etiam a primaris et anterioribus SS. Patribus proscriptus est.

Hi namque omnes una voce contestantur Verbum divinum ex B. Virgine vere fuisse genitum, ac eam proprie Dei genitricem esse appellandam, ut apparebit infra.

Notandum 3. Quosdam Nestorianos, quo facilius suum nefarium dogma sub larvata Catholica doctrina specie ac verborum similitudine tegerent, non recusasse B. Virginem Θεοτόκον appellare. Cum enim viderent se in invidiam traduci, et pro haereticis haberi, quod voculam illam admittere recusarent, quasi hoc unum vocabulum eos a Catholicis seiungeret: omnis namque certe de fide contentio inter Catholicos et Nestorianos in hoc uno constituendo vocabulo sita erat, ut testatur S. Cyrillus Epist. 1 ad Ioannem Antiochenum, et Ephraemius Antiochenus Patriarcha apud Photium scribens. Ad certum Catholicae pietatis sur omnimoda facienda fides, Dei genitricem esse sentire, profiterique sanctissimam Virginem: hanc a se haeresis notam ut propulsarent Nestoriani, hac ratione vocabulum istud admiserunt, ut significarent prius ac separatim in utero Virginis fuisse hominem, deinde assumptum esse a Verbo in eiusdem dignitatis ac nominis communionem: sicque ea ratione admittebant Virginem esse Dei genitricem, quod genuisset eum, qui ad societatem et consortium cum Deo sublatus est, ut luculenter explicat Vincentius Lirinensis his verbis:

Est singulari quodam Domini, ac Dei nostri, filii autem sui munere, verissime, ac beatissime Θεοτόκος confitenda: sed non eo modo Θεοτόκος, quo impia quaedam haeresis suspicatur, quae asserit eam Dei Matrem sola appellatione dicendam, quae eum scilicet peperit hominem, qui postea factus est Deus: sicut dicimus Presbyteri matrem, aut Episcopi matrem, non iam Presbyterum, aut Episcopum parendo, sed vere generando hominem, qui postea Presbyter, vel Episcopus factus est.

His ita praemissis, duo maxime supersunt hac in Quaestione determinanda: Primum, quod revera Virgo dicenda sit Dei genitrix: secundum, qualiter concurrerit ad illam generationem, an per sanguinem purissimum, an per suae virgineae carnis decisam aliquam portiunculam.

Conclusio prima. — BEATISSIMA VIRGO REVERA DICENDA EST DEIPARA. Haec est de fide determinata in variis Conciliis, maxime vero Ephesino, in quo contra Nestorium B. Virgo Θεοτόκος, hoc est, Dei genitrix est proclamata. Eamdem significaverat Angelus Gabriel mysterium Incarnationis Mariae denuntians his verbis: Quod nascetur ex te sanctum vocabitur Filius Dei, Luca 2. Hinc ibidem B. Elisabeth ad Mariae visitationem exclamavit: Unde hoc mihi, ut veniat Mater Domini mei ad me?

Eodem divine dignitatis ac gloriae titulo eam celebrarunt omnes SS. Patres ab ipsis nascentis Ecclesiae primordiis, qui vel Deum revera ex Virgine genitum, vel ipsam Virginis Dei genitricem appellaverunt. Sic enim, ut ex plurimis aliquos commemorem, loquitur Iustinus Martyr in dialogo cum Tryphone, ubi dicit: Christum prius extitisse filium Conditoris omnium, ac Deum, qui genitus est homo per Virginem, etc. Unde Tryphoni Iudaeo obiicienti rem incredibilem, et prope impossibilem demonstrare illum velle, Deum gigni, et hominem fieri sustinuisse: respondet ipsum gigni voluisse, et in crucem tolli pro humano genere. Subscribit Ignatius Martyr, non quidem in Epistola ad Rom. ut refert Theodoretus Dialogo 1. sed in ea, quae est ad Smyrnenses, ait: Persuasos penitus de Domino nostro, qui est ex genere Davidis secundum carnem, Filius Dei secundum Deitatem, esse genitus ex Virgine. Ita ex apographo Florentini codicis in Bibliotheca Magni Ducis refert Petavius lib. 5. cap. 11. Adstipulatur Irenaeus lib. 3. Adversus Haereses, cap. 31. ubi inter caetera haec habet:

Si Adam de terra quidem sumptus est, de Virgine et verbo Dei plasmatus est: oportebat idipsum Verbum recapitulationem Adae in semetipso faciens, eiusdem generationis habere similitudinem. Quare igitur non iterum sumpsit limum Deus, sed ex Maria operatus est plasmationem, ut non alia plasmatio fieret, neque alia esset plasmatio, quae salvaretur, sed eadem ipsa recapitularetur, servata similitudine.

Idem habet Dionysius Alexandrinus in epistola contra Paulum Samosatenum: Iam enim, inquit, habitabat (Verbum, in iis, in quibus plures inventae sunt matres: sed una sola Virgo filia vita genuit vivens Verbum. — Subscribit etiam S. Athanasius in lib. De Salutari Adventu Iesu Christi: Qui exitit ante saecula Deus, inquit, ex Nazareth homo conspectus est, genitus est Maria Virgine, et Spiritu sancto. Ae subinde, Deum, ait, unigenitum decrevisse, plenitudine Divinitatis suae, primi illius, et exemplaris hominis formationem, ac novum opus ex utero virginem excitari sibi naturali generatione. Distinctius hanc veritatem declarat Oratione 1. ubi sermonem faciens de Verbo, splendore ac sapientia Patris, ait: Tum postea propter nos eundem illum assumpta carne de Virgine Dei genitrice Maria hominem esse factum. S. Basilius idem docet lib. De Spiritu Sancto, cap. 5. et Hom. 25. de humana Christi generatione, in qua beatissimam Virginem distincte Dei genitricem appellat. Consentit etiam Gregorius Nazianzenus Orat. 5. necnon et in Epistola priore ad Cledonium, ubi pariter beatam Mariam Dei genitricem constanter affirmat.

Eadem est unanimis veterum Theologorum ac Patrum Latinorum sententia: nam Tertullianus in Apologetico capite 21. De Christo, scribit: Iste igitur Dei radius, ut retro semper praedicabatur, delapsus in Virginem quamdam, et in utero eius caro figuratus nascitur homo Deo mixtus. Et lib. De Carne Christi, cap. 17. Ante omnia autem commendanda erit ratio, quae praefuit, ut Dei Filius de Virgine nasceretur. Subscribit S. Cyprianus lib. 12. adversus Iudaeos: Hoc, inquit, futurum erat signum nativitatis eius, ut de Virgine nasceretur homo et Deus, hominis et Dei Filius. — Hilarius lib. 9. Natus igitur Deus ex Virgine homo, et secundum plenitudinem temporum in semetipso processurus in Deum hominem. Ambrosius lib. De Incarnat. cap. 5. Non alter e Patre, alter e Virgine: sed idem aliter ex Patre, aliter ex Virgine generationi non praeficiat? Hieronymus lib. Contra Helvidium: Notum Deum esse de Virgine credimus, quia legimus. Augustinus totus est in hac veritate explicanda, maxime Sermone 15. De Tempore: Quomodo, inquit, in regula fidei confiteremur, credere nos in Filium Dei, qui natus est ex Virgine Maria, si non Filius Dei, sed filius hominis natus esset ex Virgine Maria? Quis enim Christianus neget ex illa femina filium hominis natum, sed tamen Deum hominem factum, et ita hominem Deum factum? Unde merito S. Cyrillus lib. De Recta Fide, concludit: Ecce, inquit, omnes optimi, et sapientes, qui diversis temporibus ante nos extiterunt Patres, Dei genitricem nominant Virginem sanctam: et cum naturali unitione copulatum esse carni divinum Verbum asserrerunt, idem et in utero Virginis genitum esse docent, et ex eo secundum carnem processisse: quamvis initio carentem, et omni anteriori saeculo, ac tempore generationem submiserit ex Patre. — Hinc etiam apparet minus vere scripsisse Ephraemium Antiochenum Patriarcham in opere, quod adversus Monophysitas pro Chalcedonensis Synodi, et Leonis Papae auctoritate scripsit, cum ait primum ex Patribus Leonem unicum, nominatim Dei Matrem appellasse sanctam Virginem, cum antecedentes omnes Patres non tam claris ac disertis vocibus istud elocuti fuerint. Nam testis est Ioannes Antiochenus in Epistola ad Nestorium, qua hunc hortatur, ut posita contentione, nomen illud impugnare desinat, quod a permultis Patribus compositum, scriptum et pronuntiatum est. Tum ita pergit: Hoc enim nomen nemo Dictorum Ecclesiasticorum repudiavit. Nam et plures ea sunt usi, iique celebres: et qui usi non sunt, utentes non reprehenderunt. Theodoretus item in haeresi Nestoriana scribit, antiquissimos Catholicae fidei praecones, ex Apostolica traditione, docuisse Matrem Domini nominandam, credendamque esse Dei genitricem. Dei ecce genitricem, ex Apostolica traditione, nuncupatam olim fuisse B. Mariam, Theodoretus affirmat.

Obiiciebant Nestoriani: Beata Virgo non potest dici Mater Dei, nisi Divinitatem genuerit: at falsum est illam Divinitatem genuisse: quippe haec est ingenerabilis et improducibilis: ergo falsum pariter eam esse Dei genitricem. Probabant maiorem, ut refert S. Cyrillus lib. 1. Contra Nestorium hoc exemplo: Quemadmodum mulier corpus quidem gignit: Deus autem animam infundit: neque potest dici mulier animae genitrix, quod animatum genuerit: sed potius dicenda erit hominis genitrix: ita B. Virgo etsi hominem pepererit, transeunte una cum illo hac enim voce est usus Deus Verbo: non propterea Dei genitrix appellanda cenit. Hine eorum vox erat, ut refert Maxentius Tomo 1. Bibliothecae PP.: Si Deum natura genuit Virgo Maria, iam non carnis, sed est genitrix Divinitatis: et quomodo non Deum Verbum serum Divinitatis, quae illi cum Patre communis est; secundum carnem, eum natum ex Virgine praedicatis. — Distinguo minorem: B. Maria non genuit Divinitatem, quasi Divinitas per illius generationem novum accepisset esse, novamque existentiam sortita fuisset, concedo: ita quod homo ille, qui a beatissima Virgine genitus fuit, non fuerit vere et proprie Deus, nego. Quemadmodum enim matres eorum proprie dicuntur genitrices, quos corpore, animaque constantes in uteris suis genuerunt, et in lucem ediderunt, quamquam solus Deus animam produxerit, quia homo genitus corpore et anima constat, sic Virgo sanctissima etiamsi non genuerit Divinitatem, nec ei initium dederit, non minus propterea dicenda est Dei genitrix; siquidem illum hominem genuit, qui non prius homo, quam Deus extitit, hoc est, cuius anima et corpus non prius in rerum natura fuerint, quam inter se coniuncta, ac cum Verbo hypostatice copulata. Quam utique distinctionem ac solutionem praeclare expendit S. Cyrillus lib. 1. Contra Nestorium, necnon et in Epistola ad Monachos de vera B. Virginis maternitate, ubi haec habet:

Verbi mysterium. Etenim terrenorum hominum matres naturae ad gignendum servientes, carnem habent in utero, quae paulatim compacta, et inexplicabilibus quibusdam Dei efficientiis progressa in humanam speciem absolvitur. Deus porro spiritum animali, quibus scit modis infundit. Fingit enim spiritum hominis in eo, ut Propheta loquitur: Est autem alia carnis, alia item animae ratio. Verum etsi mulieres istae nonnisi terrenorum sint corporum matres; nihilominus cum totum animal pepererint, ex anima et corpore compositum, non solum eius partem peperisse dicuntur. Nec aliquis dixerit, exempli causa, Elisabetham matrem Ioannis, carnis esse genitricem, non autem animae. Peperit enim animatum Baptistam, ac sic tamquam unum aliquid ex ambobus, hominem, anima videlicet ac corpore. Huiusmodi quippiam actum esse fatebimur et in Emmanuelis generatione. Quippe natum est, ut dixi, ex Dei Patris substantia unigenitum ipsius Verbum. Cum autem carnem suscepit, eamque propriam sibi fecit, ut filius hominis esset, ac similis nostri fieret, tunc minime est absurdum dictu, immo necessario profitendum, illum ex muliere secundum carnem esse genitum: quemadmodum et hominis anima una cum proprio corpore gignitur, et unum cum eo reputatur: tametsi natura intelligatur, et sit ab eo diversa secundum propriam rationem.

Instabant: Illius dumtaxat B. Virgo dicenda est genitrix, quem vere ac proprie genuit: at vere et proprie dumtaxat genuit hominem, qui fuit unitus Deo: igitur solius hominis dicenda est genitrix. — Distinguo maiorem: quem vere ac proprie genuit tam secundum naturam, quam secundum personam, nego: quem proprie genuit secundum naturam per divinam personam subsistentem, concedo. Similiter distinguo minorem: vere ac proprie solum hominem genuit, hoc est, genuit eum, qui erat dumtaxat homo tam secundum naturam, quam secundum personam, nego: qui erat homo secundum naturam humanam, Deus vero ratione Divinitatis sibi unitae hypostatice per ipsam Verbi personalitatem, quae sustentabat naturam humanam, non secus ac si esset illius propria personalitas, concedo. Cum igitur generatio per se ac proprie in personam, sive in hypostasim, tamquam in terminum desinat, hoc est, in naturam subsistentem; inde proprie B. Virgo dicenda est Dei genitrix, quippe genuit naturam, quae subsistebat subsistentia divina Verbi: nam, ut praeclare docet Ferrandus, Epist. Ad

In utroque: proprie est nata de Patre Divinitas pura, proprie est nata de matre eadem Incarnata Divinitas. Et hoc distat inter unius Filii Dei duas generationes, quod in divina generatione nulla fuit humanitas, in humana generatione adunata fuit humanitati proprie nascenti Divinitas.

Si enim dixero, vel dicere voluero, Mariam semper Virginem proprie genuisse humanitatem, non proprie genuisse Divinitatem, concedetur sub aliquo modo hominem purum genuisse, quem nullo modo ita genuit, quod Verbum caro factum proprie genuit. — Hac igitur ratione B. Virgo Dei genitrix censenda est, quod ex decisa sua substantia, et virtute formativa ac nutritiva faetus contulerit ad compaginationem et organizationem corporis Christi, quod eo instanti, quo anima rationali fuit informatum ac vivens, tam ipsum corpus, quam anima unita fuerint Divinitati unione hypostatica per Verbi personam; ita quod ipsa natura humana, ut personata ac subsistens Verbi subsistentia, fuerit terminus totalis et adaequatus istius B. Virginis foecunditatis. Utrum autem Deipara Virgo contulerit ad corporis Christi formationem subministrando aliquam suae carnis, aut sanguinis, vel seminis decisam particulam, iam determinandum est.

Conclusio secunda. — QUAMQUAM PLURIMI PATRES CONTESTARI VIDEANTUR CHRISTI DOMINI CORPUS EX IPSA BEATISSIMA VIRGINIS CARNE FORMATUM FUISSE, VERISIMILLIME TAMEN APPARET IPSUM EX ILLIUS SANGUINE PURISSIMO FUISSE CONCINNATUM. Haec duabus partibus constat, quarum

Prima suadetur. Primo quidem auctoritate S. Hieronymi (si tamen ille sit auctor Epistola De libro perfecto, quam plurimi Thesiphoni tribuunt), ubi ait: Nullum prorsus semen accipio, nisi illud quod Apostolus ait: factus ex muliere, factus ex carne: quibus verbis ad formationem corporis Christi sanguinem non admittit, seminis non recordatur, expresse carnem Virginis compaginandi sacratissimi illius corporis materiam fuisse significat. Consentit S. August., Psalm. 98. ubi sermonem faciens de utroque mysterio Incarnationis ⟦strictim?⟧, ait: De carne Mariae carnem accepit, et ipsam carnem Mariae nobis manducandam ad salutem dedit. Quam utique sententiam roborat Serm. 30. dicens: Propterea Maria electa est omnibus gratiis foecundata, omni virtute et sanctitate in utero repleta, ut de mundissima carne mundissimus Filius nasceretur. — Eodem modo loquitur S. Bernardus, Homilia 2. super Missus est, nam exponens illa verba, Fiat mihi secundum verbum tuum, ait: Fiat mihi de Verbo secundum verbum tuum: Verbum quod erat in principio apud Deum, fiat caro de carne mea secundum verbum tuum. Et circa medium declarans nullum intellectum posse capere qualiter divini Verbi splendor sese Virginis visceribus infuderit, ait: Ut illam inaccessibilem lucem accedere ad se Maria ferre potuisset, de portiuncula eiusdem corporis, cui se animae contemperarit, reliquo massae umbraculum fieret. Subscribit Sanctus Anselmus, lib. De Excellentia Virginis, cap. 12. ubi Virginem alloquens ait: Utique Deus, qui hominem assumpsit, ex tua castissima carne, hoc fecit pro tua et nostri omnium salute. — Eodem modo loquitur S. Ildephonsus, lib. De Perpetua virginitate, et parturitione Virginis, ubi inter caetera ait: Gloriosissima Virgo Maria nim**nimirum, quod non erat communi lege naturae: neque a naturae primae origine Filium, neque ex semine viri, sed de Spiritu Sancto ex sua carne divinitus procreatum, sine ulla parentum colluvione Deum et hominem protulit. — Eadem habet venerabilis Beda, lib. 1. cap. 19. in Lucam, ubi de Verbo incarnato scribit: Corpus ex utero virginali carnem non de nihilo, non aliunde, sed materna traxit ex carne. Similia scribit Rupertus, lib. 7. De Divinis officiis, cap. 25. ubi expendens gaudium B. Virginis de resurrectione Christi, inter caetera ait: Dulcia carnis suae vulnera, quam illa vivam de visceribus suis carnem conceptam peperit, deosculanda praebuit. — At omnium clarissime hanc veritatem explicant posteriores Doctores, imprimis S. Bernardinus, Serm. 61. art. 1. cap. 10. In parte, inquit, virginei corporis excisa consistit, perficitur et terminatur totum Deus, ac pondus Sacramentorum Ecclesiae. Consentit Richardus a S. Laurentio, lib. 1. De Laud. Virg., cap. 2. De Virginis carne, inquit, sumpta est particula, de qua, artificio spiritus sancti, formatum est corpus Christi. — At omnium clarissime id docet Alensis noster 2. par. qu. 27. memb. 3. art. 1. ubi ait: Cum dicitur, quod Christus factus est secundum corpus ex purissimis sanguinibus B. Virginis, sicut dicit Dumascenus, et recitat Magister, (in 3. d. 3.) non intelligitur de sanguine, qui est unus de quatuor humoribus, sed sanguis ibi sumitur pro carne. Favere etiam videtur communis Ecclesiae consensus, dum in Collecta festi Incarnationis, seu Annuntiationis sic praecatur: Deus, qui de B. Mariae Virginis utero, Verbum tuum Angelo nuntiante, carnem suscipere voluisti, etc. Non dicit sanguinem, sed carnem, ut significare videatur corpus Christi non esse sumptum de semine aut sanguine, sed de ipsius Virginis carne. — His accedit noster Galatinus, qui lib. 1. c. 1. refert veterum Hebraeorum sententiam fuisse, particulam carnis in Adamo adhuc innocente servatam fuisse illaesam a contagione peccati, et ad Virginem derivatam, ut ex purissima illius carne Christi Domini corpus formaretur. Quam utique sententiam in 3. dist. 3. q. 2. refert etiam Doctor his verbis: Dicitur secundum Magistrum, (in 2. d. 80.) quod aliqua portio erat in Adamo, de qua omnes filii eius propagati sunt: et aliqui ponunt quod aliquid illius portionis non fuerit infectum in Adam, sed servatum mundum usque ad generationem Christi. Quam opinionem licet non approbet Doctor, nihilominus, pro sua solita modestia, noluit eam censura notare. Hinc nonnulli ex eius discipulis, maxime illustrissimus Ioannes Baptista a Campanea totius nostri Seraphici Ordinis olim Generalis Minister, postmodum Puteolanae Ecclesiae Episcopus, pro certa habuit Christi Domini corpus non ex Virginis sanguine, sed carne fuisse formatum, eamque sententiam in disputationibus publicis validissime propugnavit, ut retulit illustrissimus Franciscus Belligerus ex nostro Ordine Episcopus Gadicensis in encomio B. Mariae Virginis, Tom. 1. disp. 13. fragm. 2. punct. 2. qui pariter huic sententiae adstipulatur, eamque plurimis auctoritatibus et nonnullis rationibus firmat.

Nihilominus malim subscribere tum Subtili Doctori, cum aliis Theologis affirmantibus Christi Domini corpus non ex ipsamet carne beatissimae Virginis, sed ex sanguine purissimo fuisse formatum. Id enim tamquam indubitatum supponit Doctor loco mox laudato, dicens: Sanguine ex Virginis, de quibus formabatur corpus Christi secundum Damascenum, cap. 15, cum numquam fuerint animati anima alicuius hominis, per consequens numquam ab anima peccatrice contraxerunt maculam. — Unde ad SS. Patres, et laudatos auctores respondeo cum S. Thoma, in 3. d. 3. q. 1. art. 5. ad 1. Ideo dicitur Christum carnem de Virgine sumpsisse, non quod materia corporis eius fuerit actu caro, sed sanguis, qui est potentia caro: quod autem est potentia tale, potest dici absolute tale.